Από το 1 στο 8: Τα 50 χρόνια του Golf GTI, του θρύλου που ξεπέρασε σε φήμη την ίδια τη μάρκα

Η πρόσφατη αποστολή στην Ισπανία, με αφορμή την παρουσίαση του νέου Edtion 50 Golf GTI, ήταν πολυδιάστατη. Δεν μείναμε μόνο στην οδήγηση του νέου μοντέλου που είναι όντως πολύ καλό και σας τα είπαμε εδώ. Ήταν ταυτόχρονα και ένα ταξίδι στον χρόνο με τα Golf GTI που προηγήθηκαν. Από το 1976 έως και σήμερα. Ήταν όλα τους εκεί, στη διάθεσή μας, και φυσικά κανείς από τους Έλληνες δημοσιογράφους που παραβρέθηκαν, δεν έχασε την ευκαιρία για μια “βουτιά στη θάλασσα των αναμνήσεων”- αφού λίγο πολύ, όλοι είχαμε κάτι να πούμε σχετικό.

Βλέπετε, υπάρχουν στιγμές που δεν οδηγείς απλώς ένα αυτοκίνητο. Το ζεις. Το ακούς να σου μιλάει. Και κάπου ανάμεσα στις στροφές, στα κατεβάσματα και στις αναμνήσεις, καταλαβαίνεις γιατί κάποια γράμματα –G, T και I– κουβαλάνε τόσο βάρος. Στα πέριξ της πίστας Castelloli, λίγο έξω από τη Βαρκελώνη, προσωπικά βρέθηκα να κάνω ακριβώς αυτό: ένα ταξίδι στον χρόνο με τρία Golf GTI. MK1, MK2 και MK3. Όχι για να τα συγκρίνω ψυχρά. Αλλά για να τα νιώσω. Και να θυμηθώ.

MK1 GTI – εκεί που ξεκίνησαν όλα (και εκεί που κόλλησα)

Μπαίνω στο MK1 και πριν καν γυρίσω το κλειδί, χαμογελάω. Είναι μικρό. Στενό. Σχεδόν αστείο με τα σημερινά δεδομένα. Και όμως, μόλις παίρνει μπροστά, κάτι αλλάζει. Ο ήχος είναι ωμός, μη φιλτραρισμένος. Δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσα σε εσένα, το τιμόνι και τον δρόμο. Ούτε servo να σου χαϊδεύει τα χέρια, ούτε ηλεκτρονικά να σου πουν τι να κάνεις. Εσύ και αυτό. Το MK1 δεν προσπαθεί να αποδείξει τίποτα.

Με την απλότητα στην προσέγγιση ευθυγραμμισμένη με την εποχή του, είναι ελαφρύ, ζωντανό, με μπροστινό που “δαγκώνει” και πίσω που συμμετέχει όσο πρέπει για να σε κρατά σε εγρήγορση. Δεν πας γρήγορα με την έννοια των αριθμών. Πας γρήγορα με την έννοια της εμπειρίας. Κάθε στροφή είναι γεγονός. Κάθε αλλαγή ταχύτητας έχει σημασία. Και κάπου εκεί συνειδητοποιώ γιατί, γυρνώντας στην Ελλάδα, άρχισα να ψάχνω αγγελίες. Γιατί αυτό το αυτοκίνητο δεν είναι απλώς κλασικό. Είναι καθαρή ιδέα. Το GTI στην πιο αγνή του μορφή. Ένα hatchback χάρη στο οποίο χαράχθηκε μια νέα πορεία για την κατηγορία.

MK2 GTI – το συναίσθημα έχει “πινακίδες σπιτιού”

Αν το MK1 είναι ο έρωτας με την πρώτη ματιά, το MK2 είναι η σχέση ζωής. Μεγαλώσαμε μαζί. Είναι ακόμα στην οικογένεια (χάρη στην τσιμεντένια επιμονή του αδερφού μου). Έχει υπάρξει εκεί σε εκδρομές, σε Κυριακές, σε καθημερινότητα. Και αυτό, όσο κι αν προσπαθήσεις, δεν το αφήνεις έξω από την εξίσωση. Επί Ισπανικού εδάφους το MK2 με τον 16βάλβιδο 1.800άρη, δείχνει αμέσως ότι έχει ωριμάσει σε σχέση με το ΜΚ1. Είναι πιο στιβαρό, πιο “αυτοκίνητο” με τα δεδομένα εκείνης της εποχής πάντα. Το πλαίσιο εμπνέει εμπιστοσύνη, το τιμόνι παραμένει επικοινωνιακό, αλλά λιγότερο νευρικό. Είναι το GTI που κατάλαβε ότι πρέπει να συνδυάσει το fun με την ουσία.

Και το κάνει υπέροχα. Ο κινητήρας τραβάει με μια γνώριμη αποφασιστικότητα, όχι θεαματική αλλά ουσιαστική. Δεν σε εντυπωσιάζει με νούμερα σήμερα. Σε κερδίζει με τρόπο. Και όσο περνούν τα χιλιόμετρα, τόσο περισσότερο νιώθεις ότι αυτό είναι το GTI που έβαλε τη σφραγίδα του. Που έγινε σημείο αναφοράς. Που έκανε τον όρο “hot hatch” καθημερινό. Ίσως φταίει το συναίσθημα. Ίσως οι αναμνήσεις. Αλλά το MK2 είναι εκείνο που σου θυμίζει ότι το GTI δεν ήταν ποτέ μόνο επιδόσεις. Ήταν χαρακτήρας. Και αυτόν τον χαρακτήρα τον έχει ακόμα, ακέραιο.

MK3 GTI 16v – όταν οι αριθμοί δεν λένε όλη την αλήθεια

Και μετά έρχεται το MK3. Με 150 ίππους. Με δίλιτρο μηχανικό σύνολο και 16 βαλβίδες (υπήρχε και 8βάλβιδο). Με όλα τα σωστά “κουτάκια” τσεκαρισμένα. Στα χαρτιά, θα έπρεπε να είναι το καλύτερο από τα τρία. Στην πράξη; Όχι ακριβώς. Οδηγώντας το στα ίδια κομμάτια γύρω από την πίστα, καταλαβαίνεις ότι κάτι έχει αλλάξει. Είναι πιο βαρύ. Πιο απομονωμένο. Πιο πολιτισμένο. Και αυτό, όσο κι αν ακούγεται θετικό, του κοστίζει. Ο κινητήρας έχει δύναμη ψηλά, αλλά χαμηλά δείχνει ράθυμος. Το πλαίσιο είναι ασφαλές αλλά όχι παιχνιδιάρικο.

Το τιμόνι κάνει τη δουλειά του, χωρίς να σε ξεσηκώνει. Δεν είναι κακό αυτοκίνητο. Κάθε άλλο. Είναι ευχάριστο, γρήγορο για την εποχή του, με καλά vibes και εξαιρετική ποιότητα. Αλλά δύσκολα το λες GTI με την καρδιά σου, δύσκολα θα σε κερδίσει ως τέτοιο. Είναι σαν να φοράει τον κωδικό από υποχρέωση, όχι από ένστικτο. Σαν να έχασε λίγο την αθωότητά του στην προσπάθεια να ωριμάσει.

Τρεις γενιές, μία αλήθεια

Φεύγοντας από το Castellolí, δεν σκέφτομαι χρόνους. Δεν σκέφτομαι επιδόσεις. Σκέφτομαι ιστορίες. Το MK1 με έκανε να χαμογελάσω σαν παιδί. Το MK2 με έκανε να θυμηθώ ποιος είμαι. Το MK3 μου έδειξε ότι η εξέλιξη δεν είναι πάντα ευθεία γραμμή. Και κάπου εκεί καταλαβαίνεις γιατί το GTI είναι μύθος. Όχι γιατί ήταν πάντα το πιο γρήγορο. Αλλά γιατί, στις καλύτερες στιγμές του, ήταν το πιο αληθινό. Και αν με ρωτήσεις ποιο κρατάω; Το MK1 στην καρδιά. Το MK2 στην ψυχή. Και το MK3… στον σεβασμό. Γιατί χωρίς κι αυτό, το ταξίδι δεν θα ήταν ολοκληρωμένο.

Από εκεί και πέρα, το ΜΚ4, έβαλε το GTI στην turbo era. Αναγνωρίζεται ως δυναμικό σε επιδόσεις, (με 150 αρχικά και 180 στη συνέχεια ίππους από το χαρισματικό για την εποχή 1,8Τ του Ομίλου Volkswagen) αλλά με “κράτημα” αναφορικά με το χαρακτήρα και την οδηγική σπιρτάδα. Το GTI είναι πλέον μεγάλο αυτοκίνητο, βαρύ και το πάτημά του, θυμίζει αυτοκίνητο μεγαλύτερης κατηγορίας, πιο ξεκάθαρα από ποτέ.

Στο MK5 έγινε η πραγματικά μεγάλη αλλαγή που έμελλε να δώσει στο GTI (αλλά και στο Golf γενικότερα) μια ακόμα ώθηση, κάνοντάς το να ξεχωρίζει. Ο πίσω άξονας με τους πολλαπλούς συνδέσμους, ήρθε να πάρει τη θέση του πατροπαράδοτου ημιάκαμπτου και να κάνει το Golf ουσιαστικά πιο σπορ, “ζωντανεύοντας” την οδηγική λίμπιντο με κάθε ευκαιρία. Ήταν και η αισθητική αλλαγή, σε μια μορφή που εν πολλοίς, το ακολουθεί ακόμα και σήμερα, μετά την 6η, την 7η και τώρα στην 8η γενιά του, οπότε και δικαιολογούνται όσοι το θεωρούν το καλύτερο GTI στην ιστορία των τριών γραμμάτων.