Φύσα ρούφα πατατόνε

Νέος νόμος για το κάπνισμα; Τρίχες κατσαρές. Σαν να βλέπεις μπροστά σου τον Σταύρο Κοντονή: που με το νέο νόμο θα πατάξει άπαξ δια παντός το τέρας της βίας. Σα να ακούς τον Γιάννη Μπαρουφάκη: Που με τους καλωδιωμένους τουρίστες θα δώσει τέλος στη φοροδιαφυγή.

Μιλάμε για κωμωδία. Για το απόλυτο καλαμπούρι. Όταν, λοιπόν, ο Κοντονής θα κάνει τα γήπεδα εκκλησίες κι όταν ο Μπαρουφάκης θα αρπάξει τους φοροφυγάδες, άλλο τόσο θα εφαρμοσθούν τα αντικαπνιστικά μέτρα στην Ελλάδα. Δηλαδή ποτέ.

Επειδή κάποια πράγματα στην Ελλάδα, δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ. Εκτός αν επιβληθεί Κατοχή. Κανονική κατοχή. Να ξανάρθουν δηλαδή οι Γερμανοί, όπως το 41-44. Ή κάποιοι άλλοι κατακτητές. Τούρκοι, Αλβανοί, Σκοπιανοί. Να μας κηρύξουν τον πόλεμο, να τον κερδίσουν και σαν κατακτητές να επιβάλλουν τον Νόμο και την Τάξη. Να εφαρμοστεί από τους Έλληνες η νομιμότητα, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ.

Όπως, λοιπόν, ο κάθε Υφ. Αθλητισμού φτιάχνει κι έναν Νόμο για τον Αθλητισμό, έτσι και κάθε Υπουργός Υγείας φτιάχνει κι έναν νόμο για το κάπνισμα. Λες κι επειδή όλοι καπνίζουν αβέρτα κι όλοι οι δημόσιοι χώροι είναι μέσα στα ντουμάνια, φταίνε οι Νόμοι. Που θα πρέπει να βελτιωθούν, να γίνουν καλύτεροι και πιο αποτελεσματικοί κι όχι τα λαμόγια που έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή τους. Δεν θα μπορούσε, λοιπόν, να αποτελέσουν εξαίρεση οι για πρώτη φορά αριστεροί.

Νέος αντικαπνιστικός νόμος στα σκαριά και ιδιαίτερα πρωτότυπος. Το κάπνισμα στις ταβέρνες και στους χώρους εστίασης γενικότερα θα απαγορεύεται ή θα επιτρέπεται βάση ωραρίου. Εννιά με δώδεκα το βράδυ δηλαδή no smoking. Από τις δώδεκα και μετά το “φύσα ρούφα πάτατονε άναφτον και τράβατονε” θα είναι αβέρτο. Το πότε θα χωνεύουνε βέβαια οι μερακλήδες είναι δικό τους θέμα.

Οι “χώροι ελευθέρου καπνού”, δηλαδή, θα αντικατασταθούν σε “ώρες ελευθέρου καπνού”. Το τι θα γίνει στις καφετέριες το ψάχνουνε, ενώ για τα νυχτερινά κέντρα εξετάζεται η μερική απελευθέρωση του τσιγάρου. Γελοιότητες. Με τέσσερις λέξεις “σε δουλειά να βρισκόμαστε”. Μια σοβαρή χώρα, μια χώρα που σέβεται τους πολίτες απαγορεύει το τσιγάρο σε όλους τους δημόσιους χώρους και τέρμα και τελείωσε. Όλα τα άλλα είναι ημίμετρα και καραγκιοζιλίκια.

Η εξάρτηση είναι μύθος

Με τον Γενικό Γραμματέα της Δημόσιας Υγείας, Γ. Μπασκόζο με το όνομα, να λέει τη μεγάλη κουβέντα “Αν και είμαι κατά του καπνίσματος, καταννοώ τους καπνιστές οι οποίοι στην πραγματικότητα είναι εθισμένοι”. Το ρολόι στον κύριο. Ο μύθος δηλαδή ότι το κάπνισμα προκαλεί εξάρτηση. Και κατά συνέπεια ο εξαρτημένος δύσκολα θα το κόψει. Ότι δίνει μάχη. Ότι θέλει τεράστια προσπάθεια.

Οτι”για να κόψετε το κάπνισμα συμβουλευτείτε το γιατρό σας”. Κι άλλοι τρέχουνε σε βελονιστές κι άλλοι σε ψυχολόγους. Άλλοι βάζουνε κάτι τσιρότα με νικοτίνη. Επειδή όλα αυτά μεταφράζονται σε λεφτά. Σε πολλά λεφτά. Σε παγκόσμια επίπεδο σε δις ευρώ. Ότι δήθεν αυτός που καπνίζει είναι άρρωστος. Είναι εξαρτημένος και χρήζει βοήθειας από ειδικούς επιστήμονες.

Τρίχες κατσαρές. Ουδεμία εξάρτηση προκαλεί το τσιγάρο. Τίποτα. Μηδέν. Αν θέλεις το κόβεις. Και εύκολα μάλιστα. Αν δεν θέλεις, δεν το κόβεις ποτέ. Δεν είναι θέμα δύναμης. Είναι θέμα βούλησης. Και δεν το λέω εγώ αυτό, το λένε γιατροί που δεν έχουνε λόγο να σε παραμυθιάσουνε για να κονομήσουνε. Και στο εξηγούνε μάλιστα: Η νικοτίνη αποβάλλεται από τον οργανισμό σε τριάντα λεπτά.

Σε κάτι λιγότερο ή σε κάτι περισσότερο από μισή ώρα έχει φτάσει στα ούρα. Αν λοιπόν προκαλούσε εξάρτηση όλοι οι καπνιστές έπρεπε κάθε μισή ώρα να ξυπνάνε. Να πετάγονται στον ύπνο τους, με στερητικά σύνδρομα και κάθε μισή ώρα να κάνουν τσιγάρο. Όπως οι αλκοολικοί που αν δεν καταναλώσουν αλκοόλ κινδυνεύουν από “ντελίριουμ τρέμενς”. Πολύ περισσότερο προκαλεί στερητικά σύνδρομα η ηρωίνη.

Υπάρχει προσωπικό παράδειγμα. Κάπνιζα 45 χρόνια. Χωρίς να μετράω την ποσότητα. Τα τρία δηλαδή ή τα τέσσερα πακέτα την ημέρα. Σε κούτες έκανα τις προμήθειες. Είτε σε τσιγάρα, είτε σε πουράκια, είτε σε σακούλες καπνού. Ποτέ δεν μπορούσα να πιστέψω ότι είναι τόσο εύκολο, να το σταματήσεις. Πολύ εύκολο. Πάρα πολύ εύκολο. Για να το ελαττώσω είχα πρόβλημα.

Τεράστιο πρόβλημα. Με τίποτα. Ήσουνα στο εξωτερικό κι έβγαινες από το ρεστοράν κάθε τέταρτο για να κάνεις τσιγάρο. Έπαιρνες τον καφέ κι έβγαινες έξω από το ξενοδοχείο και καθόσουνα στα σκαλιά για να φουμάρεις. Κι όμως. Έρχεται κάποια στιγμή που το σταματάς και δεν τραβάς κανένα ζόρι. Καμιά μάχη, καμία προσπάθεια. Τίποτα Ότι τρως παραπάνω, τρως. Ότι πίνεις παραπάνω, πίνεις. Ότι σου λείπει το τσιγάρο, με τίποτα. Ότι μου λείπει το τσιγάρο εδώ και τέσσερα χρόνια που το έχω σταματήσει, με τίποτα.

Παίρνεις 15 κιλά…

Δεν έχεις την εντύπωση ότι έκανες κάποιο κατόρθωμα. Ότι κατάφερες κάτι το σημαντικό. Ότι έδωσες μια σκληρή μάχη και την κέρδισες. Τίποτα από όλα αυτά. Να προσπαθήσει κάποιος που πίνει, να κόψει το ποτό, είναι πράγματι ιδιαίτερα δύσκολο. Όπως επίσης να κάνεις αυστηρή δίαιτα.

Ποτέ δεν μπορούσα να πιστέψω ξαναλέω, ότι το να σταματήσεις να καπνίζεις είναι τόσο εύκολο. Χωρίς να σου λείπει. Χωρίς να έχεις καμία ανάγκη να φουμάρεις. Χωρίς να έχεις την εντύπωση ότι έκανες κάποια μεγάλη μαγκιά. Παίρνεις καμιά δεκαπενταριά κιλά σε τρεις μήνες κι αυτό είναι όλο. Κι αυτό ισχύει και για πολλούς άλλους. Φίλους και γνωστούς που σταμάτησαν να καπνίζουν χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.

Και χωρίς να γίνεσαι γενίτσαρος. Χωρίς να γίνεσαι μαλάκας δηλαδή. Ύστερα από δεκαετίες καπνίσματος να μην αντέχεις τον καπνό. Ο καπνός, ο πολύς καπνός, θα με ενοχλήσεις στο σπίτι μου. Αν είναι χειμώνας, δηλαδή, ο χώρος είναι κλειστός θα βρωμάει καμία βδομάδα.

Στα μπαρ και στους χώρους διασκέδασης τι να με πειράξει το τσιγάρο; Την άλλη μέρα το πρωί βέβαια βήχεις, σα να έχεις καπνίσει, αλλά τι να κάνουμε; Σ’ αυτό το κωλοχανείο που λέγεται Ελλάδα ζεις. Με κάτι γελοίους τύπους που παριστάνουν τους Υπουργούς και με ακόμα πιο γελοίο λαό που τους ψηφίζει και τους επιλέγει. Όσο λοιπόν ο Σύριζα θα διώξει την Τρόικα, άλλο τόσο θα εφαρμόσει το νέο αντικαπνιστικό νόμο.

(Ο Νίκος Παπάζογλου σε ένα τραγούδι του Ορφέα Περίδη: Θάνατο θέλω τραγικό)