Ο “σπασίκλας” που εκπαιδεύει πρωταθλητές: Το μυαλό του Νίκολιτς πίσω από το 3-0 της ΑΕΚ επί του ΠΑΟΚ

Στα χρόνια του στο σχολείο και τις σπουδές, ο Μάρκο Νίκολιτς πρέπει να ήταν αυτό που οι Έλληνες αποκαλούσαμε “φυτό”. Ένας με μεγάλη αντιληπτική ικανότητα, που βάζει πολλή δουλειά στην μελέτη για την κατανόηση και λειτουργεί με τη συνείδηση ότι πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες, να εφαρμόζει τη θεωρία και να βελτιώνει την πρακτική του μέσα από την εμπειρία της τριβής με το αντικείμενο που μελετά. Αυτή η μεθοδικότητα, που είναι μέρος της κουλτούρας του, είναι ένα από τα βασικά μυστικά για την εξέλιξη της ΑΕΚ σε αυτό που είναι σήμερα.

Από πολύ νωρίς στη σεζόν ο Νίκολιτς έδειξε τη μεθοδολογία του. Διαβάζει τον αντίπαλο καλά και εντάσσει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του αντιπάλου στην προπονητική διαδικασία, όπως λέει το εγχειρίδιο της προπονητικής για την βέλτιστη προετοιμασία ενός αγώνα. Απέναντι στον ΠΑΟΚ οι βασικές ιδέες του, που ήταν σχετικές με τα πλεονεκτήματα του αντιπάλου, ήταν δύο: στενή πίεση στον Κωνσταντέλια για να μη “γυρίζει” προς την εστία της ΑΕΚ για να βρει συνδυαστικό παιχνίδι με τον Τάισον και τους υπόλοιπους επιθετικούς του ΠΑΟΚ, και μικρές αποστάσεις ανάμεσα στην αμυντική γραμμή της ΑΕΚ και τη μεσαία προκειμένου να μη βρει ο ΠΑΟΚ στις επιθετικές μεταβάσεις χώρο για να τρέξει οδηγώντας την μπάλα και να τοποθετηθεί ευνοϊκά για να ολοκληρώσει μια επίθεση.

Χάρη κυρίως στον Μαρίν, που δεν έχασε ποτέ την ένταση και την συγκέντρωσή του στην επιτήρηση του Κωνσταντέλια, και την πειθαρχία όλων στην εφαρμογή του σχεδίου, η ΑΕΚ ανάγκασε τον Νίκολιτς να δηλώσει ότι “υποκλίνεται” στους παίκτες του.

Οι βασικές ιδέες του για την επίθεση ήταν να δώσει ευκαιρίες στους Ζίνι και Βάργκα για μονομαχία με τους αμυντικούς του ΠΑΟΚ, απέναντι στους οποίους θεωρούσε ότι η ομάδα του θα έχει πλεονέκτημα, και να στοχεύσει στην αριστερή πλευρά ανάπτυξης επενδύοντας στην ικανότητα του Ζίνι να συνδυαστεί με τους συμπαίκτες και στην οξυδέρκεια και την ικανότητα του Περέιρα να διαβάζει καλά το ματς. Θεώρησε ότι η δεξιά πλευρά της άμυνας του ΠΑΟΚ ήταν η πιο αδύναμη και επέλεξε να την χτυπήσει. 1-0.

Η ιστορία του ντέρμπι με τον ΠΑΟΚ λέει ότι όλα αυτά ήταν αρκετά για να “απονευρώσουν” τον ΠΑΟΚ και να δώσουν στην ΑΕΚ το προβάδισμα. Με αυτό στην τσέπη, ο Νίκολιτς προχώρησε στη στρατηγική του και έπαιξε, στο β’ ημίχρονο, με την τακτική που έχει φτάσει πια να μπει στο πετσί της ομάδας του: πίσω από την μπάλα, με κλειστούς χώρους, έτοιμη να αντεπιτεθεί στους κενούς χώρους απέναντι σε μια ομάδα που έχει ανέβει ψηλά στο τερέν. 2-0.

Βγαλμένη από το εγχειρίδιο της προπονητικής δεν ήταν μόνο η διαδικασία του τακτικού σχεδιασμού ενός τόσο απαιτητικού αγώνα, αλλά και αυτή της πνευματικής και ψυχικής διαχείρισης των προκλήσεων που είχε η ΑΕΚ με τα σερί ματς απέναντι σε Ράγιο Βαγεκάνο και ΠΑΟΚ.

Δείτε όσα σημείωνα σε ένα κείμενο που έγραψα πριν από τα δύο παιχνίδια της περασμένης εβδομάδας – τη ρεβάνς με τη Ράγιο και το ματς με τον ΠΑΟΚ, “πατώντας” σε αυτά που διδάσκονται οι προπονητές: “Η μεγάλη πρόκληση για τον προπονητή σε αυτό το σημείο της σεζόν δεν είναι τόσο η διαχείριση της φυσικής κόπωσης, όσο η διαχείριση της ψυχοπνευματικής κατάστασης της ομάδας μέσα σε δύο αγώνες με διαφορετική φύση και απαιτήσεις: μια ευρωπαϊκή ρεβάνς υψηλής έντασης και συναισθηματικής φόρτισης και, αμέσως μετά, ένα ματς πρωταθλήματος που απαιτεί καθαρό μυαλό, έλεγχο και ωριμότητα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι πριν από το ευρωπαϊκό παιχνίδι απομονώνει πλήρως την ομάδα από το “τι έρχεται”, δουλεύοντας μόνο στο συγκεκριμένο σχέδιο αγώνα και ανεβάζοντας στοχευμένα την ένταση, ενώ αμέσως μετά επιβάλλει ένα καθαρό mental reset — με συγκεκριμένα μηνύματα, μικρής διάρκειας αποφόρτιση και νέα εστίαση — ώστε να μη μεταφερθεί ούτε ο ενθουσιασμός ούτε η απογοήτευση.

Παράλληλα, ξεκαθαρίζει εγκαίρως τους ρόλους (ποιοι ξεκινούν σε κάθε ματς, ποιοι θα μπουν ως game changers, ποιοι προστατεύονται), διατηρεί έναν βασικό κορμό για σταθερότητα και προσαρμόζει τη συμπεριφορά της ομάδας: περισσότερη αποδοχή ρίσκου και ένταση στο ευρωπαϊκό παιχνίδι, περισσότερος έλεγχος ρυθμού, σωστές αποφάσεις και πειθαρχία στο ματς του πρωταθλήματος. Με αυτόν τον τρόπο, ένας προπονητής επιχειρεί να κρατήσει την ομάδα πνευματικά “καθαρή” και λειτουργική σε δύο εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα πίεσης, χωρίς να χάνει τη συνοχή και την αγωνιστική της ταυτότητα”.

Αυτά είδαμε μέσα σε διάστημα τεσσάρων ημερών στο τερέν της Νέας Φιλαδέλφειας. Υψηλή ένταση και συναισθηματική φόρτιση την Πέμπτη, καθαρό μυαλό και έλεγχο του ρυθμού την Κυριακή. Ένας προπονητής που εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα που είχε σε ρυθμό η ομάδα του, επειδή είχε παίξει δύο ευρωπαϊκά ματς την ώρα που ο ΠΑΟΚ έμενε ανενεργός, σχεδίασε ένα ματς για να το “καθαρίσει” στο πρώτο ημίχρονο και να το διαχειριστεί στο δεύτερο.

Γι’ αυτό, για πρώτη φορά, ο Νίκολιτς έγινε “Σιμεόνε” μετά το 1-0, και ζητούσε από τον κόσμο να μεταδώσει ακόμη μεγαλύτερη ένταση στο τελευταίο κομμάτι του πρώτου ημιχρόνου για να βοηθήσει την ΑΕΚ να φτάσει στο 2-0 προτού αρχίσουν να την εγκαταλείπουν οι δυνάμεις της. Ήταν όμως έτοιμος, όπως λέει η ιστορία, για να πάει και στο plan b αν έμενε στο 1-0.

Στο σημείωμα που έγραψα μια εβδομάδα νωρίτερα, κατέληγα στο ότι η ΑΕΚ δεν θα μάθαινε μόνο αν θα συνεχίσει στο Conference League και σαν φαβορί στο πρωτάθλημα, αλλά και ότι θα γινόταν σοφότερη σχετικά με το αν το γκρουπ των ποδοσφαιριστών μπορεί να ακολουθήσει αυτόν τον προπονητή και να συμπεριφερθεί ως ομάδα που μπορεί να γίνει πρωταθλήτρια. Η ΑΕΚ απάντησε.

Με τη δουλειά στο τακτικό, το τεχνικό, στο ψυχικό και πνευματικό κομμάτι, ο Νίκολιτς έχει δημιουργήσει μια ομάδα που μπήκε στο πιο αποφασιστικό διάστημα της σεζόν με συμπεριφορά πρωταθλήτριας.