Γιατί λαχανιάζεις περισσότερο και πιο εύκολα στο βουνό;

Αν έχεις κάνει πεζοπορία σε μεγάλο υψόμετρο, πιθανότατα έχεις νιώσει ότι η αναπνοή σου γίνεται πιο βαριά από ό,τι συνήθως. Δεν είναι θέμα μόνο φυσικής κατάστασης, αλλά και του τρόπου που αντιδρά το σώμα στις συνθήκες του βουνού.
Πολλοί απορούν γιατί μια διαδρομή που δεν φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολη μπορεί να τους κάνει να λαχανιάσουν περισσότερο από ένα αντίστοιχο περπάτημα στην πόλη.
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στις ανηφόρες.
Στο βουνό, ο οργανισμός καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από προκλήσεις: μεγαλύτερες κλίσεις, διαφορετικό έδαφος και, όσο αυξάνεται το υψόμετρο, μικρότερη διαθεσιμότητα οξυγόνου.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες αναγκάζουν την καρδιά και τους πνεύμονες να δουλέψουν πιο έντονα, ακόμη και αν περπατάς με χαλαρό ρυθμό.
Το υψόμετρο αλλάζει τον τρόπο που αναπνέεις
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που λαχανιάζουμε πιο εύκολα είναι το υψόμετρο.
Όσο ανεβαίνουμε ψηλότερα, η ατμοσφαιρική πίεση μειώνεται. Το ποσοστό του οξυγόνου στον αέρα παραμένει περίπου το ίδιο, όμως κάθε αναπνοή αποδίδει μικρότερη ποσότητα διαθέσιμου οξυγόνου στον οργανισμό.
Αυτό σημαίνει ότι το σώμα χρειάζεται να αυξήσει τον ρυθμό της αναπνοής για να καλύψει τις ανάγκες των μυών. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και έμπειροι αθλητές αισθάνονται ότι κουράζονται πιο εύκολα όταν κινούνται σε μεγάλο υψόμετρο.
Στα περισσότερα ελληνικά βουνά το φαινόμενο γίνεται πιο αισθητό όσο πλησιάζεις ή ξεπερνάς τα 1.800-2.000 μέτρα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν μπορεί να εμφανιστεί και χαμηλότερα, ανάλογα με την ένταση της προσπάθειας.
Δεν φταίει μόνο το οξυγόνο
Η μορφολογία του εδάφους παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο.
Σε μια ανηφόρα οι μύες των ποδιών χρειάζεται να παράγουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη για να σηκώσουν το βάρος του σώματος σε κάθε βήμα.
Αυτό αυξάνει σημαντικά τις ενεργειακές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα η καρδιά να χτυπά πιο γρήγορα και η αναπνοή να γίνεται εντονότερη.
Παράλληλα, το σακίδιο, η ζέστη, η αφυδάτωση ή ακόμη και ένας γρήγορος ρυθμός στην αρχή της διαδρομής μπορούν να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον οργανισμό.
Πώς μπορείς να το αντιμετωπίσεις
Το σημαντικότερο είναι να βρεις έναν σταθερό ρυθμό και να μην παρασυρθείς από τον ενθουσιασμό των πρώτων λεπτών.
Οι έμπειροι πεζοπόροι περπατούν πιο αργά απ’ όσο φαντάζονται οι περισσότεροι, ακριβώς γιατί θέλουν να εξοικονομούν ενέργεια για όλη τη διάρκεια της διαδρομής.
Εξίσου σημαντική είναι η σωστή ενυδάτωση, οι μικρές στάσεις όταν χρειάζεται και η σταθερή αναπνοή. Αν προσπαθείς να μιλάς χωρίς να λαχανιάζεις έντονα, συνήθως κινείσαι σε έναν ασφαλή ρυθμό για πολύωρη πεζοπορία.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Το φυσιολογικό λαχάνιασμα διαφέρει από τα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν ότι ο οργανισμός δυσκολεύεται να ανταποκριθεί.
Αν εμφανιστούν έντονη δύσπνοια, ζάλη, πόνος στο στήθος, σύγχυση ή αδυναμία να συνεχίσεις ακόμη και μετά από ξεκούραση, θα πρέπει να διακόψεις την ανάβαση και, αν χρειάζεται, να αναζητήσεις βοήθεια.
Το να λαχανιάζεις στο βουνό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Το υψόμετρο, η κλίση και η αυξημένη προσπάθεια κάνουν τον οργανισμό να δουλεύει πιο σκληρά από ό,τι σε μια απλή βόλτα.
Με σωστό ρυθμό, καλή φυσική κατάσταση και επαρκή ενυδάτωση, μπορείς να απολαύσεις την πεζοπορία χωρίς να εξαντλείσαι από τα πρώτα κιόλας χιλιόμετρα.