Η Ρώμη φλέγεται!

Όταν ο Τζιμ ΜακΛιν ταξίδεψε στην Ρώμη για τον αγώνα της Νταντί Γιουνάιτεντ με την Ρόμα στο πλαίσιο του δεύτερου ημιτελικού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών 1983-84, δεν είχε φανταστεί τι θα επακολουθούσε. Βία, δωροδοκία, κατηγορίες για ντόπινγκ και τρομοκρατία ήταν γεγονότα που σημάδεψαν τον ημιτελικό.

Λίγες ημέρες αργότερα ο τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο “Ολίμπικο” της Ρώμης, μεταξύ της Ρόμα και της Λίβερπουλ, πέρασε στην ιστορία της διοργάνωσης ως ένας συναρπαστικός τελικός που κρίθηκε στα πέναλτι.

Η κανονική διάρκεια και η παράταση έληξαν 1-1 και ακολούθησε η διαδικασία των πέναλτι. Οι “επιληπτικές” κινήσεις του Μπρους Γκρόμπελαρ, αποσυντόνισαν τους Ιταλούς. O Γκρατσιάνι, αστόχησε στο πέναλτι και o Άλαν Κένεντι, με εύστοχο χτύπημα, έδωσε το τρόπαιο στους Άγγλους.

Ήταν ένας δραματικός τελικός που επισκίασε οτιδήποτε άλλο είχε συμβεί εκείνη την σεζόν. Και είχαν συμβεί πολλά! Πρωταγωνίστριες ήταν η Νταντί Γιουνάιτεντ και η Ρόμα.

Από την αφάνεια στη δόξα

Η Νταντί δεν αποτελούσε ποτέ την ομάδα φόβητρο. Αγωνιζόταν στην σκιά της Σέλτικ, της Ρέιντζερς και της Αμπερντίν. Οι παίκτες της δεν είχαν κατακτήσει ποτέ τρόπαια μέχρι τον ερχομό του Τζιμ ΜακΛιν. Υπό τις οδηγίες του η Νταντί Γιουνάιτεντ έσπασε το μονοπώλιο των μεγάλων ομάδων της Σκωτίας.

Ο Τζιμ ΜακΛιν ή αλλιώς ο Μπράιαν Κλαφ της Σκωτίας όπως τον αποκαλούσαν, ήταν ένας δύσκολος και προληπτικός χαρακτήρας. Για 22 ολόκληρα χρόνια από το 1971 μέχρι το 1993 κάθισε στον πάγκο της ομάδας. Σκληρός, απολυταρχικός και λάτρης της πειθαρχίας έκανε τον Φέργκιουσον να φαίνεται μπροστά του πράος.

Η καλή σχέση μεταξύ των παικτών τους κρατούσε ενωμένους απέναντι στην αυστηρότητα του προπονητή τους.

” Αν ψάχνεις για επαίνους είσαι σε λάθος μέρος. Δεν υπήρχε μπράβο και ωραίο γκολ“, θυμάται ο Ίμον Μπάνον, πρώην παίκτης της Νταντί. Δεν ήταν μέθοδος προτροπής, αλλά ο χαρακτήρας του.

Μπορούσε να δημιουργήσει μία ομάδα με παίκτες που είχαν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Πολύ καλός στην τακτική ήταν ικανός να αντιμετωπίζει με αποτελεσματικότητα τις αδυναμίες της ομάδας του, ενώ κανείς δεν μπορούσε να αμφισβητήσει την αφοσίωση του στον σύλλογο.

Ευφυέστατος, “ανέθρεψε” ταλαντούχους ντόπιους ποδοσφαιριστές και τους “πάντρεψε” με έξυπνες μεταγραφές, όπως του Ίμον Μπάνον και του Πολ Χέγκαρτι.

Ο τερματοφύλακας Χάμις ΜακΛπάιν και οι Μορίς Μάλπας, Ρίτσαρντ Γκαφ, Χέγκαρτι, Ντέιβιντ Νέρι, Ραλφ Μιλν, Πολ Στάροκ και Ντέιβι Ντοντς έπρεπε να εξελιχθούν και να “δέσουν” στο πέρασμα των χρόνων, υπό τις οδηγίες του.

Δεσμευμένοι με πολύχρονα, χαμηλά συμβόλαια δεν είχαν άλλη επιλογή. Διάσημες ομάδες έβρισκαν “τείχος” στην προσπάθεια τους να αποκτήσουν κάποιον απ’ αυτούς.

Για πρώτη φορά στην ιστορία της η Νταντί κέρδισε το Λιγκ Καπ το 1980, το πρώτο τρόπαιο μετά την μεταπολεμική εποχή, ενώ την δεκαετία του ’80 κατέκτησε το πρωτάθλημα, ένα ακόμα Λιγκ Καπ έφθασε σε τέσσερις τελικούς Κυπέλλου Σκωτίας και έναν τελικό Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ!

Υψηλές βλέψεις

Η Νταντί Γιουνάιτεντ συμμετείχε στο Κύπελλο Πρωταθλητριών την σεζόν 1983-84, ως πρωταθλήτρια Σκωτίας, αφήνοντας πίσω της τόσο την Σέλτικ όσο και την Αμπερντίν.

Η Νταντί προκαλούσε εντύπωση με τον τρόπο που κέρδιζε. Παρότι δεν είχε διάσημους παίκτες ήταν μία οργανωμένη και γυμνασμένη ομάδα.

Οι φιλοδοξίες τους δεν σταματούσαν μόνο στην συμμετοχή. Στο παρελθόν είχαν συντρίψει με 5-0 την Γκλάντμπαχ και την Μονακό εκτός έδρας με 5-2, ενώ είχαν πετύχει νίκες τόσο επί της Αϊντχόφεν όσο και επί της Βέρντερ Βρέμης.

” Στους ευρωπαϊκούς αγώνες ταίριαζε ο τρόπος που παίζαμε. Μας άρεσε το παιχνίδι στον αιφνιδιασμό. Στην επίθεση ήμασταν γρήγοροι και στην άμυνα είχαμε τέσσερις διεθνείς παίκτες“, θυμάται ο Μορίς Μάλπας.

Η πορεία προς τον ημιτελικό ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 1983, με πρώτη αντίπαλο την Χαμρούν Σπάρτανς πρωταθλήτρια Μάλτας. Προκρίθηκαν με συνολικό σκορ 6-0.

Στο δεύτερο γύρο διέσυραν στο “Τannadice Park” την Σταντάρ Λιέγης με 4-0 και πήραν το “εισιτήριο” για την επόμενη φάση.

Στα προημιτελικά αντίπαλος ήταν η Ραπίντ Βιέννης. Εκείνη την περίοδο η Ραπίντ ήταν ισχυρή, καθώς την επόμενη σεζόν έφθασε στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης.

Ο πρώτος αγώνας διεξήχθη στην Αυστρία και παρά την ήττα με 2-1 το γκολ του Ντέρεκ Σταρκ αποδείχθηκε “χρυσό”. Στον επαναληπτικό, ο Ντέιβι Ντοντς σημείωσε το νικητήριο γκολ της πρόκρισης για την Νταντί.

Ο “θεμέλιος λίθος” της επιτυχίας ήταν η έδρα της. Κέρδισαν και τους τέσσερις διεθνείς αγώνες πετυχαίνοντας 10 γκολ χωρίς να δεχτούν κανένα. Στα ημιτελικά θα αντιμετώπιζαν την Ρόμα.

Θρίαμβος στο “Τannadice Park”

Στις 11 Απριλίου 1984 η πρωταθλήτρια Ιταλίας έφθασε στη Σκωτία καθοδηγούμενη από τον Σουηδό προπονητή Νιλς Λίντχολμ. Διέθετε παίκτες παγκόσμιας κλάσης, όπως οι Βραζιλιάνοι Σερέζο, Φαλκάο και οι Ιταλοί Ρομπέρτο Προύτσο, Μπρούνο Κόντι και Φραντσέσκο Γκρατσιάνι, οι οποίοι δύο χρόνια νωρίτερα ως παίκτες της εθνικής Ιταλίας, είχαν κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Οι αστέρες της Ρόμα έφθασαν στο μικρό γήπεδο των 21.000 θέσεων, με τον γλιστερό αγωνιστικό χώρο και τα μικρά αποδυτήρια. Ήταν ένα πολιτισμικό σοκ γι’ αυτούς. Έκαναν προθέρμανση στον διάδρομο καθώς δεν υπήρχε αρκετός χώρος στα αποδυτήρια.

Στο γήπεδο, οι παίκτες της Νταντί ήταν κυρίαρχοι και δεν άφησαν περιθώρια αντίδρασης στους Ρωμαίους τους οποίους νίκησαν 2-0 χάρη στα γκολ των Ντέιβι Ντοντς και Ντέρεκ Σταρκ. ” Το λάθος μας ήταν ότι δεν καταφέραμε να πετύχουμε περισσότερα γκολ“, δήλωνε ο Μπάνον.

Οι Ρωμαίοι δεν φημίζονταν για την ανωτερότητα τους μετά από ήττες και κατηγόρησαν τους αντιπάλους τους ό,τι είχαν κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών.

Η απάντηση του ΜακΛιν ήταν άκομψη όσο και αφελής: ” Ελπίζω ό,τι χάπια πήραν απόψε να πάρουν τα ίδια και περισσότερα στο επόμενο ματς της ομάδας. Ήμουν σαρκαστικός. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι κατηγορούσαν τους παίκτες μου για χρήση ουσιών. Ξαφνιάστηκα για κάτι που νόμιζα ότι αρχικά το είπαν για αστείο. Ήταν αφελές εκ μέρος μου“.

Ο πρόεδρος των “τζιαλορόσι” άρπαξε την ευκαιρία να μεγεθύνει τις δηλώσεις και ο ιταλικός Τύπος δημοσίευσε ιστορίες που εμφάνιζαν τους Σκωτσέζους χρήστες απαγορευμένων ουσιών, καθοδηγούμενοι από έναν αγενή και αναιδή προπονητή, όπως χαρακτηριστικά έγραφαν.

Ρωμαϊκή αρένα!

Ο αμφιλεγόμενος δεύτερος ημιτελικός σημάδεψε την διοργάνωση. Την ημέρα που οι παίκτες της Νταντί έφθασαν στην Ρώμη η υστερία των Ιταλών είχε χτυπήσει κόκκινο!

Ο αγώνας ήταν προγραμματισμένος να διεξαχθεί στις 15:30 για τηλεοπτικούς λόγους, αν και υπήρχαν φήμες ότι η ώρα άλλαξε ώστε οι Σκωτσέζοι να επηρεαστούν από την μεσημεριανή ζέστη της Ρώμης.

” Την προηγούμενη νύχτα πριν το ματς υπήρχε πολύ θόρυβος στο ξενοδοχείο. Κόσμος μας ενοχλούσε και δεν είχαμε ούτε ένα λεπτό ησυχίας“, θυμάται ο Ντέιβι Ντοντς.

Μία ώρα πριν το ματς το “Ολίμπικο” ήταν γεμάτο. Πανό με υβριστικά συνθήματα ήταν αναρτημένα στα πέταλα του γηπέδου. “God curse Dundee United” (Ο Θεός καταριέται την Νταντί Γιουνάιτεντ), “Roma hates McLean” (Ο Ρόμα μισεί τον ΜακΛιν).

Ιδιαίτερα θερμό ήταν το “καλωσόρισμα” στον Τζιμ ΜακΛιν, ο οποίος συνοδεύονταν από αστυνομικούς. ” Ήταν η μοναδική φορά που ένιωσα ότι βρισκόμουν σε κίνδυνο. Αισθανόμουν υπό συνεχή απειλή. Ήμουν ο στόχος των Ιταλών οπαδών και των παικτών της Ρόμα“.

Ο αγώνας είχε αρνητική τροπή για την Νταντί. Η εικόνα ήταν διαφορετική από αυτή του πρώτου ημιτελικού. Μέσα σε μία εχθρική ατμόσφαιρα με πολλή παρασκήνιο η Ρόμα επικράτησε 3-0.

Δύο γρήγορα γκολ του Προύτσο στο πρώτο ημίχρονο και ένα εύστοχο χτύπημα πέναλτι του Ντι Μπαρτολομέι στην επανάληψη, “κλείδωσαν” την πρόκριση για την Ρόμα.

” Μας σφυροκόπησαν! Δεν παίξαμε καλά και άξιζαν τη νίκη. Μας έδωσαν ένα μάθημα. Πριν τον αγώνα πιστεύαμε ότι μπορούμε να πάρουμε το αποτέλεσμα που θέλαμε. Στο τέλος ήμασταν απογοητευμένοι“, δήλωνε ο Μπάνον.

Η έχθρα των Ιταλών, η ζέστη και η έλλειψη εμπειρίας των παικτών της Νταντί σε ανάλογες καταστάσεις, τους κόστισε την πρόκριση στον τελικό.

Το “Ολίμπικο” “εξερράγη” μετά την λήξη του αγώνα! Η αστυνομία παρατεταγμένη καθ’ όλο το μήκος του στίβου, προσπαθούσε να απομακρύνει τους οπαδούς, ώστε να μην μπουν στον αγωνιστικό χώρο. Ο αμυντικός της Ρόμα Σεμπάστιαν Νέλα, έδειξε το μεσαίο του δάχτυλο στον Τζιμ ΜακΛιν!

Στη φυσούνα, η αστυνομία είχε εξαφανιστεί και ο κόσμος επιτέθηκε στους παίκτες της Νταντί. H κατάσταση είχε ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Αποκορύφωμα του εχθρικού κλίματος που επικρατούσε ήταν η επίθεση στο λεωφορείο της ομάδας ενώ κατευθύνονταν, προς το αεροδρόμιο.

Η δήλωση του Τζιμ ΜακΛιν, ήταν ενδεικτική του κλίματος που επικρατούσε: ” Έζησα την χειρότερη εμπειρία μου στο ποδόσφαιρο. Ήταν φριχτά, απαίσια και ντροπιαστικά“.

Κατηγορίες για δωροδοκία

Ο αγώνας δεν έμεινε στην ιστορία μόνο για τα επεισόδια αλλά και για τις φήμες που είδαν το φως της δημοσιότητας πολλούς μήνες μετά, ό,τι ο πρόεδρος της Ρόμα Ντίνο Βιόλα, προσπάθησε να δωροδοκήσει τον Γάλλο διαιτητή Μισέλ Βοτρό.

Οι φήμες ποτέ δεν επαληθεύθηκαν μέχρι την στιγμή που ο Ρικάρντο Βιόλα, γιος του Ντίνο Βιόλα, επιβεβαίωσε το γεγονός.

Ο Βιόλα αποκάλυψε στον ιταλικό Τύπο όσα συνέβησαν: ” O Σπάρτακο Λαντίνι, ο διευθυντής της Τζένοα, είχε συναντήσει τον πατέρα μου. Του είπε ότι ο Βοτρό ήταν φίλος του και μπορούσαμε μέσω ενός άλλου ατόμου να τον πλησιάσουν, αλλά θα έπρεπε να πάρει 50.000 λίρες. Στην διάρκεια ενός δείπνου ο σερβιτόρος πήγε στον Βοτρό και του είπε ότι υπήρχε τηλεφώνημα γι’ αυτόν. Όλα είχαν συμφωνηθεί από την αρχή. Ο Βοτρό σηκώθηκε από το τραπέζι και μετά από λίγο όταν επέστρεψε από το τηλεφώνημα είπε: “O φίλος μου ο Πάολο σου στέλνει τις καλύτερες ευχές”. Τότε σηκώθηκα τηλεφώνησα στον πατέρα μου και του είπα: “Μήνυμα ελήφθη“.

Ο Βοτρό αρνήθηκε τους ισχυρισμούς και ποτέ δεν κατηγορήθηκε για αδικία. Μάλιστα από τότε επιλέχθηκε σε πολλά σημαντικά ευρωπαϊκά παιχνίδια συμπεριλαμβανομένου και του τελικού του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος το 1988.

Για την Ρόμα όμως, ήταν αδιανόητο να μην φθάσει στον τελικό. Θα έκαναν τα πάντα για να πετύχουν τον στόχο τους, όπως έλεγαν οι παίκτες της Νταντί, που τους έβλεπαν κατά την διάρκεια του αγώνα να κάνουν σκληρά φάουλ και να εκμαιεύουν πέναλτι. O Boτρό ανέχθηκε το σκληρό παιχνίδι των Ιταλών.

Στο τέλος όλοι συμφώνησαν με την άποψη του Τζιμ ΜακΛιν: ” Χάσαμε την θέση μας στον τελικό γιατί δεν πιάσαμε τα συνηθισμένα στάνταρ απόδοσης. Βάση απόδοσης στους δύο αγώνες δεν ήμασταν καλύτεροι αλλά η όλη κατάσταση μας άφησε άσχημη γεύση. Τουλάχιστον θα έπρεπε να πάρουν τα μετάλλια από τους παίκτες της Ρόμα πίσω“.

Είκοσι οχτώ χρόνια από τότε οι οπαδοί της Νταντί, ακόμα και σήμερα, φοράνε φανέλες της Ρόμα όταν θέλουν να χλευάσουν τους αντιπάλους τους.

Η συμμετοχή στο Κύπελλο Πρωταθλητριών το 1984 ήταν το επιστέγασμα μιας εντυπωσιακής ευρωπαϊκής πορείας για την Νταντί, που δεν ήταν η μοναδική. Ακολούθησαν ευρωπαϊκές νύχτες θριάμβων όπως η συμμετοχή στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ το 1987, με αντίπαλο την Γκέτεμποργκ.

” Ήταν ένα εντυπωσιακό επίτευγμα που δεν θα επαναληφθεί. Οι ημέρες δόξας έχουν περάσει ανεπιστρεπτί“, δηλώνει ο Πολ Χέγκαρτι.

Είχε αποφευχθεί ο βρετανικός τελικός στην Ρώμη. Από την μία η πανίσχυρη και απαστράπτουσα Λίβερπουλ του Τζο Φάγκαν και απ’ την άλλη οι άσημοι επαρχιώτες που ξεπέρασαν τις προσδοκίες με τον Τζιμ ΜακΛιν στον πάγκο. Η Λίβερπουλ κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών στα πέναλτι και οι ευχές των παικτών της Νταντί έπιασαν τόπο.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται

Ο αποκλεισμός της Νταντί Γιουνάιτεντ δεν ήταν ο μόνος αμφισβητούμενος αποκλεισμός αγγλικής ομάδας στην ιστορία των ευρωπαϊκών κυπέλλων. Τέσσερις φορές στο παρελθόν η διαιτησία άφησε με παράπονα του Άγγλους.

Το 1965 στο Κύπελλο Πρωταθλητριών η Λίβερπουλ έχασε σε μόλις δέκα λεπτά το προβάδισμα που είχε πάρει στον πρώτο αγώνα στο Άνφιλντ με 3-1 απέναντι στην Ίντερ. Ηττήθηκε 3-0 στο Μιλάνο ενώ ακυρώθηκε κανονικό γκολ των “ρεντς”.

Στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ 1983-84, η Νότιγχαμ Φόρεστ αντιμετώπισε στα ημιτελικά την Άντερλεχτ. Οι Άγγλοι νίκησαν 2-0 στην έδρα τους και ηττήθηκαν 3-0 στο Βέλγιο. Διαμαρτυρήθηκαν για ένα ακυρωθέν γκολ και ένα αμφισβητούμενο πέναλτι στην παράταση.

Την σεζόν 1992-93, η Μαρσέιγ άφησε εκτός τελικού Τσάμπιονς Λιγκ την Ρέιντζερς. Οι φήμες οργίασαν για την “καθαρότητα” του αποτελέσματος Μαρσέιγ-ΤΣΣΚΑ Μόσχας. Οι Γάλλοι “σκόρπισαν” τους Ρώσους με 6-0.

Η κυριαρχία της Μπαρτσελόνα ξεκίνησε το 2009 με την αμφιλεγόμενη πρόκριση στον τελικό επί της Τσέλσι. Το γκολ του Ινιέστα στις καθυστερήσεις έστειλε τους “μπλαουγκράνα” στην Ρώμη και τους Άγγλους να διαμαρτύρονται για τρεις περιπτώσεις πέναλτι.