Παναθηναϊκός AKTOR: Ζέλικο, είσαι για μια… σαβουροάμυνα

Ο Παναθηναϊκός υποδέχεται την Μπαρτσελόνα και ο Βασίλης Σκουντής βάζει τον Ομπράντοβιτς μπροστά στον καθρέφτη του…
Ασφαλώς και έχουν δίκιο ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς και ο Ζοσέ Μουρίνιο που παραμερίζουν και προσπερνούν τις πρότερες επιτυχίες τους χρησιμοποιώντας την ίδια ορθή ατάκα…
“Past is past”!
Το παρελθόν είναι παρελθόν, το παρόν είναι παρόν και το μέλλον είναι μέλλον, τόσο απλά!
Σε πείσμα αυτής της ρεαλιστικής προσέγγισης την οποία υπερθεματίζω (έστω κι αν το σινάφι μας αρέσκεται στις διηγήσεις ιστοριών), δράττομαι της ευκαιρίας του αποψινού αγώνα του Παναθηναϊκού με την Μπαρτσελόνα για να υπενθυμίσω μια από δαύτες.
Τυγχάνει κιόλας ο Ζοτς να αντιμετωπίζει τους Καταλανούς με τους οποίους ανέκαθεν είχε ανοιχτούς λογαριασμούς, οπότε στη βράση κολλάει το πράσινο σίδερο!
Η καταλανική κυριαρχία και οι 2+1 ένδοξες στιγμές
Η Μπαρτσελόνα δεν ήταν ποτέ πελάτισσα του Παναθηναϊκού, τουναντίον μοστράρει μια διαχρονική κυριαρχία απέναντι του, η οποία αποτυπώνεται κιόλας στο αλισβερίσι τους: απόψε οι δυο ομάδες βρίσκονται αντιμέτωπες για 57η φορά, με τους λεγάμενους να έχουν τη μερίδα του λέοντος στις νίκες με σκορ 35-21, συμπεριλαμβανομένων ενός επί μέρους σκορ 12-3 στα τελευταία 15 ματς και ενός σερί 12-0 το οποίο «έτρεξαν» από το 2019 έως το 2024.
Στον αντίποδα ωστόσο οι επτάκις πρωταθλητές Ευρώπης ανασύρουν από το σεντούκι της ιστορίας τους 2+1 ένδοξες στιγμές…
Την Μπαρτσελόνα (η οποία στον ημιτελικό είχε επιστρέψει από το -20 απέναντι στη Ρεάλ του Ομπράντοβιτς) νίκησαν με 67-66 στον τελικό της 11ης Απριλίου του 1996 στο Bercy του Παρισιού και ανέβηκαν για πρώτη φορά στον θρόνο…
Την Μπαρτσελόνα απέκλεισαν, με μειονέκτημα έδρας και με σκορ 3-1, παρά το γεγονός ότι ηττήθηκαν στον πρώτο αγώνα, στα play offs της σεζόν 2010-11, ενώ μετά από σαράντα ημέρες επέστρεψαν στη Βαρκελώνη για να ράψουν το έκτο αστέρι στην πλουμιστή στολή τους…
Από την πλευρά τους οι Καταλανοί επικράτησαν στον μικρό τελικό του Final 4 του 2012 στην Κωνσταντινούπολη (στο ευρωπαϊκό κύκνειο άσμα της μακράς πρώτης θητείας του Ζοτς στον πράσινο πάγκο) και έναν χρόνο πήραν το αίμα τους πίσω στα play offs στα οποία επιβλήθηκαν με 3-2, με τον Παναθηναϊκό (του Αργύρη Πεδουλάκη) να έχει 1/16 τρίποντα στο Game 5 απέναντι στην άμυνα ζώνης του Τσάβι Πασκουάλ!
“We ‘ll always have Paris”
Σε κάθε περίπτωση στην περίπτωση τους ισχύει η ατάκα που είπε στην «Καζαμπλάνκα» ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ προς την Ινγκριντ Μπέργκμαν…
«We ‘ll always have Paris»!
Θα ‘χουν πάντοτε το Παρίσι από εκείνη τη βραδιά που για τον Παναθηναϊκό και γενικότερα για το ελληνικό μπάσκετ έμοιαζε με την 21η Ιουλίου του 1969, όταν ο Νιλ Αρμστρονγκ πάτησε στο φεγγάρι!
Αυτή υπήρξε η πρώτη προσσελήνωση του ελληνικού μπασκετικού διαστημοπλοίου στο θρόνο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών που επί 38 χρόνια φάνταζε ως μια terra incognita.
Μια άγνωστη και απαγορευμένη γη!
Κάθε φορά που συναντιούνται ο Παναθηναϊκός και η Μπαρτσελόνα, μου έρχονται στο μυαλό τέσσερις εικόνες που μένουν ανεξίτηλα χαραγμένες στο σκληρό δίσκο μου και ευκαιρίας δοθείσης, τις ξαναβγάζω στην κυκλοφορία…
Ο Βράνκοβιτς δεν είδε το τέλος του έργου!
O Στόγιαν Βράνκοβιτς επενέβη ως ο από μηχανής θεός και μάλιστα από το… πουθενά!
Ο Κροάτης γίγας δεν σκόραρε ούτε μισό πόντο στον τελικό, αλλά και τι μ’ αυτό;
Έφτανε και περίσσευε η τάπα που έκανε στον Μοντέρο τρέχοντας σαν να ήταν σπρίντερ για να προλάβει να αποσοβήσει το λέι απ.
Η πλάκα είναι ότι (όπως μου εκμυστηρεύθηκε ο ίδιος τα ξημερώματα εκείνης της μεγάλης νύχτας) δεν είδε τη συνέχεια της φάσης μετά την τάπα, διότι πάνω στην πρεμούρα και στην υπερπροσπάθεια του έπεσε κάτω, τραυματίστηκε στο γόνατο και ύστερα ρωτούσε τι έγινε!
Παρεμπιπτόντως πριν από αυτή την τάπα, ο Κροάτης σέντερ είχε κατεβάσει τον γενικό και στον Ζέλικο Ρέμπρατσα, στον τρίτο και καθοριστικό (για την πρόκριση στο Final 4) αγώνα των play offs με την Μπενετόν στο Τρεβίζο!
Κανονικό deja vu, δηλαδή!
Oι αρραβώνες με τον Ράτζα
Δίπλα στον Βράνκοβιτς στεκόταν ο Ράτζα, ο οποίος τότε αγωνιζόταν στους Σέλτικς αλλά ταξίδεψε στο Παρίσι ως προσκεκλημένος των Πρασίνων.
Ο Ντίνο έμεινε στο ίδιο ξενοδοχείο, στάθηκε στο πλευρό τους, πανηγύρισε μαζί τους και με τον (πρώην προπονητή του στη Γιουγκοπλάστικα) Μάλκοβιτς και εκεί πέρασαν τις βέρες του αρραβώνα για τον γάμο που έγινε έπειτα από 15 μήνες.
Τα ελληνικά του “Δράκου”
Ο Παναγιώτης Γιαννάκης σήκωσε την κούπα, αλλά η ευτυχία και η υπερηφάνεια του («που είναι κακό πράγμα», όπως του έλεγε η συχωρεμένη η μάνα του, η Καλλιόπη) είχαν και συνέχεια…
Όταν μετά την απονομή κάθισε στο πάνελ της συνέντευξης Τύπου αποσβόλωσε τον υπεύθυνο Τύπου της FIBA Φλόριαν Βάνιγκερ διευκρινίζοντας ότι θα μιλήσει στα ελληνικά με το σκεπτικό ότι «το μπάσκετ μας βρίσκεται εδώ και δέκα χρόνια στην κορυφή και οφείλω να τιμήσω με τον τρόπο μου την αποψινή πολύ μεγάλη στιγμή».
Ποιος κόταγε εκείνη την ώρα να του αρνηθεί;
Μάλκοβιτς: “Ε τότε, ας δώσει και το πριμ”!
Η Μπαρτσελόνα έχασε η μεγαλύτερη ευκαιρία που είχε μέχρι τότε (και μέχρι την επόμενη, το 2003 στο σπίτι στους) να στεφθεί πρωταθλήτρια Ευρώπης…
Εντέλει έμεινε να ξεροσταλιάζει μπροστά στο τρόπαιο και προτού καλά καλά συνέλθει από το σοκ εκείνης στους βραδιάς, στους ήρθε κατακέφαλα (την επόμενη χρονιά) η ήττα από τον Ολυμπιακό στη Ρώμη για να την αποτελειώσει!
Οι Καταλανοί υποστήριζαν ότι ‘ήταν οι ηθικοί νικητές του τελικού και οι ηθικοί πρωταθλητές Ευρώπης, με τον Μπόζινταρ Μάλκοβιτς να στους δίνει μια πληρωμένη απάντηση…
«Εφόσον ο Σαλβαδόρ Αλεμάνι δηλώνει ότι η Μπαρτσελόνα είναι η ηθική νικήτρια του τελικού, τότε πρέπει να δώσει το πριμ που είχε υποσχεθεί στους παίκτες, εφόσον κατακτήσουν το Κύπελλο»!!!
Η σαβουροάμυνα του Ζοτς
Δέκα πέντε χρόνια αργότερα, οι δρόμοι των δυο ομάδων διασταυρώθηκαν στη σειρά των playoffs (της σεζόν 2010-2011) με προορισμό τη Βαρκελώνη η οποία είχε αναλάβει εκτάκτως -ελέω της παραίτησης του Τορίνο- τη διοργάνωση του Final 4.
Εκείνη την εποχή που ο Χουάν Κάρλος Ναβάρο βρισκόταν ακόμη στα ντουζένια του, ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς άνοιξε τη ντουλάπα του και έβγαλε από τη ναφθαλίνη μια αμυντική τακτική που τάχα θεωρούνταν ντεμοντέ και παρωχημένη.
Πριτς που είναι τέτοια το box -and -one ή το diamond- and- one, έστω κι αν στην μπασκετική αργκό λογίζεται και αναφέρεται ως μια… σαβουροάμυνα!
Οι φούστες των γυναικών
Επ’ αυτού άλλωστε έχει τοποθετηθεί δίκην αδιαμφισβήτητου θέσφατου, ο μέγας θεωρητικός και γνώστης (όσο κανείς άλλος) της εξέλιξης των τακτικών, Θόδωρος Ροδόπουλος…
Τα συστήματα στο μπάσκετ έρχονται, παρέρχονται και επιστρέφουν στη μόδα όπως οι φούστες των γυναικών!
Μίνι, μίντι, μάξι και τούμπαλιν!
Τον Μάρτιο του 2011, λοιπόν, ο Ζοτς είδε τον Νικ Καλάθη να μεταμορφώνεται θεαματικά, δραματικά και κυρίως καταλυτικά στην εξέλιξη της σειράς λειτουργώντας ως ο πολιορκητικός κριός με τον οποίο οι Πράσινοι γκρέμισαν το κάστρο των αμφιτρυόνων του Final 4: τόσο στην άμυνα με το box- and -one απέναντι στον Ναβάρο, όσο και στην επίθεση, στην οποία βελτίωσε το σκοράρισμα του κατά τρεις πόντους και συνάμα βρισκόταν πάνω στο παρκέ δέκα λεπτά παραπάνω.
Η αποκάλυψη του Νικ
Στην πρώτη φάση εκείνης της περιόδου ο Νικ είχε μέσο όρο 4.1 πόντους, ένα ριμπάουντ και μία ασίστ.
Στο Τop 16 «έγραψε» 2.2 πόντους, 1.5 ριμπάουντ και μία ασίστ.
Μέχρι τότε ήταν αυτό που λένε στο χωριό του στη Φλόριντα, «non factor».
Και ξαφνικά συντελέσθηκε η Αποκάλυψις του… Νικολάου!
Στη σειρά των τεσσάρων αγώνων με την Μπαρτσελόνα ο Καλάθης ανέβηκε στους 7.7 πόντους, στα 2.5 ριμπάουντ και στις 2.3 ασίστ, χώρια το γεγονός ότι, ευρισκόμενος σε διατεταγμένη υπηρεσία, κυνηγούσε τον «La Bomba» σαν λυσσασμένο σκυλί μέχρι και εκεί όπου ακόμη και οι βασιλείς πηγαίνουν μόνοι τους!
Στην τουαλέτα ντε!
Η πρόκριση και η επιστροφή
Τον κούρασε, τον έβγαλε από τη ρουτίνα του, του κατέβασε κιόλας τον μέσο όσο του κατά δυο πόντους, με αποκορύφωμα τον τέταρτο και καθοριστικό αγώνα στο ΟΑΚΑ (78-67): ο Ναβάρο «κόλλησε» στους επτά πόντους, ενώ ο Καλάθης σε 34 λεπτά έβαλε 12 με 3/5 δίποντα, 1/3 τρίποντα, 3/4 βολές και είχε επίσης τρία ριμπάουντ, τρεις ασίστ και τρία κλεψίματα…
Στις πρώτες δυο φάσεις ο Νικ έπαιζε κατά μέσο όρο 15 λεπτά και 20 δευτερόλεπτα, ενώ στα play offs ο χρόνος συμμετοχής του ξεπέρασε τα 25’.
Ο Παναθηναϊκός τέλεψε με την πρόκριση το βράδυ της 31ης Μαρτίου και ξαναγύρισε στη Βαρκελώνη για να ανέβει στο θρόνο: όχι βεβαίως στο Palau Blaugrana, αλλά στο Palau San Jordi όπου στέφθηκε πρωταθλητής Ευρώπης για έκτη φορά.
Ποιο ήταν τότε το σκεπτικό του Ομπράντοβιτς;
Η ιδέα να στείλει τον Καλάθη σε διατεταγμένη υπηρεσία πάνω στο Ναβάρο υποστηριζόταν από το γεγονός ότι ο Τσάβι Πασκουάλ δεν είχε άλλον δεινό σουτέρ και σκόρερ στην περιφερειακή γραμμή της πεντάδας του, καθώς ο Καταλανός γκαρντ δεν έπαιζε ταυτόχρονα με τον Γιάκα Λάκοβιτς.
Το ρίσκο και ο Τσαρτσαρής
“Έπαιζαν τότε ο Βίκτορ Σάδα και ο Ρίκι Ρούμπιο που δεν ήταν σουτέρ για να τους φοβάσαι και ο κόουτς αποφάσισε να πάρει το ρίσκο” μού είπε πριν από μερικά χρόνια Κώστας Τσαρτσαρής διηγούμενος χαρτί και καλαμάρι τη μύηση του Καλάθη και όλης της ομάδας σε αυτή την αμυντική τακτική.
“Ο Ομπράντοβιτς ζήτησε από τον Νικ να κυνηγάει παντού τον Ναβάρο και όχι μόνο να τον πιέζει στην κίνηση του προς το καλάθι, αλλά και να τον παίζει οver play για να μην πάρει την μπάλα. Θα ζοριζόταν με αυτή την άμυνα και θα αναγκαζόταν να πασάρει στους άλλους γκαρντ. Εάν έβαζαν τα σουτ ο Σάδα και ο Ρούμπιο αυτή η τακτική δεν θα απέδιδε, αλλά ήταν άστοχοι και συν τοις άλλοις δεν πάθαμε ζημιά ούτε από τον Λάκοβιτς”.
Και κατέληξε στη διήγηση του ο Τσαρτσαρής: “Παίζαμε με μειονέκτημα έδρας σε αυτή τη σειρά και ήμασταν το αουτσάιντερ. Έπρεπε λοιπόν να κάνουμε κάτι απροσδόκητο και ριψοκίνδυνο, που εντέλει μας βγήκε”.
Όντως η εξέλιξη της σειράς δεν θα κρινόταν μόνο από το πόσο καλά θα αμυνόταν ο Καλάθης απέναντι στο Ναβάρο, αλλά και από το πώς θα αντιδρούσαν οι ομόλογοι του στο back court της Μπαρτσελόνα…
Η αμυντική πανοπλία
Με εξαίρεση τον πρώτο αγώνα (82-83), ο Παναθηναϊκός έριξε την Μπαρτσελόνα κάτω από τους 74 πόντους (75-71, 76-74, 78-67), ένα το κρατούμενο…
Στα τέσσερα ματς της σειράς, ο Ναβάρο έβαλε 48 πόντους με 14/26 σουτ, ο Λάκοβιτς 35 με 11/24, ο Ρούμπιο 29 με 10/28 (εκ των οποίων 4/5 τρίποντα στον τρίτο αγώνα όταν ο Ομπράντοβιτς τον αντιμετώπιζε με under στα pick n’ roll και το ίδιο επίσης έκανε ο Πασκουάλ με τον Διαμαντίδη) και ο Σάδα μόλις δυο με 1/10!
Μ’ αυτά κι μ’ αυτά η δουλειά έγινε όμορφα και παστρικά και όλα τα υπόλοιπα είναι Ιστορία: μια Ιστορία που δικαιωματικά ξαναβγαίνει απόψε στην επιφάνεια, έστω κι αν το παρελθόν είναι παρελθόν!