Απλά ένας σοφός
Έβαλε τερματοφύλακα ειδικά για τη διαδικασία των πέναλτι. Δεν το έχουν κάνει πολλοί. Σε Μουντιάλ, μάλιστα, δεν το είχε επιχειρήσει κανείς. Ο Αντώνης Καρπετόπουλος γράφει για την κίνηση ματ του σοφού Φαν Χααλ
Οι παλιοί, όταν είδαν το Λουίς Φαν Xααλ να αντικαθιστά τον τερματοφύλακα Σίλεσεν με τον αναπληρωματικό του Κρουλ, θυμήθηκαν τον αείμνηστο Φαντροκ που τη χρυσή εποχή της ΑΕΚ στο ματς του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ κόντρα στην QPR είχε βγάλει το Στεργιουδα λίγο πριν τη λήξη της παράτασης κι έβαλε τον έμπειρο Χρηστίδη που έπιασε τα πέναλτι.
Κάποιοι νεότεροι θυμήθηκαν το Γιώργο Φοιρό που στον αγώνα του Αρη με την Κατοβίτσε το 1994 αντικατέστησε τον Καρκαμάνη με τον Κοέντα: η αλλαγή δεν του βγήκε. Όλα αυτά έχουν και δεν έχουν σχέση με ότι έκανε ο Φαν Xάαλ. Εχουν γιατί ως επιλογές είναι ίδιες, και δεν έχουν γιατί ο Ολλανδός αυτό το τόλμησε σε ένα προημιτελικό του παγκοσμίου κυπέλλου με τον πλανήτη ολόκληρο να τον κοιτάζει.
Το έκανε μάλιστα βάση σχεδίου καθώς κράτησε για το τέλος την τρίτη του αλλαγή – ίσως μάλιστα να πήρε και τον Κρουλ στην αποστολή ακριβώς για αυτό το λόγο: ο τερματοφύλακας της Νιούκασλ είναι σπεσιαλίστας στο να αποκρούει πέναλτι κι έχει πιάσει πέρυσι πέντε. Θέλω να θυμίσω ότι ο φαν Χαάλ τρίτη αλλαγή δεν είχε κάνει ούτε με το Μεξικό: την πιθανότητα να του είναι χρήσιμος ο σπεσιαλίστας Κρουλ την είχε από τότε στο μυαλό του. Απέναντι στην ηρωική Κόστα Ρίκα η επιλογή του αυτή παραλίγο να πληρωθεί ακριβά: στο δεύτερο ημίχρονο της παράτασης οι Κοσταρικανοί βγήκαν από το καβούκι τους έχοντας ένα φρέσκο παίκτη παραπάνω στο γήπεδο – έχασαν μάλιστα σε αυτό το διάστημα και την πιο καλή τους ευκαιρία. Ο φαν Xαάλ πήρε ένα ρίσκο τεράστιο: θα μπορούσε να γελάει μαζί του όλος ο πλανήτης.
Εχω σε τεράστια υπόληψη τον Ολλανδό κόουτς από τη δεκαετία του 90 όταν με το Νίκο Αναστόπουλο παρακολουθήσαμε μια σειρά από σκληρές προπονήσεις που έκανε στον τότε Αγιαξ του. Ο Φαν Xαάλ είναι ο τελευταίος προπονητής στην ιστορία του ποδοσφαίρου που δημιούργησε ένα νέο σχήμα: το κάθετο 3-4-3, στο οποίο η διάταξη των παικτών δεν ήταν κατά πλάτος του γηπέδου (άμυνα – μεσαία γραμμή – επίθεση) αλλά κατά μήκος του (δεξιά – αριστερά και κέντρο).
Η σχηματοποίηση εκείνου του Αγιαξ που ο Φαν Xαάλ έφτιαξε διαλέγοντας τους παίκτες από τα φυτώρια υπήρξε ιστορικά μοναδική: ο άνθρωπος δικαιούται να πιστεύει ότι κάτι πρόσθεσε στο ποδόσφαιρο! Ποτέ δεν περίμενα πως ένας τέτοιος τύπος θα έφτανε ν αλλάξει το βασικό του τερματοφύλακα πριν τα πέναλτι: είκοσι χρόνια πριν, στο μυαλό του φαν Χαάλ, μια δική του ομάδα έπρεπε να κερδίσει πριν φτάσει σε αυτά.
Η λειτουργία της Ολλανδίας
Το ότι έμαθε με τον καιρό να σκέφτεται και τα απλά είναι μια πρόοδος τεράστια. Συνήθως οι επιτυχημένοι προπονητές παρασύρονται και αντιμετωπίζουν το ποδόσφαιρο πολύ πιο σοβαρά από ό,τι πρέπει: το κάνουν να μοιάζει πολύ δύσκολο για να δικαιολογήσουν την παρουσία τους και τη δουλειά τους. Ο φαν Xαάλ, που κάτι σύνθετο παρουσίασε ήδη στη δεκαετία του 90, είκοσι χρόνια αργότερα απλοποιεί τις διαδικασίες και καταφεύγει σε λύσεις απλές, δείχνοντας μας ότι μια βασική ιδέα αρκεί κι ας μην είναι πάντα σύνθετη.
Η Εθνική Ολλανδίας του βασίζεται σε κάτι απλό: είναι μια ομάδα της οποίας η νεανική άμυνα και η νεανική μεσαία γραμμή καλούνται να στηρίξουν τέσσερις ψημένους στα δύσκολα (τον φαν Πέρσι, το Ρόμπεν, τον Κάουτ και τον Σνάιντερ), που έχουν επωμιστεί το κομμάτι της δημιουργίας.
Όλο αυτό μπορεί να λειτουργήσει μόνο αν ο κόουτς έχει κάνει σωστές επιλογές στη σύσταση του ρόστερ και μόνο αν προσέχει τις ισορροπίες: παλιοί και νέοι, όλοι δηλαδή, πρέπει να έχουν ρόλους ξεκάθαρους. Ο Φαν Χααάλ δείχνει ότι η δουλειά του ομοσπονδιακού είναι κυρίως η προετοιμασία: αν γίνει σωστά, η ομάδα θα βρει χάρη και στον προπονητή της μια λύση για προβλήματα που δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα προκύψουν.
Τότε πρέπει να δουλέψεις βρίσκοντας τη συνταγή και αξιολογώντας ήρεμα τις δυσκολίες: οι επιλογές πρέπει να είναι οι κατάλληλες για ότι ξέρεις ότι σε περιμένει.
Η Ολλανδία ξεκίνησε εντυπωσιακά, αλλά λίγο πριν τον ημιτελικό, στο θεωρητικά ευκολότερο ματς που έδωσε μέχρι τώρα, φάνηκε λίγο να φθίνει. Ναι, με την ηρωϊκή Κοστα Ρίκα είχε τρία δοκάρια, και τρεις – τέσσερις καλές ευκαιρίες, όμως δεν είχε τη σπιρτάδα που είδαμε με την Ισπανία, το τσαγανό που θαυμάσαμε με τη Χιλή, τη μεθοδικότητα με την οποία ανέτρεψε το σε βάρος της 0-1 με το Μεξικό. Από την άλλη η εγρήγορση του Φαν Χαάλ, το ρίσκο και η καθοριστικότητά του δίνουν στους Ολλανδούς αέρα: αν οι Γάλλοι και οι Αργεντίνοι ιστορικά ψάχνουν τον ηγέτη που θα τους πάρει από το χέρι, οι Ολλανδοί για να κάνουν υπερβάσεις πρέπει να έχουν τη σιγουριά ότι στον πάγκο τους κάθεται ένας σοφός άνθρωπος.
Ο Φαν Χαάλ είναι σοφός. Γιατί εκτός από τη μεθοδικότητα αγαπά πλέον και την απλότητα…