Παναθηναϊκός: Γιατί κάνει “πειράματα” ο Μπενίτεθ

Αν δεν παρακολουθείς προσεκτικά τα παιχνίδια του Παναθηναϊκού και ενημερώνεσαι επιφανειακά για την πορεία του, μένεις με την εντύπωση ότι ο Ράφα Μπενίτεθ απλώς κάνει πειράματα. Αν μελετάς λίγο βαθύτερα τις επιλογές του και τον τρόπο που ετοιμάζει τα παιχνίδια, καταλήγεις στην εκτίμηση ότι στη δεδομένη στιγμή, περίπου 3 μήνες μετά την πρώτη του ημέρα, ο Ισπανός προπονητής απλώς δυσκολεύεται ακόμη να βρει περισσότερους από 10 ποδοσφαιριστές που να μπορούν να συνθέτουν μια ομάδα που λειτουργεί με τις αρχές που επιθυμεί να βάλει εκείνος στο παιχνίδι του Παναθηναϊκού.

Στα τελευταία 4 παιχνίδια του Παναθηναϊκού, ο Μπενίτεθ αλλάζει διαρκώς τον σχηματισμό. Πρόκειται όμως για πειράματα; Προτού εστιάσουμε στα λόγια του προπονητή, δηλαδή στις δημόσιες “εξηγήσεις”, ας δούμε τι λέει η θεωρία: Σύμφωνα με τη λογική του UEFA Pro διπλώματος της προπονητικής, όταν ένας προπονητής που έχει συμπληρώσει περίπου τρεις μήνες στον πάγκο μιας ομάδας προχωρά σε συνεχείς αλλαγές σχηματισμού και ρόλων, αυτό δεν διαβάζεται αυτόματα ως αστάθεια ή πανικός. Πιο συχνά δείχνει ότι δεν έχει ακόμη “κλειδώσει” το μοντέλο παιχνιδιού του στο συγκεκριμένο ρόστερ και βρίσκεται σε φάση προσαρμογής. Ο προπονητής δηλαδή δοκιμάζει ποιοι ποδοσφαιριστές μπορούν να υπηρετήσουν τις βασικές αρχές του παιχνιδιού του, ποιοι ρόλοι αντέχουν υπό πίεση και ποιοι παίκτες κατανοούν και εκτελούν χωρίς συνεχή καθοδήγηση. Οι αλλαγές σχηματισμού λειτουργούν εδώ ως εργαλείο διάγνωσης και προσπάθειας για την βελτιστοποίηση της απόδοσης.

Στο UEFA Pro επισημαίνεται ότι σε περιβάλλοντα όπου ο προπονητής δεν έχει ακόμη πλήρη έλεγχο της συλλογικής συμπεριφοράς, συχνά αυξάνει τον τακτικό έλεγχο: περισσότερες οδηγίες, περισσότερες λεπτομέρειες, περισσότερες παραλλαγές. Είναι δηλαδή συνήθης επιλογή ενός προπονητή που δουλεύει για πρώτη φορά σε ένα πρωτάθλημα το να αυξάνει τον τακτικό έλεγχο μέχρι να εξοικειωθεί με το νέο περιβάλλον.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν αλλάζει σχήματα, αλλά αν αλλάζουν οι αρχές. Αν δεν αλλάζει τον τρόπο του πρέσινγκ, ή την δομή της ομάδας του προκειμένου αυτή να μεταβεί στην αμυντική λειτουργία, αν η κατοχή των χώρων παραμένει σταθερή, τότε η αλλαγή του σχηματισμού μοιάζει με μια προσπάθεια προσαρμογής των αρχών που θέλει να βάλει στο παιχνίδι ένας προπονητής. Το πραγματικό καμπανάκι χτυπά μόνο αν, μαζί με τους σχηματισμούς, αλλάζουν και οι βασικές αγωνιστικές αρχές ή αν οι παίκτες δείχνουν σύγχυση αντί για σταδιακή βελτίωση.

Τι ισχυρίζεται ο Μπενίτεθ

Σύμφωνα με όσα δήλωσε μετά το ματς με τον Ατρόμητο ο Μπενίτεθ, “η προσέγγισή μας είναι πάντα η ίδια“. Στη συνέντευξη Τύπου ο Ισπανός εξήγησε ότι τούτη τη φορά έπρεπε να λάβει υπόψη την ανάγκη για rotation, η οποία επηρέασε τις αρχικές επιλογές του, και μας είπε, μέσες άκρες, ότι αυτό που συμβαίνει είναι ότι απογοητεύουν οι “αναπληρωματικοί” με την απόδοσή τους  και αλλοιώνουν την αγωνιστική ταυτότητα αλλά και την απόδοση του Παναθηναϊκού. Είναι σαν να μας είπε ότι για την σύγχυση του Παναθηναϊκού στο πρώτο ημίχρονο φταίει το ότι δεν απέδιδαν συγκεκριμένοι ποδοσφαιριστές με συνέπεια να “βγάζουν άχρηστο” το πλάνο που είχε ο Παναθηναϊκός για αυτό το παιχνίδι.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, καταλήγεις στο συμπέρασμα ότι ο Ράφα Μπενίτεθ έχει επιλέξει, όπως έλεγα και στο Mind Game της περασμένης Παρασκευής, να δουλεύει με ορίζοντα το προσεχές παιχνίδι και όχι το χτίσιμο της ομάδας της επόμενης σεζόν. Δοκιμάζει σχηματισμούς και πρόσωπα με κριτήριο τα στοιχεία του αντιπάλου, την αγωνιστική και την φυσική κατάσταση των ποδοσφαιριστών του και τις μεταγραφές – δηλαδή τους παίκτες που παραλαμβάνει. Και όλα αυτά τα κάνει με την νοοτροπία ενός προπονητή που δεν κρίνεται από τα αγωνιστικά αποτελέσματα, επειδή έχει κοινή κατανόηση με τον μεγαλομέτοχο ότι οι απαιτήσεις για αποτελέσματα θα μπουν στην έναρξη της επόμενης σεζόν.

Αν είναι πράγματι έτσι, ή αν ο Μπενίτεθ θα κριθεί από τον Γιάννη Αλαφούζο και θα απομακρυνθεί στην περίπτωση που δεν καταλάβει μια θέση στην τετράδα, ή δεν κατακτήσει το Κύπελλο, ή δεν φτάσει μέχρι τους “8” του Europa League, θα μας το δείξει ο χρόνος. Αν πάντως ο Παναθηναϊκός, στην κατάσταση που βρισκόταν, προσέλαβε τον Μπενίτεθ με την εντύπωση ότι εκείνος εντός τριμήνου θα εμφανίσει μια ομάδα που θα “βάζει από κάτω” τον Ολυμπιακό, τον ΠΑΟΚ ή ακόμη και την “καινούργια” ΑΕΚ, έκανε λάθος, διότι δεν του το έδωσε να το καταλάβει. Δεν ανέλαβε αυτή την αποστολή ο Μπενίτεθ. Και αν του το είχαν ζητήσει υπό αυτό τον όρο, μάλλον δεν θα είχε αναλάβει.