Οι σπάνιοι Ουκρανοί, η Ιθάκη και το “I Have a Dream” του Σπανούλη

Ήρθε κι έδεσε, θαρρώ, αυτή η επετειακή σύμπτωση και να πώς ο Βασίλης Σπανούλης μπορεί να υποδυθεί τον ρόλο του… αιδεσιμότατου Μάρτιν Λούθερ Κινγκ!

Στις 28 Αυγούστου του 1963 ο εμβληματικός ηγέτης του αφροαμερικανικού κινήματος και διαπρύσιος κήρυκας της ισότητας και της πάλης κατά του ρατσισμού εκφώνησε έναν από τους πιο γνωστούς και περιβόητους λόγους στην ιστορία της ανθρωπότητας…

Το “Ι Have a Dream”, εννοώ, αυτό που τηρουμένων των αναλογιών, κολλάει γάντι στην περίσταση της Εθνικής ομάδας…

Το όνειρο, το “δράμα” και το “κατεπείγον”

Έχουμε κι ελόγου μας ένα όνειρο, το βράδυ της Παρασκευής: να νικήσουμε τους Ουκρανούς στη Ρίγα, άμποτε και τους Ισπανούς τη Δευτέρα στο Μαρούσι κι έχει ο Θεός!

Το δραματοποιώ κομματάκι, αλλά για μια στιγμή: δεν φταίω εγώ, τούτη η υπόθεση εξελίχθηκε σε ένα είδος δράματος, στις αρχές του περασμένου Ιουλίου, μετά τις δυο μαζεμένες ήττες μας από το Μαυροβούνιο και τη Ρουμανία που κατέβασαν την Εθνική στην τρίτη θέση του Β’ Ομίλου και την αναγκάζουν να διαχειρισθεί τη διαδικασία του κατεπείγοντος και του μη περαιτέρω για να μην εξοστρακισθεί από το Παγκόσμιο Κύπελλο, για πρώτη φορά έπειτα από ένα τέταρτο του αιώνα!

Όλα καλά θα πάνε, μωρέ, μη μας πιάνει προκαταβολικά η κατάθλιψη!

Οι δαίμονες της Ρίγας

Δεν αρμόζει κιόλας η μελαγχολία, καθόσον η αυλαία της Β’ φάσης των «παραθύρων» ανοίγει από… καραμπόλα και εξαιτίας της πολεμικής συγκυρίας στη σύγχρονη Ιθάκη μας: στη Ρίγα, ντε, όπου στις 14 του περασμένου Σεπτεμβρίου ξορκίσαμε τους δαίμονες και επιστρέψαμε στο βάθρο μιας διοργάνωσης, τερματίζοντας μια Οδύσσεια 16 ετών (2009-2025).

Εκεί, επί λετονικού εδάφους, λοιπόν, η Εθνική αντιμετωπίζει αυτούς τους γνωστούς… άγνωστους και σπάνιους για τις συνήθειες και τη ρουτίνα μας υπηκόους του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια διατεταγμένη υπηρεσία…

Είναι όντως γνωστοί άγνωστοι -για να δανεισθώ έναν παλαιότερο, αλλά πάντοτε ισχύοντα όρο-οι λεγάμενοι, και σπεύδω να εξηγήσω αμέσως την παραδοξότητα και το οξύμωρο σχήμα…

Σε επίπεδο Νέων Ελλάδα και Ουκρανία έχουν αναμετρηθεί 15 φορές…

Σε επίπεδο Παίδων άλλες 14, σε επίπεδο Εφήβων 11 και σε επίπεδο Γυναικών τέσσερις…

Tα 19 χρόνια και οι δυο θάνατοι

Οι άνδρες μας, όμως, ένθεν και ένθεν, φαίνεται πως κατούρησαν στο πηγάδι και ο σημερινός αγώνας είναι μόλις ο τρίτος στα χρονικά!

Σπανιότης, σπανιοτήτων, τα πάντα σπανιότης, αυτό κολλάει και με τον … Σπανούλη!

Μεσολάβησαν κιόλας 19 χρόνια ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο αντάμωμα οπότε τους ξεχάσαμε, μας ξέχασαν, βρεθήκαμε τρόπον τινά μακριά κι αγαπημένοι!

Υπάρχει κιόλας μια μακάβρια διάσταση ε αυτή την υπόθεση, διότι έχουν φύγει από τη ζωή δυο από τους παίκτες που είχαν βρεθεί απέναντι στην ελληνική ομάδα στο πρώτο συναπάντημα μας και έμελλε μάλιστα να περάσουν και από τα μέρη μας…

Σκληρή μοίρα κτύπησε τον Γκριγκόρι Χίζνιακ και τον Αλεξάντρ Οκούνσκι οι οποίοι άφησαν την τελευταία τους πνοή με διαφορά τρεισήμισι μηνών: ο πρώτος (Περιστέρι 2003-04, Μακεδονικός 2004-05) στις 5 Οκτωβρίου του 2018 και ο δεύτερος (ΠΑΟΚ 2004-05, ΜΕΝΤ 2005-06) στις 21 Ιανουαρίου 2019.

Άγαλμα στον Ντικούδη!

Οι μπασκετικές παρτίδες μας με τη χειμαζόμενη και σπαρασσόμενη χώρα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (η οποία μάλιστα έχει έντονους δεσμούς με την Ελλάδα) εγκαινιάσθηκαν στις 7 Σεπτεμβρίου του 2003, στο Μπουρός της Σουηδίας…

Εκείνο το απόγευμα, στο πλαίσιο της τρίτης αγωνιστικής του 4ου ομίλου του EuroBasket, η Εθνική πέτυχε την τρίτη διαδοχική νίκη της (μετά από εκείνες επί της Κροατίας και της Τουρκίας) με 79-73, προεξάρχοντος ενός παίκτη ο οποίος βρίσκεται και τώρα στη Ρίγα ενδεδυμένος πλέον τον διοικητικό μανδύα του…

Τον Δήμο Ντικούδη, εννοώ, ο οποίος με 21 πόντους (5/8π., 2/2τρ., 5/6β.), πέντε ριμπάουντ και τρεις ασίστ οδήγησε την ελληνική ομάδα στη μεγάλη ανατροπή!

Η ανατροπή από το -20

Οι Ουκρανοί μας σόκαραν στην αρχή και προηγήθηκαν με 22-9 στην πρώτη περίοδο και με 39-19 στην ανάπαυλα, αλλά ο Λαρισαίος φόργουορντ (όπως έμελλε να το διαπράξει και μετά από τρία χρόνια στη Χαμαμάτσου κόντρα στο Κατάρ) σάλπισε την αντεπίθεση που επέφερε το επί μέρους 35-16 της τρίτης περιόδου και τη νίκη με 79-73.

Στον ελληνικό πάγκο καθόταν ο Γιάννης Ιωαννίδης, ενώ πίσω από τον Ντικούδη στοιχήθηκαν οι Αλβέρτης 17, Ρεντζιάς 14, (ο (ήρωας της πρεμιέρας με το buzzer beater κόντρα στην Κροατία) Χαρίσης 11, Χατζηβρέττας 11, Φώτσης 11, Παπανικολάου 1, Διαμαντίδης, Κακιούζης, Παπαλουκάς, Σιγάλας, Τσακαλίδης.

Στην αντίπερα όχθη η Ουκρανία αντιπαρέβαλε σε πρώτο πλάνο τον Αρτούρ Ντροζντόφ (19), τον Στάνισλαβ Μπαλασόφ (14) και τον Αλεξάντρ Οκούνσκι (13).

Αδέρφια, αλλά από άλλη χώρα!

Στο ρόστερ των σημερινών αντιπάλων της Εθνικής βρισκόταν τότε και ο Χριάπα: ο Ουκρανός αδερφός του Ρώσου Χριάπα!!!

Αμ αυτό πάλι ήταν από τα άγραφα: και τα δυο αδέλφια γεννήθηκαν στο Κίεβο, αλλά ο πρεσβύτερος Νικολάι παρέμεινε Ουκρανός, ενώ ο κατά τρία χρόνια νεαρότερος και πολύ πιο ταλαντούχος και δαφνοστεφής Βίκτορ (ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του Ιτούδη και ο ήρωας της ΤΣΣΚΑ το 2016 στο Βερολίνο) πολιτογραφήθηκε Ρώσος.

Από εκείνη την παρθενική μεταξύ μας αναμέτρηση οι δείκτες του ρολογιού ξανακουνήθηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου του 2022 στο Μιλάνο, όπου πάλι στο πλαίσιο της Α΄ φάσης του EuroBasket-και στο πλαίσιο της τέταρτης αγωνιστικής- η ελληνική ομάδα επιβλήθηκε με 99-79.

Το ρεκόρ του Αντετοκούνμπο

Άνετη φαίνεται αυτή η νίκη, δεν ήταν όμως τέτοια, χώρια που χρειάσθηκε να… απασφαλίσει για τα καλά ο Γιάννης Αντετοκούνμπο και να πετύχει ατομικό ρεκόρ στην καριέρα του με την Εθνική σκοράροντας 41 πόντους, πλαισιωμένος από τους Καλάθη 13, Ντόρσεϊ 13, Σλούκα 7, Παπαγιάννη 6, Αγραβάνη 5, Παπαπέτρου 4, Θανάση Αντετοκούνμπο 2, Λαρεντζακη 2 και Λούντζη 2.

Δεν περιορίσθηκε στο εκτελεστικό κρεσέντο εκείνη την ημέρα στο Mediolanum Forum ο “Greek Freak”: χρειάσθηκα να γίνει και η φωνή της συνείδησης όλης της ομάδας μέσα στα αποδυτήρια στην ανάπαυλα του αγώνα κι ενώ οι Ουκρανοί προηγούνταν με διαφορά επτά πόντων (46-39).

Το λογύδριο και η συσπείρωση

Μπήκε λοιπόν φουριόζος στα αποδυτήρια ο νυν παίκτης των Χιτ, είδε γύρω του στραβομουτσουνιασμένες φάτσες και μολονότι συνήθως παίζει τον ρόλο του “leader by example”, εκείνη η αντίδραση του υπήρξε διαφορετική και-όπως σχολίασε αργότερα ο προπονητής Δημήτρης Ιτούδης «μού άρεσε αυτό που συνέβη» .

Τι συνέβη;

Απλούστατα, ο Γιάννης έβγαλε ένα λογύδριο που συσπείρωσε το γκρουπ και όταν οι παίκτες ξαναβγήκαν στο γήπεδο ήταν… άλλοι άνθρωποι με αποτέλεσμα να “τρέξουν” ένα επί μέρους σκορ 31-12 στην τρίτη περίοδο και όλα τα υπόλοιπα είναι Ιστορία.

Η μπάμπουσκα και ο Μπλαχίν

Παρεμπιπτόντως η Ουκρανία που βγήκε σαν μια κούκλα από την κοιλιά της σοβιετικής μπαμπούσκα μας έχει απασχολήσει πολύ περισσότερο στο ποδόσφαιρο απ’ ό,τι στο μπάσκετ…

Οι ευρισκόμενοι σε εμπόλεμη κατάσταση και εξορισμένοι στη Ρίγα συμπατριώτες του Λομπανόφσκι, του Μπλαχίν, του Σεφτσένκο, του Ρεμπρόφ, του Προτάσοφ, του Βολκόφ και πάει λέγοντας, εμφανίσθηκαν για πρώτη φορά στο παλκοσένικο στο EuroBasket του 1997 και πλέον αριθμούν εννέα συμμετοχές σε τελικές φάσεις του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος και μία στο Παγκόσμιο Κύπελλο (2014).

Τους ζηλέψαμε πολλώ λογιώ το 2013 στη Λιουμπλιάνα, όπου κατήγαγαν τη μεγαλύτερη επιτυχία τους, καταλαμβάνοντας την έκτη θέση με ρεκόρ 6-5 σε 11 αγώνες.

Τους ζηλέψαμε, διότι τερμάτισαν πέντε θέσεις πιο ψηλά από εμάς (γνωρίζοντας στον προημιτελικό την ήττα από την Κροατία) και μάλιστα κάποιος μπήκε στο τριπάκι να αντιγράψουμε το modus lavorandi τους.

Το ουκρανικό μοντέλο του Τρινκιέρι

Ποιος ήταν αυτός;

Ο αγλαός και κεχαριτωμένος, Αντρέα Τρινκιέρι!

Εκείνες τις μέρες ο βραχύβιος προπονητής της Εθνικής και νυν του ΠΑΟΚ μας είχε… πρήξει με την άποψη του ότι θα έπρεπε να υιοθετήσουμε και να εφαρμόσουμε το ουκρανικό μοντέλο στη λειτουργία της Εθνικής ομάδας.

Παρεμπιπτόντως στην εναντίωση πολλών για το γεγονός ότι η Ελλάδα με την μεγάλη παράδοση και το προπονητικό υπόβαθρο κατέφυγε (όπως και το 2008 με τον Γιόνας Καζλάουσκας) σε λύση αλλοδαπού, ο Γιώργος Βασιλακόπουλος είχε δώσει μια δική του εκδοχή…

“Μα ο άνθρωπος δεν είναι ξένος, αλλά… Ευρωπαίος”!

Οι Ουκρανοί μίκραιναν το γήπεδο

Για να φρεσκάρω τη μνήμη μας και να θέσω την επίμαχη άποψη του στη διάθεση της λαϊκής ετυμηγορίας (που τη βγάζουμε εύκολα κι αβασάνιστα πολλές φορές) αναδημοσιεύω τι ακριβώς είχε πει ο Τρινκιέρι σε μια συνέντευξη του στη ρωσική εφημερίδα Sport Express:

“Για μένα το κύριο μάθημα στο EuroBasket ήταν η παρουσία της Ουκρανίας, που, σε αντίθεση με εμάς, πέρασε καθαρά στα προημιτελικά. Η ομάδα του Μάικ Φρατέλο έχει δώδεκα παίκτες με σπουδαίες αθλητικές ικανότητες, που τρέχουν και πηδούν ασταμάτητα και με αυτόν τον τρόπο αντισταθμίζουν την έλλειψη ταλέντου. Όταν αντιμετωπίζεις τέτοιους αντιπάλους, το γήπεδο μικραίνει λόγω της επιθετικής άμυνάς τους. Η Εθνική ομάδα πρέπει να βαδίσει στην ίδια κατεύθυνση. Επειδή το μπάσκετ στην Ευρώπη γίνεται πιο γρήγορο στο υψηλό επίπεδο, τίποτα πια δεν θα είναι αδύνατο. Κι αυτό το κατάλαβαν εκτός από εμάς και οι Τούρκοι και οι Ισπανοί”!

Είχα αναρωτηθεί τότε πού να τα βρούμε οι δόλιοι τα συγκεκριμένα προσόντα;

Να τα αγοράσουμε;

Να τα νοικιάσουμε;

Η μήπως να τα γεννήσουμε;

Το οριζόντιο μπάσκετ των Μάβερικς

Ο Τρινκιέρι πάντως δεν ήταν οπαδός αυτού του μπάσκετ, αλλά του άλλου και γι’ αυτό η δήλωση περί ουκρανικού μοντέλου έμοιαζε σαν να φάσκει και να αντιφάσκει…

Μερικές ημέρες πριν από το EuroBasket του 2013 είχε πει ότι “πρέπει να επιδιώκουμε να παίζουμε με ένα στιλ που ταιριάζει στο οριζόντιο μπάσκετ το οποίο έπαιξαν οι Μάβερικς στους τελικούς του ΝΒΑ το 2011 κι όχι στο κάθετο των Χιτ”.

Εννοούσε δηλαδή ότι η Εθνική πρέπει να ανοίγει το παιχνίδι της στο πλάτος και όχι στο ύψος, να δίνει έμφαση στην άμυνα και να παίζει έξυπνα, ρεαλιστικά και αποτελεσματικά σε αντίθεση με το στιλ του Μαϊάμι που προϋποθέτει ταχύτητα, θέαμα και φαντασμαγορία.

“Σκεπτόμενο μπάσκετ” που έλεγε και ο Αργύρης Πεδουλάκης…

Το κομοδινί μαλλί του Φρατέλο και η λαμαρίνα με τον Φάνη

Εν έτει 2026, η Ουκρανία δεν έχει βεβαίως στον πάγκο της τον Μάικ Φρατέλο με το… κομοδινί μαλλί, αλλά τον Λετονό παλαίμαχο γκαρντ Άιναρς Μπαγκάτσκις.

Μιας και το έφερε η κουβέντα στον Φρατέλο, ο βετεράνος νυν αναλυτής του ΝΒΑ που πριν από 39 χρόνια δάγκωσε τη λαμαρίνα με τον Φάνη Χριστοδούλου (με αποτέλεσμα να τον επιλέξουν οι Χοκς στο Νο 90 του ντραφτ του 1987) κάθισε στον ουκρανικό πάγκο από το 2011 έως το 2014.

Τον έψησε να αναλάβει αυτή τη δουλειά ένα αγαπημένου του παιδί, ο τότε πρόεδρος της ουκρανικής ομοσπονδίας και άλλοτε παίκτης του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού, Σάσα Βολκόφ, o οποίος το 1989 έγραψε Ιστορία ρίχνοντας το σιδηρούν παραπέτασμα!

Εννοώ ότι έγινε ο πρώτος Σοβιετικός παίκτης ο οποίος αγωνίσθηκε στο ΝΒΑ: στους Ατλάντα Χοκς με προπονητή τον Φρατέλο και συμπαίκτη τον Ντομινίκ Γουίλκινς.

Η Κριμαία, οι Φεβρουάριοι και τα δάκρυα του Βολκοφ

Τώρα, σε ηλικία 79 ετών, ο επονομαζόμενος «Τσάρος» σχολιάζει αγώνες του ΝΒΑ σε τηλεοπτικά δίκτυα, ενώ ο Βολκόφ οπλοφορεί, δακρύζει και πονάει για την πατρίδα του, μισώντας κιόλας τους… Φεβρουάριους!

Τον Φεβρουάριο του 2014 οι Ρώσοι έκαναν ντου στην Κριμαία και τον Φεβρουάριο του 2022 εισέβαλαν ολούθε στην Ουκρανία σε έναν πόλεμο που συνεχίζεται εδώ και τεσσεράμισι χρόνια …

Στο EuroBasket του 2013, δίπλα στον Φρατέλο βρισκόταν ο (πρώην προπονητής της Βίρτους Μπολόνια, ο πρώτος από το ΝΒΑ που κοουτσάρισε στην Ευρώπη και προκάτοχος του Γκρεγκ Πόποβιτς στους Σπερς) Μπομπ Χιλ, ενώ το ρόστερ στελέχωναν μεταξύ άλλων ο Βιάτσεσλαβ Κραβτσόφ (Πίστονς), ο Κιρίλο Φεζένκο (Τζαζ) και ο νατουραλιζέ Γιουτζίν Τζίτερ (Κινγκς).

Μια κόπια του Ντράζεν!

Το 2022 στο ρόστερ του -και τότε προπονητή της Ουκρανίας) Άιναρς Μπαγκάτσκις- φιγουράριζαν δυο εν ενεργεία παίκτες του ΝΒΑ: ο Σβιάτοσλαβ Μιχάιλιουκ (Λέικερς, Πίστονς, Θάντερ Ράπτορς, Νικς, Χόρνετς, Σέλτικς, Τζαζ) με τον οποίο το καλοκαίρι του 2023 είχε… δαγκώσει τη λαμαρίνα ο Παναθηναϊκός και ο Άλεξ Λεν (Σανς, Χοκς, Κινγκς, Ράπτορς, Γουίζαρντς, Λέικερς), που εν συνεχεία φόρεσε τη φανέλα της Ρεάλ Μαδρίτης.

Ο Μιχάιλιουκ θα είναι παρών στον αποψινό αγώνα, σε αντίθεση με τον Λεν ο οποίος βρίσκεται στο στάδιο της ανάρρωσης από τον τραυματισμό του.

Μιας και το έφερε η κουβέντα, στις δυο φίρμες της Ουκρανίας, ο 29χρονος και ύψους 2.01μ. Μιχάιλιουκ έπαιξε κολεγιακό μπάσκετ στο Κάνσας, αλλά δεν ανταποκρίθηκε στις μεγάλες και μάλιστα διακηρυγμένες προσδοκίες του Βολκόφ που είχε πει δημοσίως ότι “ο νεαρός γκαρντ/φόργουορντ θα μπορούσε να γίνει ο… Ντράζεν Πέτροβιτς της Ουκρανίας”!