Ιστορικό ρεκόρ: Μείωση 22% των θανάτων σε τροχαία το 2025- Δεύτερη θέση για την Ελλάδα στην Ε.Ε.
Τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 φέρνουν την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων, καταγράφοντας μια εντυπωσιακή πτώση της τάξης του 22%.
Πρόκειται για μια επίδοση που ξεχωρίζει, ιδίως αν ληφθεί υπόψη το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο χαρακτηρίζεται από εμφανή επιβράδυνση και σημάδια στασιμότητας στην πρόοδο της οδικής ασφάλειας. Μια πιο προσεκτική ανάγνωση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι η ελληνική επιτυχία δεν είναι τυχαία ούτε συγκυριακή. Σε μια χρονιά όπου η συνολική μείωση των θανάτων στους ευρωπαϊκούς δρόμους περιορίστηκε μόλις στο 3%, η Ελλάδα κατάφερε να πετύχει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό, μειώνοντας τους θανάτους από τροχαία, κατά 148 σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Οι θάνατοι από τροχαία μειώθηκαν από 665 το 2024 σε 517 το 2025, αριθμός που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από το 1963. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές και παρεμβάσεις που λειτούργησαν συνδυαστικά και ενίσχυσαν η μία την άλλη. Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι παρεμβάσεις στις υποδομές. Η συστηματική κατάργηση επικίνδυνων σημείων του οδικού δικτύου, τα λεγόμενα “σημεία-καρμανιόλα”, σε συνδυασμό με την ολοκλήρωση και λειτουργία νέων, σύγχρονων οδικών αξόνων, συνέβαλαν σημαντικά στη μείωση των ατυχημάτων.
Έργα όπως ο νέος αυτοκινητόδρομος Πάτρα – Πύργος δεν βελτίωσαν μόνο τη συνδεσιμότητα, αλλά αύξησαν και το επίπεδο ασφάλειας για χιλιάδες οδηγούς καθημερινά. Η ποιότητα του οδικού δικτύου παραμένει ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες πρόληψης, και στην περίπτωση της Ελλάδας φαίνεται πως έγινε ένα ουσιαστικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Εξίσου σημαντική ήταν η ενίσχυση του πλαισίου ελέγχου και η αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Η αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, σε συνδυασμό με πιο συχνούς και στοχευμένους ελέγχους από την τροχαία, έστειλαν ένα σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής σε επικίνδυνες συμπεριφορές. Η παρουσία της αστυνόμευσης στους δρόμους, αλλά και η χρήση τεχνολογικών μέσων για την καταγραφή παραβάσεων, φαίνεται ότι λειτούργησαν αποτρεπτικά και διαμόρφωσαν σταδιακά μια πιο υπεύθυνη οδηγική κουλτούρα.
Παράλληλα, δεν μπορεί να παραγνωριστεί η συμβολή μέτρων κοινωνικής πολιτικής που επηρέασαν έμμεσα αλλά ουσιαστικά την οδική ασφάλεια. Η 24ωρη λειτουργία των μέσων μαζικής μεταφοράς τα Σάββατα έδωσε μια ασφαλή εναλλακτική επιλογή για τη νυχτερινή μετακίνηση, ιδιαίτερα για τους νέους. Με τον τρόπο αυτό περιορίστηκε η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ένας από τους βασικότερους παράγοντες πρόκλησης σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων.
Ωστόσο, πίσω από αυτή την εντυπωσιακή εικόνα, η ίδια η ευρωπαϊκή έκθεση, μαζί με τις επισημάνσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών, αναδεικνύουν και μια σειρά από ανησυχητικές διαπιστώσεις. Η γενικότερη εικόνα στην Ευρώπη δείχνει ότι η πρόοδος στην οδική ασφάλεια έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Η αρχική δυναμική που είχε αναπτυχθεί τα προηγούμενα χρόνια φαίνεται να εξασθενεί, ενώ η πολιτική βούληση για την υιοθέτηση πιο αυστηρών και ενίοτε αντιδημοφιλών μέτρων δεν είναι το ίδιο ισχυρή παντού.
Η τεχνολογική πρόοδος στα οχήματα, όσο σημαντική κι αν είναι, αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί από μόνη της να αντιστρέψει την κατάσταση χωρίς παράλληλες παρεμβάσεις σε επίπεδο συμπεριφοράς και πολιτικής. Για την Ελλάδα ειδικότερα, παραμένουν ορισμένα κρίσιμα ζητήματα που απαιτούν προσοχή. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά είναι το κενό που αφορά τα δίκυκλα. Σε μια χώρα όπου η χρήση μοτοσυκλετών και μικρών δικύκλων είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, η απουσία υποχρεωτικού τεχνικού ελέγχου για οχήματα κάτω των 125 κυβικών εκατοστών συνιστά μια σοβαρή αδυναμία.
Η έλλειψη συστηματικής επιθεώρησης αυτών των οχημάτων δημιουργεί κινδύνους που δεν αποτυπώνονται πάντα άμεσα στα στατιστικά, αλλά μπορούν να υπονομεύσουν τη συνολική πρόοδο. Συνολικά, η ελληνική επίδοση αποτελεί αναμφίβολα μια επιτυχία με ουσιαστικό περιεχόμενο και πραγματικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών. Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργεί και ως υπενθύμιση ότι η οδική ασφάλεια δεν είναι ένα πεδίο όπου επιτρέπεται εφησυχασμός.