Kαταπιέζουν τους πάντες

Το 2008 η Πορτογαλία εμφανίστηκε στο Πανευρωπαϊκό με μια από τις πιο νεανικές και ελκυστικότερες ομάδες της ιστορίας της. Η ομάδα εκείνη, που με προπονητή το Σκολάρι έρχονταν από μια δεύτερη θέση στο πανευρωπαϊκό του 2004 που είχε διοργανώσει, και μια τέταρτη στο μουντιάλ της Γερμανίας το 2006, είχε ανανεωθεί εντυπωσιακά και έπαιζε ωραίο ποδόσφαιρο στηριζόμενοι σε κάποιους από τους περισσότερο ανερχόμενους αστέρες του ευρωπαϊκού.

Ο Κριστιάνο Ρονάλντο, ο τότε αδιαφιλονίκητα μεγάλος σταρ του τουρνουά, σίγουρος κατακτητής της Χρυσής Μπάλας και του τίτλου του καλύτερου του κόσμου για το 2008, ήταν μόλις 23 χρονών. Ο Μουτίνιο, που έλαμπε παίζοντας σαν αμυντικό χαφ, ενώ στη Σπόρτινγκ Λισσαβόνας αγωνίζονταν τότε ως «δεκάρι», είχε μόλις συμπληρώσει τα 21.

Ο συμπαίκτης του στη Σπόρτινγκ Βελόζο στα 22 του έπαιζε με την ωριμότητα βετεράνου, ο Νάνι, που πολλοί έλεγαν τότε ότι θα γίνει ο επόμενος ηγέτης της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν δεν ήταν 21. Ο Κουαρέσμα και ο Μεϊρέλες που η Πόρτο πούλησε πάνω από 15 εκατομμύρια ευρώ ήταν μόλις 24 χρονών, ο Πέπε που υποχρέωσε με τις εμφανίσεις του τη Ρεάλ Μαδρίτης να πληρώσει 25 εκατομμύρια ευρώ για να τον αποκτήσει ήταν 23 κι ο έπαιζαν ο Κοεντράο κι ο Μπρούνο Αλβες θεωρούνταν ακόμα βασικοί στις Ελπίδες!

Ηταν τόσο φρέσκια ομάδα η Πορτογαλία που κάποιοι από τους παλιούς της ενδεκάδας της, (ο Ντέκο, ο Φερέιρα και ο Ρικάρντο Καρβάλιο π.χ) δεν ήταν τότε καλά καλά 30 χρονών! Παρά τον αποκλεισμό τους από τη Γερμανία στους 8, έμοιαζαν να έχουν το μέλλον δικό τους: δεν υπήρχε ευρωπαϊκή ομάδα τότε με τόσους φτασμένους ταλαντούχους μικρούς. Ούτε καν η Ισπανία, που έβαζε τις βάσεις για τη δυναστεία της.

Εξι χρόνια μετά οι Πορτογάλοι ετοιμάζονται να φύγουν από το μουντιάλ της Βραζιλίας χωρίς η χρυσή αυτή γενιά τους να έχει καταφέρει το παραμικρό. Ενας χαμένος ημιτελικός από τους Ισπανούς στο πανευρωπαϊκό του 2012 δεν είναι παρά το ελάχιστο από όσο περίμεναν. Νομίζω ότι ο αληθινός λόγος είναι ότι ποτέ δεν έγιναν ομάδα. Όχι γιατί δεν αγαπάνε την εθνική τους, αλλά γιατί στο ποδόσφαιρό τους υπάρχουν δυο προσωπικότητες που άθελά τους καταπιέζουν όλους τους υπόλοιπους: δηλαδή ο Κριστιάνο Ρονάλντο και ο Μουρίνιο.

Από το 2008, όταν και κέρδισε την πρώτη Χρυσή Μπάλα, και μετά ο Ρονάλντο ως αξία εκτοξεύτηκε. Στην Ελλάδα, για λόγους σε μένα ακατανόητους, πολλοί τον κοροϊδεύουν, τον θεωρούν κλαψιάρη, υπερτιμημένο, νούμερο κτλ. Η αλήθεια είναι ότι ο Πορτογάλος άσος είναι από τους ελάχιστους Ευρωπαίους παίκτες που κατάφερε να κάνει δυο μεγάλες καριέρες σε δυο τεράστιες ομάδες, την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Ρεάλ Μαδρίτης, πριν καλά καλά γίνει 30 χρονών.

Και στις δυο αυτές υπερομάδες ο Ρονάλντο υπήρξε ηγέτης και σκόρερ, απόλυτος πρωταγωνιστής και τεράστια ατραξιόν. Κέρδισε το Τσάμπιονς λιγκ και με τις δυο, χωρίς να έχει καλά καλά μια έστω μέτρια σεζόν. Δεν είναι πρόβλημα για την Εθνική η παρουσία του – ίσα ίσα που αυτός της έδωσε την πρόκριση για το μουντιάλ – είναι όμως ένας πολύ μεγάλος παίκτης σε μια ομάδα που μαζί του δεν μεγάλωσε. Ολοι ασχολούνται πολύ περισσότερο με αυτόν από ό,τι με την Εθνική Πορτογαλίας – πρώτα από όλα οι ίδιοι οι Πορτογάλοι!

Τα μέτρα ασφαλείας του π.χ είναι μεγαλύτερα από αυτά της ομάδας: στη Βραζιλία υπάρχουν πέντε άνθρωποι που φροντίζουν για την ασφάλεια του, ενώ έχει μαζί του και προσωπικό γυμναστή, φυσικοθεραπευτή, ακόμα και υπεύθυνο Τύπου! Προφανώς η ομάδα εξαρτάται αποκλειστικά από τα κέφια του, αλλά μια ομάδα που εξαρτάται από τα κέφια ενός και μόνο ποδοσφαιριστή δεν μπορεί να είναι μια καλή ομάδα.

Με τον Μουρίνιο συμβαίνει κάτι χειρότερο: υπάρχει στην πραγματικότητα της Πορτογαλίας χωρίς να έχει την εθνική ομάδα και χωρίς να έχει την ευθύνη της. Στη Λισσαβόνα, όταν πήγα για τον τελικό του Τσάμπιονς λιγκ, όλοι μου έλεγαν ότι ομοσπονδιακός έπρεπε να είναι ο Μουρίνιο – το καμάρι της χώρας! Ο Μου δημιούργησε τον ποδοσφαιρικό εγωισμό των Πορτογάλων.

Εγινε ο πρώτος προπονητής τους που μετά από χρόνια, όχι μόνο κέρδισε τρόπαια με την Πόρτο, αλλά και αναγνωρίστηκε διεθνώς ως αξία: οι Πορτογάλοι καμαρώνουν για τις επιτυχίες του στην Τσέλσι, στην Ιντερ, στη Ρεάλ – τις θεωρούν επιτυχίες δικές τους. Το ότι δεν έχει την Εθνική ομάδα είναι για την ομάδα πρόβλημα τεράστιο: πιστεύω πως ακόμα και οι παίκτες πιστεύουν πως χωρίς αυτόν στον πάγκο αποκλείεται να κάνουν κάτι σπουδαίο.

Είναι σαν να πιστεύεις ότι υπάρχει μόνο ένας γιατρός για την δική σου ασθένεια! Βοηθά και ότι ο Μου είναι διαρκώς παρών: κάνει σχόλια, δίνει συμβουλές, είναι θέμα σε όλα τα media της γης – άθελά του ίσως, τον κάθε πορτογάλο ομοσπονδιακό, τον καταπιέζει. Αυτός με μια απουσία που γιγαντώνει την παρουσία του, κι ο Ρονάλντο με μια παρουσία αφόρητα καταλυτική.

Η ιστορία διδάσκει πως σε τέτοιες χώρες ο κορυφαίος προπονητής πρέπει να έχει και την Εθνική. Ο Μίχελς είχε και τον Αγιαξ και την Ολλανδία, ο Λομπανόφκσι και την Ουκρανία και τη Δυναμό Κιέβου, ο Ζαγκάλο και την Σελεσάο και τη Φλαμένγκο κτλ. Μόνο με το Μουρίνιο ο Ρονάλντο μπορεί να γίνει ένας απλός ποδοσφαιριστής και η Πορτογαλία μια κανονική ομάδα.