Αποστολή στην Κίνα: Από το Robotaxi της Wuhu στη φόρτιση των 1.440 kW, είδαμε το μέλλον σε πραγματικό περιβάλλον

Η πιο χαρακτηριστική εμπειρία μου από αυτή την τεχνολογική κατεύθυνση ήρθε στους δρόμους της Wuhu. Εκεί είχα την ευκαιρία να επιβιβαστώ σε ένα Robotaxi και να πραγματοποιήσω μια διαδρομή μέσα στην κινεζική πόλη, έχοντας τη θέση του επιβάτη σε ένα όχημα που έχει σχεδιαστεί για να κινείται αυτόνομα. Η εμπειρία αυτή έχει τη δική της σημασία.

Η αυτόνομη οδήγηση αποκτά διαφορετικό ενδιαφέρον όταν βρίσκεται κανείς μέσα στο αυτοκίνητο και δεν παρακολουθεί απλώς μια επίδειξη σε μια οθόνη ή μια ελεγχόμενη δοκιμή. Το ζητούμενο είναι η τεχνολογία να λειτουργεί στο πραγματικό περιβάλλον μιας πόλης, όπου η κυκλοφορία και οι συνθήκες μεταβάλλονται διαρκώς. Η διαδρομή στη Wuhu έδωσε μια απτή εικόνα της κατεύθυνσης προς την οποία κινείται η αυτοκινητοβιομηχανία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μία επιβατική εμπειρία αρκεί για να πιστοποιήσει το συνολικό επίπεδο ασφάλειας ενός συστήματος αυτόνομης οδήγησης.

Το αυτοκίνητο ήταν ένα πολυτελές SUV της Exeed, της premium μάρκας του Ομίλου Chery και η πρώτη εικόνα που έμενε στο μυαλό δεν είχε να κάνει με κάποια οθόνη ή με τον εξοπλισμό του. Είχε να κάνει με τη θέση του οδηγού. Ήταν εντελώς άδεια. Eμείς οι δημοσιογράφοι καθίσαμε πίσω, ενώ στη θέση του συνοδηγού βρισκόταν ένας εκπρόσωπος της εταιρείας. Δεν γνωρίζω αν είχε τη δυνατότητα να παρέμβει άμεσα στη λειτουργία του οχήματος σε περίπτωση ανάγκης, είναι όμως εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν υπήρχε κάποια μορφή εποπτείας ή πρόσβασης στο σύστημα ασφαλείας.

Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα ήταν αρκετά διαφορετική από εκείνη μιας συνηθισμένης δοκιμής αυτοκινήτου. Δεν υπήρχε άνθρωπος πίσω από το τιμόνι για να παρακολουθείς τις κινήσεις του, να αξιολογείς τις αντιδράσεις του ή να περιμένεις την επόμενη εντολή του. Το αυτοκίνητο έπρεπε να αναλάβει αυτόν τον ρόλο. Και κάπου εκεί αλλάζει η οπτική σου. Όταν δοκιμάζεις ένα αυτοκίνητο, ακόμη κι ένα ηλεκτρικό μοντέλο με εντυπωσιακά συστήματα υποβοήθησης, έχεις συνηθίσει να αισθάνεσαι ότι ο άνθρωπος παραμένει ο απόλυτος κυρίαρχος της διαδικασίας.

Στο Robotaxi, αντίθετα, βρίσκεσαι στη θέση του επιβάτη και καλείσαι να εμπιστευτείς ένα σύστημα του οποίου τη λειτουργία δεν ελέγχεις άμεσα. Η εμπιστοσύνη δεν προκύπτει από τα τεχνικά χαρακτηριστικά που μόλις άκουσες σε μια παρουσίαση. Χτίζεται μέσα από τον τρόπο με τον οποίο το όχημα κινείται ανάμεσα στους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου. Η εμπειρία στη Wuhu ήταν, πάνω απ’ όλα, η αυτόνομη μετακίνηση που μπορεί να βγει από το πεδίο των εντυπωσιακών παρουσιάσεων και να περάσει στην καθημερινότητα.

Το γεγονός ότι το Robotaxi βασιζόταν σε ένα ευρύχωρο, πολυτελές SUV της Exeed έκανε την εικόνα ακόμη πιο χαρακτηριστική: η τεχνολογία δεν φιλοδοξεί απλώς να μεταφέρει κάποιον από το ένα σημείο στο άλλο, αλλά να το κάνει μέσα σε ένα σύγχρονο περιβάλλον μετακίνησης, στο οποίο ο επιβάτης δεν χρειάζεται να ασχολείται με την οδήγηση. Ασφαλώς, μια διαδρομή δεν αρκεί για να πιστοποιήσει την αξιοπιστία ενός συστήματος αυτόνομης οδήγησης ούτε να απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα για τη λειτουργία του σε κάθε πιθανό σενάριο.

Αρκεί, όμως, για να καταλάβεις γιατί η συζήτηση έχει περάσει πλέον σε διαφορετικό επίπεδο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ένα αυτοκίνητο μπορεί να κινηθεί χωρίς οδηγό, αλλά υπό ποιες συνθήκες μπορεί να το κάνει με συνέπεια, ασφάλεια και την απαραίτητη κανονιστική έγκριση. Και όταν επιστρέφεις από αυτή τη διαδρομή, η άδεια θέση πίσω από το τιμόνι είναι εκείνη που θυμάσαι περισσότερο. Όχι ως εντυπωσιακό τέχνασμα, αλλά ως μια εικόνα από το πιθανό μέλλον της κινητικότητας, το οποίο στην Κίνα αρχίζει να αποκτά όλο και πιο χειροπιαστή μορφή.

Μπορεί στις ΗΠΑ, η Tesla να έχει βάλει σε εφαρμογή το αντίστοιχο πρόγραμμα με το διθέσιο αυτοκίνητο που δεν έχει καν πεντάλ και τιμόνι, όμως και “εδώ”, στη Wuhu, η εμπειρία είναι ανάλογα εντυπωσιακή. Το Robotaxi της Chery διαθέτει μπαταρία χωρητικότητας 77 ή 81 kWh, ανάλογα με την έκδοση ή τη διαμόρφωση, με χημεία φωσφορικού σιδήρου-λιθίου (LFP).

Η ανακοινωμένη αυτονομία φτάνει τα 500 χιλιόμετρα, χωρίς να έχουν διευκρινιστεί τα στοιχεία του κύκλου μέτρησης στον οποίο αντιστοιχεί η συγκεκριμένη τιμή. Η χωρητικότητα των πέντε επιβατών παραπέμπει σε ένα όχημα που μπορεί να εξυπηρετήσει καθημερινές μετακινήσεις, ενώ ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση ηλεκτρομηχανικού συστήματος πέδησης EMB (Electro-Mechanical Braking), με αρχιτεκτονική brake-by-wire.

Στην τελευταία περίπτωση, η εντολή πέδησης μεταφέρεται ηλεκτρονικά, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε μια παραδοσιακή μηχανική ή υδραυλική σύνδεση μεταξύ του χειριστηρίου και του συστήματος πέδησης. Σε ένα αυτόνομο όχημα, η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να διευκολύνει την ακριβή και ελεγχόμενη εκτέλεση των εντολών του συστήματος οδήγησης. Η πραγματική αξιολόγηση, ωστόσο, προϋποθέτει στοιχεία για την αρχιτεκτονική ασφαλείας, τις εφεδρείες και τις διαδικασίες επικύρωσης, τα οποία δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Η Chery δεν έχει ανακοινώσει προς το παρόν το εργοστάσιο παραγωγής, την έναρξη κατασκευής ή τον προγραμματισμένο όγκο παραγωγής του Robotaxi. Αντίστοιχα, δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο συνεργάτης που παρέχει τον αλγόριθμο αυτόνομης οδήγησης, η υπολογιστική πλατφόρμα ή τα αναλυτικά στοιχεία του προγράμματος δοκιμών. Η τεχνολογική προσέγγιση βασίζεται σε ένα σύνολο αισθητήρων που περιλαμβάνει 11 κάμερες, ένα ραντάρ χιλιοστομετρικών κυμάτων, ένα LiDAR 520 γραμμών και 12 αισθητήρες υπερήχων.

Η σύνθεση αυτή αποσκοπεί στη συλλογή διαφορετικών τύπων πληροφοριών γύρω από το όχημα, ώστε το σύστημα να αναγνωρίζει το περιβάλλον και να εκτιμά τη θέση και την κίνηση άλλων χρηστών του δρόμου ή αντικειμένων. Οι κάμερες παρέχουν οπτικές πληροφορίες, το ραντάρ συμβάλλει στην ανίχνευση αντικειμένων και στην εκτίμηση της κίνησής τους, ενώ το LiDAR χρησιμοποιεί παλμούς λέιζερ για τη δημιουργία τρισδιάστατης αναπαράστασης του περιβάλλοντος.

Οι αισθητήρες υπερήχων συμπληρώνουν την εικόνα, κυρίως σε μικρές αποστάσεις. Ο συνδυασμός τους επιτρέπει τη διασταύρωση δεδομένων από διαφορετικές πηγές, περιορίζοντας την εξάρτηση από έναν και μόνο αισθητήρα. Στο συγκεκριμένο σύστημα, η Chery αναφέρεται επίσης σε μια αντίληψη τεσσάρων διαστάσεων, ενσωματώνοντας την οπτική πληροφορία, τα κύματα του ραντάρ, την απτική ανίχνευση και την ακουστική επικοινωνία.

Η τελευταία αφορά τα εσωτερικά και εξωτερικά ηχεία του οχήματος, μέσω των οποίων μπορεί να επικοινωνεί με τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου, για παράδειγμα ενημερώνοντάς τους ότι πρόκειται να σταματήσει στην άκρη. Η απτική διάσταση συνδέεται με ένα σύστημα ανίχνευσης μικροσυγκρούσεων, ενώ οι αισθητήρες διαθέτουν και σύστημα αυτοκαθαρισμού με εκτόξευση νερού και αέρα. Πρόκειται για μια πρακτική πρόβλεψη, καθώς σκόνη, βροχή και λάσπη μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα των δεδομένων που συλλέγουν τα συστήματα αντίληψης.

Η Chery περιγράφει έξι επίπεδα εφεδρείας και ασφάλειας, τα οποία αφορούν την αντίληψη του περιβάλλοντος, τους αλγορίθμους, την εκτέλεση των εντολών, την προστασία των επιβατών, τη συμπεριφορά του οχήματος και τη διαχείριση του στόλου. Δεν έχουν δοθεί, όμως, αναλυτικά στοιχεία για το πώς υλοποιούνται οι επιμέρους εφεδρείες ούτε για το επίπεδο πιστοποίησης του συνολικού συστήματος. Εδώ βρίσκεται και η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην παρουσίαση μιας τεχνολογίας και στην πλήρη τεκμηρίωση της αξιοπιστίας της.

Τα δεδομένα για τα χιλιόμετρα δοκιμών, τις συνθήκες λειτουργίας, τις εγκρίσεις για αυτόνομη οδήγηση επιπέδου L4 και τις ανεξάρτητες αξιολογήσεις δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Το ίδιο ισχύει για την καθημερινή διαχείριση των οχημάτων, την απομακρυσμένη εποπτεία και το κόστος λειτουργίας ανά χιλιόμετρο. Η ευρωπαϊκή προοπτική παραμένει επίσης ανοιχτή. Δεν έχουν ανακοινωθεί πιλοτικές πόλεις, χρονοδιάγραμμα διάθεσης ή συγκεκριμένη διαδικασία ευρωπαϊκής έγκρισης.

Για μια αγορά με αυστηρές απαιτήσεις σε θέματα ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων, αυτές οι πληροφορίες θα είναι καθοριστικές. Η εταιρεία δηλώνει ότι ακολουθεί αρχές ελαχιστοποίησης της συλλογής δεδομένων, διαβαθμισμένης εξουσιοδότησης, κρυπτογράφησης και ελέγχου πρόσβασης, με συμμόρφωση προς την τοπική νομοθεσία περί ιδιωτικότητας. Το δεύτερο σκέλος της τεχνολογικής παρουσίασης αφορά την ενεργειακή υποδομή και ειδικότερα τους φορτιστές πολύ υψηλής ισχύος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Chery, ο φορτιστής που παρουσιάζεται διαθέτει ονομαστική ισχύ 800 kW ανά καλώδιο, με μέγιστη ισχύ 1.440 kW για χρονικό διάστημα 45 δευτερολέπτων. Η ονομαστική ένταση φτάνει τα 800 A, ενώ η μέγιστη τιμή ανέρχεται στα 1.500 A για το ίδιο χρονικό διάστημα. Το εύρος τάσης εισόδου αναφέρεται από 200 έως 1.000 V DC. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να προσθέσει ενέργεια που αντιστοιχεί σε περίπου 500 χιλιόμετρα αυτονομίας μέσα σε πέντε λεπτά.

Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο ισχυρισμό, ο οποίος χρειάζεται να αξιολογείται σε συνάρτηση με το όχημα, τη χωρητικότητα και τη θερμοκρασία της μπαταρίας, την αρχική κατάσταση φόρτισης και την καμπύλη ισχύος. Η μέγιστη ισχύς ενός φορτιστή δεν διατηρείται κατ’ ανάγκη σε όλη τη διάρκεια της φόρτισης, ενώ το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται και από το πόση ισχύ μπορεί να δεχθεί το ίδιο το αυτοκίνητο.

Η τεχνολογία φόρτισης που παρουσιάζεται με την ονομασία Volt-dragon χρησιμοποιεί το κινεζικό πρότυπο συνδέσμων GB/T 20234.1 και GB/T 20234.3 των εκδόσεων του 2023. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς η δυνατότητα αξιοποίησης τέτοιων υποδομών απαιτεί συμβατότητα με τα πρότυπα και τις απαιτήσεις που ισχύουν στην Ευρώπη. Η ενεργειακή υποδομή δεν περιορίζεται, πάντως, στην ταχύτητα φόρτισης.

Η εταιρεία αναπτύσσει λύσεις V2G (Vehicle-to-Grid), μέσω των οποίων ένα ηλεκτρικό όχημα μπορεί να επιστρέφει ενέργεια στο δίκτυο, καθώς και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας για οικιακή ή άλλη χρήση. Η αμφίδρομη φόρτιση μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της ζήτησης, επιτρέποντας την αποθήκευση ενέργειας όταν υπάρχει διαθεσιμότητα και την επιστροφή της όταν χρειάζεται, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν οι κατάλληλες τεχνικές και κανονιστικές συνθήκες.

Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας, η εταιρεία υποστηρίζει ότι η εκφόρτιση με εναλλασσόμενο ρεύμα έχει ουσιαστικά αμελητέα επίδραση, ενώ η επίδραση της εκφόρτισης με συνεχές ρεύμα είναι συγκρίσιμη με εκείνη της φόρτισης. Η διαχείριση της κατάστασης της μπαταρίας αποτελεί μέρος του συστήματος, χωρίς να έχουν δοθεί συγκεκριμένα δεδομένα για αριθμό κύκλων, ποσοστά υποβάθμισης ή όρους εγγύησης που να επιτρέπουν ασφαλέστερα συμπεράσματα.

Παράλληλα, το Energy Cube της εταιρείας διατίθεται ως οικογένεια λύσεων αποθήκευσης με χωρητικότητα 5 ή 8 kWh ανά μονάδα και επιλογές ισχύος εξόδου από 3 έως 10 kW. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας εταιρείας που επιχειρεί να προσεγγίσει την ηλεκτροκίνηση ως ένα συνολικό σύστημα, από το ίδιο το όχημα και την αυτόνομη κίνησή του μέχρι την ταχεία φόρτιση, την αποθήκευση ενέργειας και τη διασύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Η βόλτα με το Robotaxi στη Wuhu ήταν το πιο άμεσο σημείο επαφής με αυτή την προσπάθεια. Για τον επιβάτη, η αυτόνομη μετακίνηση δεν κρίνεται από τον αριθμό των αισθητήρων ή την ισχύ του υπολογιστή, αλλά από το αν το όχημα μπορεί να κινηθεί με ασφάλεια και προβλέψιμο τρόπο, δημιουργώντας εμπιστοσύνη σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας. Για την αυτοκινητοβιομηχανία, το δύσκολο κομμάτι αρχίζει ακριβώς εκεί: στην επαναλαμβανόμενη, αξιόπιστη λειτουργία, στην πιστοποίηση και στην οικονομική βιωσιμότητα.

Το μήνυμα από την Κίνα είναι σαφές: το επόμενο κεφάλαιο της αυτοκίνησης δεν αφορά μόνο το πόσο γρήγορα κινείται ένα αυτοκίνητο ή πόσα χιλιόμετρα διανύει με μία φόρτιση. Αφορά και το πόσο αυτόνομα μπορεί να λειτουργεί, το πόσο γρήγορα μπορεί να αναπληρώνει την ενέργειά του και το πώς μπορεί να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο ενεργειακό σύστημα. Η Κινέζικη αυτοκινητοβιομηχανία, με τον Όμιλο Chery που είχαμε τη δυνατότητα να γνωρίσουμε ενδελεχώς, δείχνει να επενδύει και στις τρεις κατευθύνσεις.