Ο Ντομινίκ, ο Ράτζα και ο… Σάντος

Η Πορτογαλία δεν υπήρξε ποτέ υπερδύναμη στο ευρωπαϊκό μπάσκετ. Η καλύτερη θέση της εθνικής Πορτογαλίας σε Ευρωμπάσκετ ήταν η ένατη στη διοργάνωση της Ισπανίας, το 2007.

Το 1951 οι Ίβηρες κατέλαβαν την 15η θέση στο Ευρωμπάσκετ της Γαλλίας και την 21η στη διευρυμένη διοργάνωση της Λιθουανίας, το 2011. Πρόκειται για τις μοναδικές συμμετοχές της Πορτογαλίας σε διεθνείς διοργανώσεις.

Όπως καταλαβαίνει κανείς, η σχέση των Πορτογάλων με την ”σπυριάρα” δεν είναι αυτό που θα λέγαμε ιδανική. Κι όμως, η ομοσπονδία της ιβηρικής χώρας ανήκει στα ιδρυτικά μέλη της διεθνούς ομοσπονδίας (FIBA) ενώ η Μπενφίκα, η Πόρτο και η Οβαρένσε έχουν εκπροσωπήσει τη χώρα στο Κύπελλο Πρωταθλητριών! Το Euroleague Greece γράφει για τη νίκη της Μπενφίκα επί του Παναθηναϊκού του Ντομινίκ Ουίλκινς, τον μεγάλο Πορτογάλο σκόρερ Κάρλος Λισμπόα, τον επεισοδιακό αγώνα του Ολυμπιακού με την Οβαρένσε και τον… Ζοάο Σάντος του Πανιωνίου.

Όταν η Μπενφίκα κέρδισε τον Ντομινίκ!

Στις 31 Ιανουαρίου 1996 o Παναθηναϊκός του Μπόζινταρ Μάλκοβιτς γνώρισε απρόσμενη ήττα από την Μπενφίκα στο Pavilhão Fidelidade της Λισαβόνας με 96-87, σε έναν αγώνα όπου οι Πορτογάλοι είχαν συνολικά 33/35 βολές! Οι εφημερίδες της εποχής ανέφεραν χαρακτηριστικά πως ”οι πράσινοι γκρέμισαν σε ένα βράδυ ό,τι έχτιζαν όλη τη σεζόν”, με δεδομένο ότι ο Παναθηναϊκός πολύ δύσκολα θα μπορούσε να καλύψει το χαμένο έδαφος και να καταλάβει μια από τις δυο προνομιούχες θέσεις του ομίλου.

Η Μπενφίκα υποχρέωσε τον μετέπειτα πρωταθλητή Ευρώπης Παναθηναϊκό σε απρόσμενη ήττα!

Παρά τις νίκες, λοιπόν, επί της Κίντερ Μπολόνια (72-69) και της Μακάμπι (86-79) στις δυο εναπομείνασες αγωνιστικές, ο Παναθηναϊκός δεν κατάφερε κάτι καλύτερο από την τρίτη θέση του ομίλου που τον έστειλε στα προημιτελικά με μειονέκτημα έδρας κόντρα στην Μπένετον. Μάλιστα στον αγώνα της Λισαβόνας, ο Ζαν-Ζακ Κονσεϊσάο έκανε ένα απίστευτο κάρφωμα στα μούτρα του Ντομινίκ Ουίλκινς! Στην αμέσως επόμενη φάση ο Αμερικανός σούπερ σταρ του Παναθηναϊκού προσπάθησε να πάρει τη ρεβάνς όμως ο Κονγκολέζος τον έκοψε εντυπωσιακά. Εν τέλει ο Παναθηναϊκός ξεπέρασε το εμπόδιο της Μπένετον Τρεβίζο με 2-1 νίκες στα προημιτελικά και στη συνέχεια στέφθηκε πρωταθλητής Ευρώπης στο Παρίσι.

Μπενφίκα – Παναθηναϊκός 96-87 (49-43 ημίχ.)
Μπενφίκα : Σίλβα 8, Λισμπόα 32 (6), Ράμος 2, Ροντρίγκεθ-Νέβες 16 (2), Ναχάρ 10, Σέιξας 4, Κονσεϊσάο 24.
Παναθηναϊκός: Αλβέρτης 14 (1), Βουρτζούμης, Οικονόμου 17 (2), Κόρφας 6 (2), Γιαννάκης 2, Βράνκοβιτς 16, Ουίλκινς 18 (3), Σταυρακόπουλος 14 (1), Πετσάρσκι.

Ο ΠΑΟΚ και ο Ζοάο Σάντος

Οι ”αετοί της Λισαβόνας” έχουν να επιδείξουν τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία του πορτογαλικού μπάσκετ στη διοργάνωση. Μάλιστα τη σεζόν 1994-’95 επικράτησαν του ΠΑΟΚ στην Πορτογαλία, όταν στον ”δικέφαλο” αγωνίζονταν ακόμα ο Στογιάκοβιτς, ο Σάβιτς, ο Κόρφας, ο Γαλακτερός και ο Μπουντούρης ενώ έφτασαν ως το TOP-16 του θεσμού! Οι Ίβηρες επικράτησαν 77-75, σε έναν αγώνα όπου ο Ζαν-Ζαν Κονσεϊσάο είχε 31 πόντους με 8/11 βολές, 7/10 δίποντα και 3/4 τρίποντα!

Οι ”αετοί της Λισαβόνας” ήταν οι καλύτεροι εκπρόσωποι της Πορτογαλίας στο Κύπελλο Πρωταθλητριών

Εκτός, όμως, από τις ελληνικές ομάδες, η Μπενφίκα κέρδισε συλλόγους που έχουν κατακτήσει την Euroleague όπως η Μπάκλερ Μπολόνια, η Ρεάλ Μαδρίτης (στην Ισπανία), η Καντού, η Τσιμπόνα, η Μπανταλόνα (στην Ισπανία), η Παρτίζαν και η ΤΣΣΚΑ Μόσχας! Τη φανέλα της Μπενφίκα, εξάλλου, φόρεσε ο Πορτογάλος φόργουορντ (2μ.05) Ζοάο Σάντος, ο οποίος ήλθε στον Πανιώνιο του Παναγιώτη Γιαννάκη το καλοκαίρι του 2001 και αγωνίστηκε σε 25 αγώνες με τους Νεοσμυρνιώτες έχοντας 2.1 πόντους και 1.4 ριμπάουντ.

Ο Ζοάο Σάντος μαρκάρει τον Ντέγιαν Μποντιρόγκα ως παίκτης του Πανιωνίου

Σκόρερ στα 38 του ο Λισμπόα

Τον Φεβρουάριο του 1996 η Μπενφίκα έδωσε τον τελευταίο της αγώνα στο τότε Κύπελλο Πρωταθλητριών. Στις 14.02.1996, λοιπόν, οι Λουζιτανοί ηττήθηκαν 94-106 από την Μπαρτσελόνα, σε ένα παιχνίδι όπου ο θρυλικός Κάρλος Λισμπόα κρέμασε τα παπούτσια του σε ευρωπαϊκούς αγώνες. Γεννημένος στις 23 Ιουλίου 1958 στο Πράσινο Ακρωτήρι, ο Λισμπόα θεωρείται από πολλούς ως ο καλύτερος Πορτογάλος παίκτης όλων των εποχών. Επρόκειτο για έναν απίστευτο σουτέρ και πολύ γρήγορο γκαρντ (1μ.90) ο οποίος δεν χρειαζόταν πολύ χώρο για να εκτελέσει.

Ο Πορτογάλος γκαρντ Κάρλος Λισμπόα φόρτωσε το καλάθι του Παναθηναϊκού με 32 πόντους!

Στην ιστορική νίκη της Μπενφίκα επί του Παναθηναϊκού, φόρτωσε το καλάθι των πράσινων με 32 πόντους, έχοντας 6/15 τρίποντα. Στην τελευταία του σεζόν στο Κύπελλο Πρωταθλητριών είχε 18.2 πόντους, 3 ριμπάουντ και 1.1. ασίστ σε 15 συμμετοχές. Κι όλα αυτά σε ηλικία 38 ετών! Ο Κάρλος Λισμπόα κατέκτησε δέκα πρωταθλήματα και πέντε Κύπελλα στην Πορτογαλία ενώ γνώρισε τις μεγαλύτερες στιγμές δόξας ως παίκτης της Μπενφίκα (1984-΄’96). Αγωνίστηκε σε 46 αγώνες με την Εθνική Πορτογαλίας ενώ συμμετείχε στο Προολυμπιακό Τουρνουά του 1992 όπου οι Ίβηρες κατέλαβαν την πέμπτη θέση μεταξύ έξι ομάδων.

Η πρώτη φορά της Πόρτο μαζί με την ΑΕΚ

Τη σεζόν 1997-’98 η Πόρτο ήταν η μια από τις πέντε πρωτοεμφανιζόμενες ομάδες του Κυπέλλου Πρωταθλητριών μαζί με τη Ρασίνγκ Παρί, την PTT, την ΑΕΚ και τη Χάποελ Ιερουσαλήμ. Ο ενθουσιασμός του πρωτάρη, πάντως, δεν ήταν αρκετός για τους Πορτογάλους που ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους στη διοργάνωση με ρεκόρ 0-16. Εκείνη τη σεζόν η Πόρτο αντιμετώπισε τον ΠΑΟΚ (71-88 εντός, 50-84 εκτός) και τον Ολυμπιακό (63-92 εντός, 54-73 εκτός). Ήταν η πρώτη και τελευταία συμμετοχή της Πόρτο στο Πρωταθλητριών. Τα επόμενα χρόνια συμμετείχε στο Κύπελλο Κόρατς, το Σαπόρτα και το Champions Cup, αντιμετωπίζοντας μάλιστα τον Ηρακλή (1999-’00) και τον Άρη (2000-’01).

Η Οβαρένσε και τα νεύρα του Ράτζα

Τη σεζόν 2000-’01 ο Ολυμπιακός του Ηλία Ζούρου συμμετείχε στον Γ’ όμιλο της παρθενικής Euroleague μαζί με τη Χάποελ Ιερουσαλήμ, τη Ρεάλ Μαδρίτης, την Ολίμπια Λιουμπλιάνα, την Μπένετον και την πορτογαλική Οβαρένσε. Οι ”ερυθρόλευκοι” δεν είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα απέναντι στους Ίβηρες, πετυχαίνοντας μάλιστα τις πρώτες δύο από τις συνολικά 10 κατοστάρες τους στην κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση ! Ο Δημήτρης Παπανικολάου πέτυχε 18 πόντους στο 53-100 στην Πορτογαλία ενώ τα νεύρα του Ντίνο Ράτζα σημάδεψαν το 101-67 στο ΣΕΦ. Στα 46” πριν από τη λήξη της πρώτης περιόδου κι ενώ το σκορ ήταν στο 28-21 υπέρ του Ολυμπιακού, ο Κροάτης διαμαρτυρήθηκε έντονα στον Ισπανό διαιτητή Φελίπε Γιαμαζάρες ζητώντας φάουλ σε μαρκάρισμα του Κρις Χιλ και χρεώθηκε με τεχνική ποινή.

Ο Ντίνο Ράτζα αποβλήθηκε με ντισκαλιφιέ και ισοπέδωσε μια διαφημιστική πινακίδα από τα νεύρα του!

Η απόφαση δεν άρεσε καθόλου στον Ράτζα ο οποίος συνέχισε να τον… στολίζει κι εκείνος τον έστειλε στα αποδυτήρια με ντισκαλιφιέ! Κατά την αποχώρησή του, ο σέντερ του Ολυμπιακού ισοπέδωσε μια διαφημιστική πινακίδα από τα νεύρα του! Για την ιστορία, οι Πορτογάλοι ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους στη διοργάνωση με ρεκόρ 0-10. Η Οβαρένσε βρέθηκε ξανά στα μέρη μας τη σεζόν 2001-’02 αφού αντιμετώπισε το Μαρούσι στο Κύπελλο Κόρατς. Η ομάδα των βορείων προαστίων επικράτησε 77-75 στο κλειστό του Αγίου Θωμά (Κορωνιός 15π., Μπερκ 12π., 11ρ.) και 81-86 στην Πορτογαλία (Όλιβερ 33π.).