Τι είδε ο Νίκολιτς και γύρισε το ματς του τίτλου για την ΑΕΚ

Πώς ο προπονητής της ΑΕΚ διατήρησε καθαρό το μυαλό του μέσα στο χάος, άλλαξε τη δομή της επίθεσης με τον Ζίνι και οδήγησε την ομάδα του στην ιστορική ανατροπή απέναντι στον Παναθηναϊκό που την έχρισε πρωταθλήτρια. Γράφει ο Βασίλης Σαμπράκος.
Το απόγευμα της Κυριακής, όταν βγήκε να πατήσει τον αγωνιστικό χώρο της Νέας Φιλαδέλφειας, περίπου μιάμιση ώρα πριν από την έναρξη του ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό, ο Μάρκο Νίκολιτς βάδιζε και συμπεριφερόταν σαν να είναι κάποιος που προετοιμάζεται για ένα δύσκολο παιχνίδι. Όχι για το παιχνίδι της χρονιάς. Παρατηρώντας τον, αντιλαμβανόσουν ότι ήταν συγκεντρωμένος και κολλημένος στις σκέψεις του, αλλά όχι ότι επρόκειτο για κάποιον που καταβάλλεται από το στρες που δημιουργούσε η σκέψη ότι έχει μπροστά του να κάνει το πιο αποφασιστικό βήμα για την κατάκτηση του τίτλου στην πρώτη του σεζόν στην ΑΕΚ.
Στην εξέλιξη του παιχνιδιού τα “ξεσπάσματά” του ήταν μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού: σε μια λάθος πάσα του Μαρίν που έδωσε την ευκαιρία στον Ταμπόρδα να επιτεθεί σε ελεύθερο χώρο και στο γκολ του Βάργκα που ακυρώθηκε. Έμενε πιστός σε ένα πρωτόκολλο που ακολούθησε, με λίγες εξαιρέσεις, σε όλο το διάστημα της σεζόν: να στέκεται ψύχραιμος για να σκανάρει το τερέν και να επεξεργάζεται τα δεδομένα προκειμένου να βοηθήσει την ομάδα του να βελτιώσει την απόδοσή της.
Με το ματς στο 0-1, ο Νίκολιτς έφερε στο γήπεδο τον Ζίνι. Όχι στη θέση ενός εκ των δύο σέντερ φορ που είχε στο τερέν. Η ιδέα του ήταν να εμφανίσει σε παιχνίδι κάτι που δεν είχε εμφανίσει προηγούμενη φορά. Να βάλει τον Ζίνι να κινηθεί ως τρίτος επιθετικός περιοχής και να τοποθετείται ανάμεσα στον αριστερό στόπερ και τον αριστερό μπακ του Παναθηναϊκού. Ο προπονητής της ΑΕΚ έβλεπε τους δύο στόπερ του Παναθηναϊκού να απασχολούνται από τον Βάργκα και τον Γιόβιτς και έκρινε ότι βάζοντας έναν δίπλα τους θα δημιουργούσε δίλημμα στους αντίπαλους στόπερ και θα έβρισκε αξιόλογες εκτελέσεις.
Τι λέει η ιστορία; Στο 72’, σε μια σέντρα του Ρότα από δεξιά, ο Ζίνι εκτέλεσε ανενόχλητος, όταν ο Πάλμερ Μπράουν και ο Τουμπά ήταν πάνω σε Γιόβιτς και Βάργκα. 1-1. Στο 76’ο λεπτό, σε μια σέντρα του Πηλίου από αριστερά ο Ζίνι επιτέθηκε στην πλάτη του Κυριακόπουλου, τον οποίο είχε δεσμεύσει ο Βάργκα, και είχε τη δεύτερη ευκαιρία για να εκτελέσει, στέλνοντας την μπάλα στο οριζόντιο δοκάρι. Και στο 3ο λεπτό των καθυστερήσεων, στην σέντρα του Ρέλβας από αριστερά, ο Ζίνι κινήθηκε στην πλάτη των Βάργκα – Γιόβιτς, οι οποίοι έδωσαν βάθος στην επίθεση και δέσμευσαν τον Τουμπά και βρήκε το χώρο για να κάνει την κεφαλιά – πάσα προς τον Γιόβιτς, που οδήγησε στο ιστορικό γκολ του Ζοάο Μάριο.
Σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές του πρωταθλήματος, η ΑΕΚ είχε τοποθετήσει τέσσερις παίκτες στο πέναλτι (Βάργκα, Γιόβιτς, Ζίνι, Ζοάο Μάριο) απέναντι σε έναν του Παναθηναϊκού – τον Τουμπά. Την ώρα που η μπάλα έκαιγε, η ΑΕΚ εκτελούσε το σχέδιο του προπονητή, φέρνοντας την μπάλα από το πλάι στην περιοχή, για να αυξήσει τις πιθανότητες να επιβληθεί.
Η ιστορία των 19 επαφών του Ζίνι με την μπάλα λέει ότι σε αυτές είχε ένα γκολ και ένα δοκάρι, σε δύο εκτελέσεις, και 7 επιτυχημένες πάσες σε 10 απόπειρες. Η μια από τις επιτυχημένες ήταν η προτελευταία πάσα πριν από το γκολ της χρονιάς.
Το heat map του Ζίνι σε αυτό το ντέρμπι είναι το αναμνηστικό της επίδρασης του Μάρκο Νίκολιτς στο παιχνίδι της ΑΕΚ στη σεζόν που αυτή κατέκτησε τον 14ο τίτλο της. Στο δεύτερο ημίχρονο ενός αγώνα που κρίνει έναν τίτλο, ένας προπονητής λειτουργεί υπό συνθήκες ακραίου στρες, με τους παλμούς του να ανεβαίνουν συχνά πάνω από τους 120 ή ακόμη και τους 140 στις στιγμές μεγάλης έντασης. Μελέτες σε elite sports έχουν δείξει ότι προπονητές και μέλη τεχνικών επιτελείων εμφανίζουν καρδιακή απόκριση αντίστοιχη με εκείνη της ήπιας σωματικής άσκησης, παρότι παραμένουν σχεδόν ακίνητοι στην τεχνική περιοχή.
Ο οργανισμός τους λειτουργεί σαν να βρίσκεται σε κατάσταση μάχης, εξαιτίας της πίεσης, της ευθύνης και της ανάγκης για διαρκείς αποφάσεις μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Γι’ αυτό και στους κορυφαίους προπονητές το σημαντικό δεν είναι να μη νιώθουν την ένταση, αλλά να μπορούν να διατηρούν καθαρή τη σκέψη τους ενώ το σώμα και το μυαλό βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού.
Στη Νέα Φιλαδέλφεια, την ώρα που το μικροσύμπαν του γηπέδου καιγόταν, ένας άνθρωπος στεκόταν στην άκρη της γραμμής και υπολόγιζε. Είδε πώς μπορούσε να δημιουργήσει αριθμητική υπεροχή στην πιο “καυτή” ζώνη του τερέν, ενήργησε, έβαλε στο παιχνίδι έναν ποδοσφαιριστή απόλυτα συγκεντρωμένο στον ρόλο του και άλλαξε την ιστορία του αγώνα. Την ώρα που η πίεση οδηγούσε τους πάντες προς το συναίσθημα, ο Μάρκο Νίκολιτς επέλεγε να μένει πιστός στη σκέψη. Και ίσως αυτό να είναι, στην πιο καθαρή μορφή του, το controlled football που πρεσβεύει. Η ικανότητα να κρατάς καθαρό το μυαλό σου όταν όλα γύρω σου φλέγονται.