ΑΕΚ: Ο κρυφός MVP της ήταν ο Βιτάλις

Στην προετοιμασία του αγώνα με την Λίντσερ, ο Μάρκο Νίκολιτς κινήθηκε με την νοοτροπία ότι η ΑΕΚ δεν χρειαζόταν να κάνει μια τακτική προσαρμογή του παιχνιδιού της για να καταφέρει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την αντίπαλό της.

Έκρινε ότι θα ήταν αρκετό η ΑΕΚ να συμπεριφερθεί καλύτερα από το φετινό συνηθισμένο της στις αμυντικές μεταβάσεις και ειδικά στην προστασία του κεντρικού άξονα.

Αυτή την ευθύνη ο προπονητής επέλεξε, προς έκπληξη πολλών από εμάς, να την βάλει στον Μιλάν Βιτάλις, ο οποίος στις προηγούμενες φορές του, λόγω έλλειψης συντονισμού με τον Ραζβάν Μαρίν αλλά και επειδή η ροπή του πάντοτε στην καριέρα του ήταν προς την επίθεση, είχε δείξει αδυναμίες. Το βράδι της Τρίτης απέδειξε σε όλους εμάς ότι ο Νίκολιτς ήξερε καλύτερα.

Ή ότι αξιοποίησε τον χρόνο αγώνων και προπονήσεων αφενός για να συνεννοηθεί καλύτερα με τον Ούγγρο σχετικά με τον ρόλο του ως του κεντρικού χάφ που έχει μεγαλύτερη ευθύνη για την ισορροπία και την προστασία του κεντρικού άξονα και αφετέρου για να βελτιώσει την γνωστική ικανότητα των Βιτάλις – Μαρίν στην συνεργασία τους.

Σε ένα ιστορικό βράδυ της ΑΕΚ, η οποία επέστρεψε με νίκη στο Champions League, ο λαμπερός πρωταγωνιστής ήταν ο Μαρίν, με λαμπερό συμπαραστάτη τον Μάγερ, και το σύνολο των ποδοσφαιριστών να έχει καλή απόδοση.

Με όρους τακτικής όμως ο MVP ήταν ο Βιτάλις. Διότι χάρη στην δική του απόδοση η ΑΕΚ κατάφερε να εξουδετερώσει το πιο ανησυχητικό πλεονέκτημα της ΛΑΣΚ: τις αποτελεσματικές επιθετικές μεταβάσεις.

Και τα δεδομένα του αγώνα έρχονται να υποστηρίξουν αυτή την ανάγνωση. Ο Βιτάλις τελείωσε τα 90 λεπτά με 6 ανακτήσεις, 2 κλεψίματα, 4 τάκλιν και 8 κερδισμένες από τις 12 προσωπικές μονομαχίες του.

Το σημαντικότερο όμως δεν είναι το άθροισμα των αμυντικών ενεργειών του. Είναι οι χώροι στους οποίους αυτές καταγράφηκαν και, κυρίως, η συνέπεια με την οποία βρισκόταν στις σωστές θέσεις όταν η ΑΕΚ έχανε την κατοχή.

Ο χάρτης των αμυντικών ενεργειών του δείχνει έναν χαφ που επενέβαινε σε διαφορετικά ύψη του γηπέδου, αλλά κατά κύριο λόγο γύρω από τον κεντρικό άξονα. Εκεί δηλαδή όπου η ΛΑΣΚ θα αναζητούσε την πρώτη πάσα ή την πρώτη μεταφορά για να επιταχύνει μετά την ανάκτηση της μπάλας.

Ο Βιτάλις δεν είχε ως πρώτη σκέψη να επιτεθεί στον κάτοχο της μπάλας. Είχε ως πρώτη έγνοια να προστατεύσει τη δομή πίσω από την μπάλα: να κρατήσει κλειστό τον κεντρικό διάδρομο, να καθυστερήσει τον αντίπαλο και να δώσει χρόνο στους συμπαίκτες του να επιστρέψουν στην αμυντική τους οργάνωση.

Εδώ βρίσκεται και ένα μέρος της απόδοσής του που δεν μπορεί να αποτυπωθεί πλήρως στα συμβατικά event data. Όταν ένας χαφ, μετά την απώλεια της κατοχής, κλείνει με τη θέση του μια κάθετη πάσα, υποχρεώνει τον κάτοχο να κινηθεί προς τα πλάγια ή τον καθυστερεί για δύο δευτερόλεπτα ώστε να αποκατασταθεί η αμυντική δομή, δεν πιστώνεται με τάκλιν, κλέψιμο ή ανάκτηση.

Στην πραγματικότητα όμως έχει ήδη κάνει μεγάλο μέρος της δουλειάς που απαιτεί η υπεράσπιση μιας επιθετικής μετάβασης. Και αυτό ήταν ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο στο παιχνίδι του Βιτάλις.

Οι 8 κερδισμένες μονομαχίες εδάφους σε 12 προσπάθειες, ποσοστό 67%, ενισχύουν ακόμη περισσότερο αυτή την εικόνα. Όταν χρειάστηκε να μετατρέψει τη σωστή τοποθέτηση σε προσωπική μονομαχία, στις δύο από τις τρεις περιπτώσεις βγήκε νικητής.

Και μολονότι βρέθηκε τόσο συχνά σε καταστάσεις στις οποίες έπρεπε να σταματήσει ή να καθυστερήσει την εξέλιξη μιας επίθεσης, μόλις μία φορά πέρασε αντίπαλος τον Βιτάλις με ντρίμπλα και ο ίδιος έκανε μόνο ένα φάουλ. Δεν επρόκειτο δηλαδή για μια αμυντική εμφάνιση βασισμένη στην επιθετικότητα ή στο ρίσκο. Ήταν κυρίως μια εμφάνιση βασισμένη στην πρόβλεψη και στην τοποθέτηση.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι αυτή η πειθαρχία δεν εξαφάνισε τα φυσικά χαρακτηριστικά του παιχνιδιού του. Ο Βιτάλις δεν μετατράπηκε σε έναν στατικό αμυντικό μέσο που μετά την ανάκτηση έδινε απλώς την πρώτη ασφαλή πάσα.

Είχε 33/37 επιτυχημένες πάσες (89%), ήταν αλάνθαστος στο δικό του μισό με 13/13, ενώ στο αντίπαλο μισό είχε 20/24 (83%). Έφτασε μάλιστα στις 8/11 επιτυχημένες πάσες στο τελευταίο τρίτο, είχε 4/6 προωθητικές πάσες και δύο πάσες μέσα στην περιοχή.

Η ίδια εικόνα προκύπτει και από τις μεταφορές του. Κατέγραψε 17 carries συνολικής απόστασης 122,4 μέτρων, από τα οποία τα 56 μέτρα ήταν προωθητικής μεταφοράς, ενώ είχε και δύο επιτυχημένες ντρίμπλες.

Με άλλα λόγια, ο Νίκολιτς δεν χρειάστηκε να αφαιρέσει από τον Βιτάλις την επιθετική του φύση για να τον κάνει λειτουργικό ως χαφ ισορροπίας. Χρειάστηκε να του αλλάξει την ιεράρχηση των αποφάσεων: πρώτα να εξασφαλίσει ότι η ομάδα είναι προστατευμένη και μετά να εκμεταλλευτεί την ικανότητά του να προωθεί την κατοχή.

Αυτό εξηγεί και γιατί η συνεργασία του με τον Μαρίν έμοιαζε πολύ πιο ώριμη από τις προηγούμενες εμφανίσεις τους. Δεν επρόκειτο για μια κλασική σχέση «6αριού και 8αριού». Οι δυο τους λειτουργούσαν ως δίδυμο, αλλά ο Βιτάλις είχε συχνότερα την ευθύνη να ασφαλίζει τον χώρο που άφηνε η εξέλιξη της επίθεσης.

Η δική του πειθαρχία επέτρεπε στον Μαρίν να συμμετέχει με μεγαλύτερη ελευθερία στις επόμενες φάσεις της κατοχής χωρίς η ΑΕΚ να μένει εκτεθειμένη στην πρώτη κάθετη ενέργεια της ΛΑΣΚ μετά την ανάκτηση.

Και ίσως το πιο εύγλωττο στοιχείο είναι ότι ο Βιτάλις είχε μόλις 54 επαφές με την μπάλα. Δεν ήταν ο ποδοσφαιριστής μέσα από τον οποίο περνούσε διαρκώς το παιχνίδι της ΑΕΚ. Δεν ήταν ο οργανωτής της και ασφαλώς δεν ήταν ο δημιουργός της — είχε μόλις 0,04 xA και καμία πάσα-κλειδί. Η αξία της εμφάνισής του βρισκόταν κυρίως σε όσα έκανε πριν και μετά από κάθε αλλαγή κατοχής.

Αυτό είναι που κάνει την εμφάνισή του τόσο σημαντική για τον Νίκολιτς και για την εξέλιξη αυτής της ΑΕΚ. Μέχρι τώρα γνωρίζαμε ότι ο Βιτάλις μπορεί να τρέξει με την μπάλα, να παίξει προς τα εμπρός και να φτάσει σε χώρους επίθεσης.

Το βράδυ της Τρίτης έδειξε κάτι που για μια ομάδα Champions League είναι πιθανότατα πολυτιμότερο: ότι μπορεί να σκέφτεται σαν ο χαφ της ισορροπίας. Να επιτίθεται έχοντας ήδη στο μυαλό του τι πρέπει να κάνει η ΑΕΚ αν χάσει την μπάλα.

Και αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη ατομική νίκη του Νίκολιτς απέναντι στη ΛΑΣΚ: δεν άλλαξε τον Βιτάλις. Του έμαθε να βάζει τη δομή της ομάδας πριν από το ένστικτό του.