Μακούμπες, σούπα μούπες
Ολλανδία-Κόστα Ρίκα παίζουν σήμερα, θεωρητικά υπάρχει ένα ακλόνητο φαβορί, όμως ο Αντώνης Καρπετόπουλος επηρεασμένος από τις μακούμπες, ή έχοντας πιει λίγο παραπάνω στο Σαλβαδόρ γράφει για τις μακούμπες και τη βραζιλιάνικη ... μαγεία του ποδοσφαίρου (στην κυριολεξία)
Θα μπορούσα εύκολα να σας γράψω για τη Γερμανία που βραχυκύκλωσε τους Γάλλους και τη Βραζιλία που πέρασε την φιλόδοξη Κολομβία με γκολ των κεντρικών της αμυντικών, αλλά όταν είσαι στο Σαλβαδόρ της Μπαϊα αυτά μικρό νόημα έχουν: εδώ όλα είναι αποτέλεσμα θεϊκών παρεμβάσεων και όλα εξαρτιόνται από τα κέφια του Θεού και τις μακούμπες, δηλαδή τις προσφορές που έχεις κάνει σε αυτόν. Υπο αυτό το πρίσμα νομίζω ότι σήμερα το πιο ενδιαφέρον θέμα είναι μια βραζιλιάνικη ανάλυση του πιο άνισου προημιτελικού, δηλαδή του παιγνιδιού της Ολλανδίας με την Κόστα Ρίκα που θα δω το βράδυ.
Η μακούμπα γεννήθηκε όταν η αφρικανική ψυχή του Σαλβαδόρ συνάντησε μια από τις αγαπημένες συνήθειες των Χριστιανών, δηλαδή το τάμα στο Θεό. Το Σαλβαδόρ, πρώτη μεγάλα αστικό κέντρο και πρώτη πρωτεύουσα της Βραζιλίας, υπήρξε η πόλη με το μεγαλύτερο σκλαβοπάζαρο της Λατινικής Αμερικής, το Πελουρίνιο. Όταν με τον καιρό η δουλεία καταργήθηκε, οι αφρικάνοι έδωσαν στην πόλη πολύ από τη δική τους κουλτούρα: είναι διάχυτη η επιρροή τους στη γλώσσα, την κουζίνα, τη μουσική και κυρίως στην αντίληψη για το τι είναι ο Θεός, αντίληψη στο Σαλβαδόρ πολύ ιδιαίτερη. Θεός είναι για τους ντόπιους κάποιος που κάθε ώρα μας παρακολουθεί και παρεμβαίνει στα δικά μας απαιτώντας από μας να τον καλοπιάνουμε, να τον κάνουμε συμμέτοχο στα προσωπικά μας αλλά και να κρατάμε τις υποσχέσεις μας.
Από τη Μπάϊα κατάγονται τρεις από τους μεγαλύτερους βραζιλιάνους πνευματιστές που έμπλεξαν με το ποδόσφαιρο. Ο πάτερ Σαντάνα, ο πάτερ Νίλσον και ο μακαρίτης πια πάτερ Σισέρο. Ο πρώτος είναι σήμερα ένας από τους γνωστότερους βραζιλιάνους πνευματιστές και δηλώνει και Χριστιανός και Μουσουλμάνος αλλά η ειδικότητα του είναι να προσεύχεται στις αφρικανικές θεότητες, τις ορισά. Ξεκίνησε σαν μασέρ της Βάσκο, αλλά όταν το 1960 σε ηλικία 23 χρονών διέγνωσε ότι η ομάδα είναι καταραμένη και ότι η κατάρα της πρέπει να σπάσει η φήμη του άρχισε να γιγαντώνεται: ήταν μασέρ και πνευματιστής της Εθνικής Βραζιλίας το 1962 και το 1966.
24 κεριά πριν από κάθε ματς
Στη Βάσκο επέστεψε το 1970, έσπασε μια ακόμα κατάρα θάβοντας ένα ξύλινο σταυρό πίσω από τα γκολπόστ και για χρόνια είχε επιβάλει στους παράγοντες της ομάδας να ανάβουν 24 κεριά στα αποδυτήρια πριν από κάθε μεγάλο ματς. Δεν είναι ιερέας, αλλά του αρέσει ο τίτλος του «πάτερ» γιατί του φέρονται, λέει, χάρη σε αυτόν με μεγαλύτερο σεβασμό. Το 1980 δούλεψε για την Εθνική του Κουβέιτ, αλλά παρά τα λεφτά των εμίρηδων γύρισε στη Μπαϊα, γιατί όπως λέει, «αν χρειάζεσαι κάτι το Θεό, μόνο εδώ μπορεί να τον βρεις».
Ο πάτερ Νίλσον έγινε φίρμα όταν ως πνευματιστής της Κορίνθιανς οδήγησε την ομάδα στην κατάκτηση του Βραζιλιάνικου πρωταθλήματος το 2000. Η κατάκτησή του έδινε εισιτήριο για το Παγκόσμιο Συλλόγων, ο Πάτερ Νίλσον είχε αναγγείλει ότι είχε δωροδοκήσει τον αφρικανό Θεό Εσού με ταπιόκα, πούρα και μια ζουμερή μπριζόλα μαγειρεμένη με κρεμμύδια: όταν ο Εντμούντο αστόχησε σε πέναλτι και η Κορίνθιανς πήρε τον τίτλο ο πάτερ Νίλσον έγινε ο πιο σημαντικός άνθρωπος στη βραζιλία, ο άνθρωπος που δωροδόκησε ένα Θεό.
Η τελετή του, που πρόβλεπε ότι τρεις βάρκες θα φύγουν στον ωκεανό, δεν επαναλήφθηκε ποτέ: «η μακούμπα αυτή» λέει «είναι πανίσχυρη, αλλά μια ομάδα δεν μπορεί να έχει διαρκώς τη δύναμη ενός Θεού γιατί θα ξεσηκώσει τους άλλους εναντίον της». Αυτό του το θαύμα δεν ήταν το μόνο. Με την Κορίνθιανς συνεργάζεται από το 1976: η ομάδα είχε 22 χρόνια να πάρει το πρωτάθλημα κι ο Πάτερ Νίλσον ζήτησε το καλοκαίρι εκείνο να αλλάξει ο χλοοτάπητας του γηπέδου και να πριν μπει ο καινούργιος να το σκάψουν όλο!
Το έκαναν και βρήκαν ανθρώπινα δόντια, μαλλιά και τα υπολείμματα από κουφάρια ζώων, γατιών, σκυλιών και βατράχων: την επόμενη χρονιά η Κορίνθιανς βγήκε πρωταθλήτρια. Διακομιστής εντολών στους Θεούς ήταν και ο πάντρε Σισέρο που πέθανε το 1964, αλλά παρόλα αυτά το σπίτι του στο Ζουαζέριο είναι ακόμα ανοιχτό για τους πιστούς του. Ακόμα άνθρωποι αφήνουν στο κρεβάτι που ξεψύχησε κούκλες, καρφίτσες, γράμματα, φωτογραφίες, και φυσικά πολλές ποδοσφαιρικές φανέλες! Είναι πολύ δημοφιλές στους βραζιλιάνους ευαγγελιστές το βιβλίο του που πολλοί παίκτες έχουν μαζί τους: στη Βραζιλία του 1994 υπήρχαν έξιευαγγελιστές του «πάντρε Σινσέρο»: πώς να μην κερδίσει η ομάδα;
Που θέλω να καταλήξω; Ότι στο Ολλανδία – Κοστα Ρίκα κανονικά δεν υπάρχει μάτς! Οι Κοσταρικανοί έχουν ελλείψεις, οι Ολλανδοί δεν κρατιούνται, θα έχουν 30 χιλιάδες οπαδούς μαζί τους και στο Σαλβαδόρ έχουν ρίξει ήδη πέντε γκολ στους πρώην παγκόσμιους πρωταθλητές Ισπανούς. Αλλά αν οι Κοσταρικανοί τα ξέρουν αυτά κι έχουν πάρει τα μέτρα τους, δεν μπορώ να ξέρω τι θα συμβεί. Ο θεός Εσου, που δωροδοκήθηκε με πούρα και μπριζόλες, μπορεί να είναι μεγάλος γκαντέμης, μεγάλη η χάρη του…