Η πλεκτάνη

Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Ιγνάσιους.

Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Λιβάνη.






Η Υπόθεση



O Ρότζερ Φέρις (Λεονάρντο Ντι Κάπριο), ο καλύτερος πράκτορας της Αμερικανικής Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας, ειδικεύεται σε αποστολές, σε περιοχές όπου η ανθρώπινη ζωή χάνει κάθε αξία στο βωμό της συλλογής πολύτιμων πληροφοριών. Με αποστολές στην άλλη άκρη του κόσμου, η ζωή του συχνά εξαρτάται από τη φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής ασφαλείας – αυτή του βετεράνου της CIA Εντ Χόφμαν (Ράσελ Κρόου). Καταστρώνοντας τη στρατηγική του από ένα λάπτοπ κάπου στα προάστια, ο Χόφμαν παρακολουθεί στενά έναν ανερχόμενο ηγέτη τρομοκρατών, ο οποίος έχει οργανώσει άρτια μια εκστρατεία βομβαρδισμών, διαφεύγοντας του πιο εξελιγμένου δικτύου αντικατασκοπείας στον κόσμο. Για να δελεάσει τον τρομοκράτη και να τον αναγκάσει να αποκαλυφθεί, ο Φέρις θα πρέπει να διεισδύσει στον σκοτεινό κόσμο του. Όσο όμως πλησιάζει τον στόχο του, τόσο περισσότερο ανακαλύπτει ότι η εμπιστοσύνη είναι μια επικίνδυνη πολυτέλεια από την οποία εξαρτάται η ζωή του.

Στην ταινία “Η Πλεκτάνη” πρωταγωνιστεί ο υποψήφιος για Oscar® Λεονάρντο Ντι Κάπριο, (“Blood Diamond”, “The Aviator”, “The Departed”), ο βραβευμένος με Oscar® Ράσελ Κρόου (“The Gladiator”, “The Insider”), ο Μαρκ Στρονγκ (“Rocknrolla”, “Stardust”), η Ιρανή ηθοποιός Γκολσιφτέ Φαραχανί (“M for Mother”), ο Όσκαρ Άϊζακ (“The Nativity Story”) και ο Σάιμον ΜακΜπέρνι (“His Dark Materials: The Golden Compass”).

Σκηνοθέτης ο τρεις φορές υποψήφιος για Oscar® Ρίντλεϊ Σκοτ (“Black Hawk Down”, “The Gladiator”, “Thelma & Louise”), ενώ το σενάριο φέρει την υπογραφή του βραβευμένου με Oscar® Γουίλιαμ Μόναχαν (“The Departed”) και βασίζεται στο μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Ιγκνάσιους, γνωστού δημοσιογράφου της Washington Post.




Μην εμπιστεύεσαι κανέναν. Εξαπάτησε τους όλους.



Στον σκοτεινό υπόκοσμο της παγκόσμιας αντικατασκοπίας, σε έναν κόσμο που διακυβεύονται πολλά, η ισχύς μετράται όχι βάσει οπλισμού ή τεχνολογίας, αλλά βάσει των ζωτικών πληροφοριών που μπορεί κανείς να συλλέξει και να ελέγξει – ή έστω τουλάχιστον φαινομενικά.



“Η πληροφορία αποτελεί την ουσία της ταινίας”, λέει ο σκηνοθέτης Ρίντλεϊ Σκοτ “και αυτό δυνητικά σημαίνει ότι δεν μπορείς να εμπιστευτείς κανέναν, ούτε καν τον καλύτερό σου φίλο. Αν στρέψεις έστω και για μια στιγμή αλλού την προσοχή σου, θα σε χρησιμοποιήσουν. Και αν διοικείς έναν οργανισμό τόσο σημαντικό για την εθνική ασφάλεια, αν δεν σε διακρίνει μια τέτοια νοοτροπία είσαι αδύναμος και πιο τρωτός. Έτσι είναι αυτή η δουλειά.”

“Η Πλεκτάνη” βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Ιγκνάσιους, ενός Βρετανού δημοσιογράφου που κάλυπτε τα θέματα που αφορούσαν στη CIA και τη Μέση Ανατολή επί 10 συναπτά έτη για λογαριασμό της The Wall Street Journal πριν ενταχθεί στο δυναμικό της εφημερίδας Washington Post, όπου είναι Βοηθός Αρχισυνταξίας μέχρι σήμερα. Ο Σκοτ, ο οποίος είχε διαβάσει το βιβλίο όταν ακόμα γράφονταν δηλώνει, “Δίνει μια ασυνήθιστα “εσωτερική” οπτική σε ότι αφορά το τι συμβαίνει στην πρώτη γραμμή, και τους ανθρώπους που κάνουν τη διαφορά.”



Ο Σκοτ συνεργάστηκε στενά με τον βραβευμένο με Oscar® σεναριογράφο Γουίλιαμ Μόναχαν για να μεταφέρει με ρεαλισμό την πιεστική έλλειψη χρονικών περιθωρίων και τη μαχητικότητα του μυθιστορήματος στη μεγάλη οθόνη. Ο σκηνοθέτης τονίζει, “Αυτή η ιστορία έχει πολλές και ενδιαφέρουσες διαστάσεις. Καθώς ξετυλίγεται η πλοκή, οι ήρωες πρέπει να αλλάξουν και να προσαρμοστούν στην εκάστοτε κατάσταση. Είναι ένα πραγματικά συναρπαστικό ταξίδι.”



Ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, που στο παρελθόν συνεργάστηκε με τον Γουίλιαμ Μόναχαν στην ταινία “The Departed” σημειώνει, “Η προσαρμογή του Μόναχαν ήταν εξαιρετική. Αποδίδει εξαίσια την πληροφόρηση, την παραπληροφόρηση και το παιχνίδι των διλημμάτων μεταξύ των ηρώων.”



Ο Ράσελ Κρόου, που πρωταγωνιστεί ως Εντ Χόφμαν, σχολιάζει, “Προφανώς, μιλάμε για μια ταινία, δεν μιλάμε για πραγματικά γεγονότα. Για μένα όμως, ήταν πάρα πολύ σημαντικό να δώσουμε στον κόσμο μια γεύση του τι πραγματικά χρειάζεται, σε επίπεδο παραπλάνησης και παραπληροφόρησης, για να διοικήσεις μια υπηρεσία όπως η CIA, ειδικά σε περιοχές όπου υπάρχει σαφής σύγκρουση μεταξύ πολιτισμών. Πρέπει να κρατήσεις καλά τις αποστάσεις για να μπορέσεις να δεις την πραγματική διάσταση του θέματος.”



“Ένα θέμα που ανέκαθεν με ενδιέφερε ως συγγραφέα, είναι η παραπλάνηση και η διαδικασία μέσω της οποίας καταφέρνουμε να παραπλανήσουμε τους αντιπάλους μας”, λέει ο Ιγκνάσιους. “Άρχισα να σκέφτομαι πώς μπορείς να διεισδύσεις σε έναν οργανισμό σχεδόν αδιάβλητο. Κι αν δεν μπορούσες να διεισδύσεις, θα μπορούσες να τους κάνεις να πιστέψουν ότι έχεις διεισδύσει; Η δουλειά ενός κατασκόπου μοιάζει πολύ με αυτή του δημοσιογράφου. Πρέπει να διαγνώσεις ποιοι ξέρουν πράγματα, να κερδίσεις την εμπιστοσύνη τους και μετά να τους αναγκάσεις να ξεπεράσουν το όριο και να σου εμπιστευτούν πράγματα που αρχικά δεν προτίθετο να σου πουν.”

Αυτή η ενστικτώδης, σκοτεινή και ύποπτη ματιά στην πραγματική ζωή των πρακτόρων ήταν και το στοιχείο που κέντρισε το ενδιαφέρον του Σκοτ. “Μου άρεσε η ιδέα να εξερευνήσουμε τις διαφορές μεταξύ των εκτελεστικών οργάνων και αυτού που παίρνει τις αποφάσεις”, σχολιάζει.



Ο Μόναχαν τονίζει, “Η ιστορία παρουσιάζει τον κόσμο της αντικατασκοπείας έτσι όπως σχεδόν είναι, αλλά χρωματισμένο με περισσότερο ρεαλισμό και λιγότερη πολιτική απ’ ό,τι στην πραγματικότητα. Οι σωματικές αδυναμίες του Χόφμαν μου άρεσαν… Όλοι μας ξέρουμε κάποιον Χόφμαν. Η ιστορία του Φέρις μου άρεσε επειδή στην ουσία της είναι η ιστορία της ατομικής συνείδησης.”



Κατασκοπεία στον 21ο αιώνα και ειδικότερα σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιοχές του πλανήτη, σημαίνει ότι πρέπει να συλλέξεις πληροφορίες ζωτικής σημασίας – και να θέσεις τη ζωή σου σε κίνδυνο σε έναν κόσμο όπου αυτά που ξέρεις μπορούν να αποβούν το ατού σου… ή η καταστροφή σου.

Ο Εντ Χόφμαν είναι ο επικεφαλής του τμήματος, αλλά δεν γνωρίζει τίποτα απολύτως,

αν δεν του δώσω εγώ πληροφορίες από εδώ.



Κανείς δεν νιώθει εντονότερα την πίεση από τον Φέρις, έναν εξαιρετικά ικανό πράκτορα που του έχει ανατεθεί η συλλογή πληροφοριών σχετικά με επιχειρήσεις τρομοκρατών εν τη γενέσει τους. “Ο Φέρις είναι ένας άνθρωπος που έχει αφιερώσει τη ζωή του στην πάταξη της τρομοκρατίας και για να το καταφέρει αυτό, καθημερινά θέτει σε κίνδυνο την ίδια του τη ζωή,” λέει ο Ντι Κάπριο. “Είναι καλά εκπαιδευμένος στη χρήση όπλων και στη μάχη σώμα με σώμα, ενώ ταυτόχρονα είναι ένας πολύ έξυπνος και ιδιαίτερα αποτελεσματικός πράκτορας που έχει καταφέρει να εμβαθύνει στον πολιτισμό της Μέσης Ανατολής. Ξέρει καλά τη γλώσσα και την κουλτούρα της περιοχής ενώ σέβεται τον τρόπο ζωής και τα έθιμα του κόσμου. Επίσης, έχει την καταπληκτική ικανότητα να σφυρηλατεί σχέσεις και να διεισδύει σε δίκτυα τρομοκρατών.”




“Ο Φέρις το νιώθει στο πετσί του,” λέει ο Ιγκνάσιους. “Ο κόσμος και η κουλτούρα του, έχουν μπει στο πετσί του όπως μπήκαν και στο δικό μου.”



Προκειμένου να προετοιμαστεί κατάλληλα για την ταινία, ο Ντι Κάπριο μελέτησε το μυθιστόρημα του Ιγκνάσιους και συμβουλεύτηκε τόσο τον συγγραφέα όσο και πρώην πράκτορες της CIA. “Προσπάθησα να μάθω όσα περισσότερα μπορούσα για τις επιχειρήσεις της CIA,” λέει ο ηθοποιός. “Πρόκειται για μια ομάδα ανθρώπων διασπαρμένων σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι προσπαθούν να συλλέξουν όποιο στοιχείο μπορούν. Είναι ανησυχητικό αν σκεφτεί κανείς πόσο επικίνδυνος θα ήταν ο κόσμος μας αν δεν υπήρχε μια τέτοια υπηρεσία. Η δουλειά τους είναι πολύ δύσκολη. Και ανά πάσα στιγμή διακυβεύονται πάρα πολλά.”



Η επιβίωση – πόσο μάλλον η επιτυχία – σε ένα τόσο επικίνδυνο περιβάλλον δεν εξαρτάται μόνο από την ευχέρεια κάποιου να αποκτά πληροφοριοδότες και να συνάπτει συμμαχίες. Ο Σκοτ παρατηρεί, “Αυτός που κάνει αυτή τη δουλειά πρέπει να ακολουθεί μια συγκεκριμένη μεθοδολογία για να μπορεί να είναι αποτελεσματικός… Και αυτή πολύ συχνά πρέπει να είναι βίαιη.”



Επίσης, η συγκεκριμένη δουλειά αναγκάζει τον Φέρις να υιοθετεί διαφορετικές ταυτότητες και προφορές, καθώς τη μία μπορεί να προσπαθεί να εισχωρήσει σε κάποιο κρησφύγετο, και την άλλη να παριστάνει τον Αμερικανό τραπεζίτη. “Ο ήρωας που ενσαρκώνω ξέρει ότι ανά πάσα στιγή, αν τον πιάσουν θα τον σκοτώσουν. Ξέρει πολύ καλά τι αντιμετωπίζει λοιπόν, όταν μάχεται για τη ζωή του. Και μιλώντας τώρα ως ηθοποιός, αυτό προσθέτει και ένταση και ρεαλισμό σε αυτό που προσπαθείς να καταφέρεις.”




Αφού με ξέρεις… Μ’αρέσει να θέτω σε εφαρμογή το Σχέδιο Α και το Σχέδιο Β ταυτόχρονα.
Να σε βοηθήσω θέλω, φίλε. Είναι επικίνδυνος ο κόσμος.




Αυτός που προστατεύει το συμφέρον των επιχειρήσεων της CIA στη Μέση Ανατολή – και κατ’επίφαση του Φέρις – είναι ο Εντ Χόφμαν, ένας αντιπαθής αυτάρεσκος άνθρωπος που διοικεί ένα κλειστό δίκτυο πρακτόρων από το λάπτοπ και το κινητό του στην Ουάσινγκτον. “Στο επίπεδο που επιχειρεί ο Χόφμαν, το ζητούμενο δεν είναι να αντιμετωπίζεις την κάθε κατάσταση σαν μια παρτίδα σκάκι”, τονίζει ο Ράσελ Κρόου. “Το ζητούμενο είναι να μπορείς να δεις επτά σκακιέρες, σε επτά διαφορετικές περιοχές και να καταφέρνεις να κινείς σωστά τα πιόνια σου ταυτόχρονα και στις επτά.”



Είτε πηγαίνοντας τα παιδιά του στο σχολείο, είτε παρακολουθώντας κατά πόδας τις κινήσεις του Φέρις μέσω ενός τεχνολογικά εξελιγμένου συστήματος, ο Χόφμαν καταφέρνει να συντονίσει πολλά πράγματα με μοναδική αποτελεσματικότητα και ένα αίσθημα αποστασιοποίησης άγνωστο στους απλούς πράκτορες όπως ο Φέρις. “Ο Εντ Χόφμαν είναι κυνικός, σκληρός, ένας άνθρωπος που γεννήθηκε για να χρησιμοποιεί τους άλλους,” λέει ο Ιγκνάσιους. “Δεν ενδιαφέρεται για την αξία της ανθρώπινης ζωής ούτε για το κόστος των πράξεών του. Από την άλλη ο Φέρις είναι ένας άνθρωπος ευαίσθητος. Χρησιμοποιεί μεν τους ανθρώπους, αλλά τον ενοχλεί που αναγκάζεται να το κάνει.”



Ο Σκοτ σχολιάζοντας λέει, “Ο Φέρις είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει πραγματικά ότι μπορεί να κάνει τη διαφορά. Έχει γίνει ένα με αυτόν τον κόσμο, έχει εγκλιματιστεί και ενταχθεί απόλυτα. Η αδυναμία του όμως είναι η ίδια του η συνείδηση. Όταν κάνεις μια τέτοια δουλειά, δεν μπορείς να έχεις συνείδηση. Αν έχεις, τότε παύεις να είσαι χρήσιμος στην υπηρεσία σου. Γίνεσαι επικίνδυνος τόσο για τον εαυτό σου όσο και για αυτήν.”

“Ο Χόφμαν δεν έχει κανέναν ενδοιασμό για όσα κάνει”, συμπληρώνει ο Σκοτ. “Δεν έχει ενοχές. Έχει μια πολύ επιθετική προσέγγιση σε ό,τι αφορά αυτά που πιστεύει ότι πρέπει να γίνουν.”



Η αδιαφορία του Χόφμαν για το κόστος των μυστικών αποστολών τους σε ανθρώπινες ζωές δεν είναι το μόνο που απασχολεί τον Φέρις. Στον φονικό κόσμο της αμφισημίας που ζουν αυτοί οι άνθρωποι, η εμπιστοσύνη προς τον οποιονδήποτε – ακόμα και προς αυτόν που υποτίθεται ότι σε βοηθάει – μπορεί να αποβεί μοιραία. Κι ενώ ο Φέρις πρέπει να πιστέψει μέχρι ενός σημείου ότι ο Χόφμαν θα τον προστατέψει όταν εκείνος δε θα μπορεί να προστατέψει τον εαυτό του, ξέρει πολύ καλά τα παιχνίδια εξουσίας που μπορεί να παίξει, τις αμφίβολες τακτικές του που απειλούν να εκθέσουν την καλά “στημένη” βιτρίνα του και την ευκολία με την οποία θυσιάζει ανθρώπους που πλέον δεν του είναι χρήσιμοι. Και όπως λέει και ο Ντι Κάπριο, “ο Φέρις πασχίζει να κάνει τη δουλειά του, αλλά ο Χόφμαν διαρκώς τον αγνοεί. Πιστεύει ότι ο δικός του τρόπος είναι και ο μοναδικός.”



Ο Φέρις για να καταφέρει να επιβιώσει και να μην γίνει μια ακόμα απώλεια στην εικονική σκακιέρα του Χόφμαν, πρέπει να ακολουθήσει τα ένστικτά του, να χρησιμοποιήσει κάθε ικανότητα που διαθέτει και να προσπαθήσει να μείνει ένα βήμα μπροστά από τον δολοπλόκο “εγκέφαλο”. Ο Σκοτ όμως, μας εφιστά την προσοχή λέγοντας, “ο Χόφμαν έχει κοφτερό μυαλό και είναι πολύ καλός στη στρατηγική. Το δίκτυο των πληροφοριοδοτών του συνήθως γνωρίζει περισσότερα από τον Φέρις. Είναι σχεδόν πάντα ένα βήμα μπροστά.”



Ο ρόλος του Χόφμαν στην “Πλεκτάνη” σηματοδοτεί την τέταρτη συνεργασία του Ράσελ Κρόου με τον Ρίντλεϊ Σκοτ, μετά τα “Gladiator”, “A Good Year” και “American Gangster”. “Μου αρέσει να δουλεύω με τον Ρίντλεϊ”, μας λέει ο ηθοποιός. “Έμαθε πολλά ο ένας για τον άλλο όταν γυρίζαμε το ‘Gladiator’. Έχουμε το ίδιο επαγγελματικό ήθος, την ίδια αισθητική και το ίδιο χιούμορ. Όταν λοιπόν έχεις αυτά τα τρία, τότε η συνεργασία στο πλατό είναι πολύ εύκολη.”



“Μου τηλεφώνησε ο Ρίντλεϊ και μου είπε ‘Πώς θα σου φαινόταν αν έπαιρνες 25 κιλά; ” λέει ο Κρόου, ο οποίος κατά τη διάρκεια της καριέρας του, έχει τσαλακώσει πολλές φορές την εικόνα του για τις ανάγκες ρόλων, όπως αυτού του Τζέφρι Γουίνγκαντ στην ταινία “The Insider”.




Μόνο έναν κανόνα έχω. Μη μου πεις ποτέ ψέματα.



Η ένταση κλιμακώνεται για τον Φέρις όταν ο Χόφμαν του αναθέτει τις επιχειρήσεις της Αμερικανικής Αντικατασκοπείας στο Αμμάν της Ιορδανίας, όπου ο ανερχόμενος ηγέτης τρομοκρατών Αλ-Σαλέεμ, αρχίζει να συγκεντρώνει επικίνδυνα ποσοστά δύναμης. Για να καταφέρει να τον πιάσει, ο Φέρις θα χρειαστεί τη βοήθεια της Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας της Ιορδανίας, της GID, της οποίας επικεφαλής είναι ο αμφιβόλου πίστης Χάνι Σαλάαμ, τον οποίο ενσαρκώνει ο Βρετανός ηθοποιός Μαρκ Στρονγκ.



Με άψογους τρόπους και εκλεπτυσμένη συμπεριφορά, ο Χάνι είναι εξίσου ήπιων τόνων και αυτάρεσκος με τον Χόφμαν και είναι εξίσου δυσκίνητος και απείθαρχος. Η κομψότητα όμως του Χάνι κρύβει τη σφοδρότητα που αρμόζει στον άνθρωπο που μετά τον Βασιλιά, ασκεί την μεγαλύτερη εξουσία στην Ιορδανία. Ο Στρονγκ παρατηρεί, “Ο Χάνι επιδεικνύει την ίδια φροντίδα και προσοχή όχι μόνο στην εμφάνισή του αλλά και στη δουλειά του. Δεν θέλεις να μπλέξεις μαζί του,” λέει χαμογελώντας.



“Ο Χάνι είναι εξαιρετικά κομψός και δυναμικός και ο Μαρκ Στρονγκ έπιασε ακριβώς το πνεύμα του χαρακτήρα,” λέει ο Σκοτ. “Μπήκε κυριολεκτικά στο πετσί του ρόλου. Ο επιτονισμός του ήταν τέλειος και η κομψότητά του δείχνει ανεπιτήδευτη.”



“Ο Μαρκ Στρονγκ αποτέλεσε μια πραγματική πρόκληση για μένα, ως ηθοποιός” λέει ο Ντι Κάπριο. “Απόλαυσα πραγματικά τη συνεργασία μας. Και μόνο που τον παρακολουθούσες, σε μαγνήτιζε. Ακόμα κι ο πατέρας μου βρίσκει τον Χάνι πολύ κουλ, και πλέον θέλει να ντύνεται σαν αυτόν, γιατί είναι λέει πολύ σκληρό καρύδι.”

Ο Χάνι, όπως άλλωστε επιδεικνύει και στον Φέρις, είναι άσος στην τέχνη της ανάκρισης, ενώ με την “ύπουλη γοητεία” του όπως χαρακτηριστικά λέει ο Ιγκνάσιους, καταφέρνει να πείθει τους αντιπάλους του να του αποκαλύψουν όποια μυστικά θέλει και να κάνουν ό,τι τους ζητήσει. “Ο Χάνι δείχνει στον Φέρις πώς μπορεί να πείσει κάποιον να δουλέψει γι’ αυτόν χωρίς να καταφύγει στη βία”, λέει ο Στρονγκ. “…ότι μπορεί και καταφέρνει πράγματα με πολύ πιο λεπτό και λιγότερο έκδηλο τρόπο από τον Χόφμαν. Η μέθοδός του ουσιαστικά συνίσταται στο “δεν κραδαίνω το δίχτυ. Απλά δελεάζω το ψάρι να έρθει σε αυτό.”



Ο Χάνι όμως, δεν προσφέρει τη συνεργασία του χωρίς αντάλλαγμα: “Το ένστικτο του Χάνι του λέει ότι μπορεί να εμπιστευτεί τον Φέρις. Του αρέσει που ο Φέρις επένδυσε χρόνο για να μάθει σωστά Αραβικά. Αυτό δείχνει σεβασμό,” λέει ο Στρονγκ. “Η δουλειά του Χάνι όμως, είναι να προστατεύει την πατρίδα του και τον λαό της. Γι’αυτό και εφιστά την προσοχή στον Φέρις. Αν συνεργαστούν, δεν πρέπει ποτέ να του πει ψέματα. Και αυτή είναι και η ουσία.”



“Ο Χάνι παραδοσιακά πιστεύει στην τιμή και την εμπιστοσύνη,” εξηγεί ο Σκοτ. “Αν δεν σε εμπιστευτεί, δεν θα καταφέρεις τίποτα. Για να κερδίσεις όμως, την εμπιστοσύνη του, οι πράξεις σου πρέπει να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια. Δεδομένης όμως, της φύσης της δουλειάς του, ο Φέρις είναι υποχρεωμένος να του πει ψέματα.”




Κράτα τις δουλειές σου μακριά από τις δικές μου.



Ο Φέρις βρίσκει διέξοδο από τους κινδύνους της δουλειάς του στη φροντίδα της Αϊσα, μιας Ιρανο-Ιορδανής που ζει στο Αμμάν, όπου εργάζεται ως νοσοκόμα σε μια τοπική κλινική ενώ παράλληλα προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες της σε έναν προσφυγικό καταυλισμό.



Την Αϊσα ενσαρκώνει η Ιρανή ηθοποιός Γκολσιφτέ Φαραχανί, η οποία κάνει και το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην Αμερική. “Ήμασταν πολύ τυχεροί που την είχαμε στο καστ”, λέει ο Σκοτ. “Η Γκολσιφτέ είναι μια από τις σημαντικότερες ηθοποιούς του Ιράν. Την πρώτη φορά που είδα δουλειά της εντυπωσιάστηκα. Είναι μια πραγματικά υπέροχη κλασική ηθοποιός. Μετά είχα την ευκαιρία να την γνωρίσω και διά ζώσης. Έχει μια μοναδική ενέργεια που είναι πολύ δύσκολο να την περιγράψει κανείς. Εκπέμπει δύναμη και αξιοπρέπεια και είναι εντυπωσιακά όμορφη. Ο φακός πραγματικά την λατρεύει.”



“Η Αϊσα είναι νοσοκόμα, αλλά αν είχε γεννηθεί σε μια πιο ανεπτυγμένη χώρα, το πιθανότερο είναι να είχε γίνει γιατρός,” λέει η Φαραχανί περιγράφοντας την έξυπνη και με υψηλή αντίληψη νεαρή γυναίκα που γοητεύεται απροσδόκητα από τον μυστηριώδη άντρα που επισκέπτεται διαρκώς την κλινική. “Στην αρχή, βρίσκει τον Φέρις πολύ ενδιαφέροντα, αλλά δεν τον παίρνει στα σοβαρά. Όταν όμως, ανακαλύπτει ότι έχει καλή καρδιά, αφήνεται και εμπλέκεται συναισθηματικά. Την αφοπλίζει η ειλικρίνειά του.”



Η έλξη όμως που υπάρχει μεταξύ τους περιπλέκεται από τους περιορισμούς που επιβάλλονται από τον πολιτισμό της, σύμφωνα με τους οποίους οι άνδρες απαγορεύεται να αγγίξουν ανύπανδρες γυναίκες. “Δεν μπορεί καν να της σφίξει το χέρι γιατί ξέρει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ άσχημο για εκείνη,” λέει ο Σκοτ.

Πώς στην ευχή περιμένεις να φέρω σε πέρας την επιχείρηση

όταν εσύ “τρέχεις” παράλληλα μια δεύτερη;



Ως δεξιοτέχνης κινηματογραφιστής, ο Ρίντλεϊ Σκοτ αντιμετώπισε τις πολύπλευρες απαιτήσεις της σκηνοθεσίας μιας μεγάλης διεθνούς παραγωγής – όπως είναι “Η Πλεκτάνη” – με εξαιρετική ευκολία. “Είναι μεγάλη ευχαρίστηση να βλέπεις έναν δεινό γνώστη της τέχνης όπως είναι ο Ρίντλεϊ επί τω έργω,” λέει ο Ντόναλντ Ντε Λάιν. “Έχει απίστευτη διαίσθηση, διάθεση για ομαδικότητα και τη μοναδική ικανότητα να “βλέπει” συνολικά την ταινία στο μυαλό του. Έχει περισσότερη ενέργεια, αντοχή και συγκέντρωση από οποιονδήποτε άλλο και βοηθά τους πάντες να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους.”



Έχοντας ασχοληθεί στο παρελθόν με τον σχεδιασμό παραγωγής, ο Σκοτ ετοιμάζει τα δικά του storyboards και προμηθεύει τους επικεφαλείς των τμημάτων της παραγωγής με δικά του σκίτσα, που περιγράφουν λεπτομερώς πώς ακριβώς έχει φανταστεί ένα συγκεκριμένο σκηνικό, κοστούμι ή ειδικό εφέ.



Ο συντονισμός πολλών καμερών που τραβούν παράλληλα του επιτρέπει να δημιουργήσει στιγμές έντασης που κόβουν την ανάσα προσδίδοντας άλλη αξία στην ίδια την πλοκή. “Μου αρέσει να κινούμαι γρήγορα, όσο πιο γρήγορα γίνεται γιατί μόνο έτσι νιώθω ζωντανός,” εξηγεί ο σκηνοθέτης. “Η δουλειά μου είναι να αποσπώ ελαφρώς τους ηθοποιούς μου, γιατί έτσι αναγκάζονται να συγκεντρωθούν περισσότερο και το αποτέλεσμα βγαίνει πιο αυθόρμητο και με περισσότερη ενέργεια.”



“Πραγματικά ο τρόπος που κάνει το γύρισμα με συναρπάζει,” λέει ο Μαρκ Στρονγκ. “Για έναν ηθοποιό είναι καταπληκτικό. Δεν χρειάζεται να γυρίζεις ξανά και ξανά δύσκολες σκηνές, δεν χρειάζεται να ανησυχείς για το αν διατηρείται η συνέχεια κι έτσι είσαι απίστευτα άμεσος.”



Καθώς αυτή η ταινία σηματοδοτεί την τέταρτη συνεργασία του Κρόου με τον Σκοτ, ο ηθοποιός ήταν σαφώς πιο εξοικειωμένος με το στυλ του σκηνοθέτη. Παρά το γεγονός ότι και οι δύο μιλούν με τα καλύτερα λόγια περιγράφοντας τη συνεργασία τους, ο Κρόου τονίζει, “ο κόσμος εικάζει ότι συμφωνούμε στα πάντα. Αυτό όμως, είναι γελοίο. Στο 70% των περιπτώσεων, τα ένστικτά μας διαφωνούσαν. Με τον καιρό όμως, καταφέραμε να αριστεύσουμε και οι δύο στην τέχνη της σιωπηλής διαφωνίας και πραγματικά απολαμβάνουμε τη διαδικασία επίλυσης του οποιουδήποτε προβλήματος.”



“Με εμένα και τον Ρίντλεϊ συμβαίνει το εξής. Συνήθως τον ακούω και αυτό νομίζω ότι κάποιες φορές τον τρομάζει,” συνεχίζει γελώντας ο Κρόου. “Το εκτιμά όμως, γιατί ενώ μου λέει από νωρίς πώς έχει φανταστεί κάποια πράγματα και συζητάμε τις λεπτομέρειες, ξέρει ότι θα διαφυλάξω την ακεραιότητα των αρχικών του ιδεών.”



Ο Ντι Κάπριο, που αυτοαποκαλείται “ο καινούργιος”, προσαρμόστηκε γρήγορα στην προσέγγιση των Κρόου/Σκοτ. “Έχουν απίστευτη χημεία. Ξέρουν πώς να λύνουν τα προβλήματα άμεσα. Μου αρέσει αυτή η ενέργεια. Είναι πραγματικά απολαυστικό να συνεργάζεσαι με τέτοιους ανθρώπους. Από τη στιγμή που έχεις κάνει πρόβα μια σκηνή και έχεις καταλήξει πώς θα πρέπει να είναι το αποτέλεσμα, ο Ρίντλεϊ στήνει τις κάμερες και το γύρισμα ξεκινάει. Και ο Ράσελ είναι πάντα πολύ ρεαλιστικός και με έντονη παρουσία,” προσθέτει ο Ντι Κάπριο, που έχει ξανασυνεργαστεί με τον Κρόου στο Γουέστερν του 1985 “The Quick and the Dead”. “Πιστεύω ότι είναι από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της εποχής μας. Μου άρεσε πολύ που συνεργάστηκα και πάλι μαζί του. Είχαμε μερικές πολύ δυναμικές και μαχητικές σκηνές στην ταινία. Αυτές οι στιγμές, που απέναντί σου έχεις έναν ισάξιο αν όχι καλύτερο ηθοποιό είναι πραγματικά μοναδικές. Πραγματικά εκτοξεύουν την αδρεναλίνη στα ύψη.”

Μπορώ να το κάνω να μοιάζει σαν οτιδήποτε.

Έλα να το κάνουμε να μοιάζει σαν τ’ άλλα.



Η αυθεντικότητα ήταν πολύ σημαντική σε ό,τι αφορούσε τη δημιουργία των σκηνικών των περίπου 100 τοποθεσιών σε 12 χώρες που διαδραματίζεται η αποστολή του Φέρις για να πιάσει τον τρομοκράτη Αλ-Σαλέεμ. Δεδομένου ότι δεν ήταν εφικτό να γίνουν γυρίσματα σε όλες τις χώρες, επελέγη το Μαρόκο ως βασικός τόπος γυρισμάτων.



“Το Μαρόκο το γνωρίζω πολύ καλά. Είναι η τέταρτη φορά που κάνω γυρίσματα στη Βόρεια Αφρική,” εξηγεί ο Σκοτ, που γύρισε τις ταινίες “Gladiator”, “Black Hawk Down” και “Kingdom of Heaven” στην Ραμπάτ και στην έρημο Ουαρζαζάτε. “Η περιοχή σου δίνει απίστευτες επιλογές και κάθε φορά είναι σαν να την βλέπω για πρώτη φορά. Λατρεύω τους Μαροκινούς. Υπάρχουν υπέροχοι τεχνίτες οι οποίοι μας βοήθησαν πολύ στην ταινία.”

Η πληθώρα γειτονιών της περιοχής ήταν ιδανική για τα γυρίσματα. “Δεν χρειάστηκε να κατασκευάσουμε γιγαντιαία σκηνικά όπως στις περισσότερες επικές ταινίες, αλλά η κλίμακα των σκηνών δράσης στους δρόμους ήταν επική,” λέει ο Άρθουρ Μαξ, του οποίου το καλλιτεχνικό τμήμα κατασκευάζει σκηνικά ή αναμορφώνει ήδη υπάρχοντες χώρους. “Σε κάθε τοποθεσία, προσπαθήσαμε να έχουμε ένα πλατώ 360 μοιρών, ώστε οι ηθοποιοί να έχουν ένα περιβάλλον στο οποίο να μπορούν να νιώσουν άνετα και να “χαθούν”.”



Οι κίνδυνοι της κατασκευής σκηνικών σε υπάρχουσες τοποθεσίες έγιναν ιδιαίτερα εμφανείς όταν η διακοσμήτρια σκηνικών Σόνια Κλάους προσέλαβε έναν ειδικό για να μεταμορφώσει ένα τμήμα του Ολυμπιακού Σταδίου της Ραμπάτ στην περιποιημένη και έντεχνη πρόσοψη της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Ιορδανία. Καθώς δεν υπήρχαν φράχτες για να προστατέψουν τους θάμνους που φυτεύτηκαν, οι ντόπιοι άφηναν τα κοπάδια τους να βοσκούν στην περιοχή μετά το πέρας των καθημερινών γυρισμάτων. “Την επόμενη μέρα το πρωί, όταν πήγα για να δω τους θάμνους, το μόνο που είχε μείνει ήταν κάποια κλαδάκια,” θυμάται η Κλάους.



Κάποιες φορές η δουλειά της Κλάους ήταν τόσο ρεαλιστική που το επιτελείο δεν γνώριζε ότι δούλευε σε ένα τεχνητό πλατώ. Για την κρίσιμη αναμέτρηση μεταξύ του Φέρις και του Χάνι που διαδραματίζεται σε μια τεράστια χωματερή, το συνεργείο της Κλάους γέμισε την απότομη και μέχρι εκείνη τη στιγμή αψεγάδιαστη πλαγιά του λόφου με τόνους “καθαρών” σκουπιδιών. “Έμοιαζε τόσο αληθινή η χωματερή που δεν μπορούσα καν να υποψιαστώ ότι φτιάχτηκε για τις ανάγκες της ταινίας,” λέει ο Στρονγκ.



Η δημιουργία κοστουμιών για ένα μεγάλο καστ διαφόρων χαρακτήρων καθώς και η ακριβής ένδυση των περίπου 3.000 κομπάρσων που αντιπροσώπευαν πληθώρα πολιτισμών, αποτέλεσε μεγάλη πρόκληση για την Τζάντι Γέιτς και την ομάδα της. Επιπλέον, σημειώνει, “Όλα έπρεπε να έχουν απίστευτη λεπτομέρεια και να περάσουν από διαδικασία παλαίωσης και φθοράς.”



Η Γέιτς σχεδίασε για τον Φέρις μια γκαρνταρόμπα που θα του επέτρεπε να “χαθεί” σε οποιοδήποτε πολιτισμό ή οποιαδήποτε κατάσταση χρειαζόταν. “Ο Λίο ήταν πάρα πολύ συνεργάσιμος,” λέει. “Ενδιαφέρεται πάρα πολύ για την κάθε λεπτομέρεια. Κάθε φορά που καταλήγαμε σε ένα νέο κοστούμι, ζητούσε να μάθει πώς ακριβώς ήταν το σκηνικό, τι γινόταν στη δεδομένη σκηνή, τι είχε προηγηθεί και τι ακολουθούσε.”



Για τον σκληροπυρηνικό Εντ Χόφμαν, τα ρούχα δεν αποτελούσαν προτεραιότητα. “Ο Χόφμαν δεν ενδιαφέρεται καθόλου για να ρούχα του. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να σώσει τον κόσμο,” λέει η Γέιτς.

Σε αντίθεση, η γκαρνταρόμπα του επικεφαλής της Αντικατασκοπείας της Ιορδανίας, Χάνι Σαλάαμ, ήταν μείζονος σημασίας για τον Ρίντλεϊ Σκοτ. “Ήθελα να έχει την κομψή εμφάνιση ενός πραγματικού κυρίου,” λέει ο σκηνοθέτης.



Η Γέιτς στράφηκε στον οίκο Huntsman, μια από τις πιο ακριβές και exclusive φίρμες του κόσμου, για τη δημιουργία των άψογων χειροποίητων κοστουμιών του. Για ένα κοστούμι Huntsman όμως, απαιτούνται τέσσερις με πέντε μήνες και η Γέιτς είχε μόνο τρεις εβδομάδες στη διάθεσή της για να “ντύσει” τον Μαρκ Στρονγκ. Με μια ευφυή πράξη γενναιοδωρίας, ο διευθυντής του οίκου Τζόνι Άλεν, “επέδραμε” στο βεστιάριο επιτρέποντας στην Γέιτς να επιλέξει μεταξύ 20 και πλέον αζήτητων κοστουμιών. Και κατά απίστευτο τρόπο, όταν ο Στρονγκ δοκίμασε τα κοστούμια, “του πήγαιναν γάντι,” λέει η Γέιτις. “Ήταν σαν να είχαν ραφτεί πάνω του.”




Οι κανόνες της ημέρας…



Για να επιτευχθεί η επιθυμία του Σκοτ για ρεαλισμό, τα περισσότερα ειδικά εφέ της ταινίας δεν έγιναν με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η συνεργασία του Ρίντλεϊ Σκοτ με τον επικεφαλής της ομάδας ειδικών εφέ Πολ Κόρμπουλντ ήταν πολύ στενή. Μόνο όπου κρίθηκε απαραίτητο, υπέστησαν τα εφέ επεξεργασία μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή στη διαδικασία του post production.



Κατ’ αντιστοιχία, όλες οι επικίνδυνες σκηνές και οι σκηνές δράσης, συντονίστηκαν με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο αληθοφανείς – και φυσικά όσο πιο ασφαλείς – γινόταν. “Ο Ρίντλεϊ θέλει ρεαλισμό,” λέει ο επικεφαλής των κασκαντέρ Τζι. Εϊ. Αγκιλάρ. “Οτιδήποτε μοιάζει, δείχνει ή ακόμα “μυρίζει” ψεύτικο το απορρίπτει.”



Με εξαίρεση μια σκηνή όπου διαφεύγει από μια τεράστια έκρηξη και μια άλλη στην οποία άγρια σκυλιά του δαγκώνουν τα πόδια, ο Ντι Κάπριο εκτέλεσε ο ίδιος όλες τις επικίνδυνες σκηνές του. “Υπήρχαν κάποιες δύσκολες σκηνές δράσης, με πολύ ένταση,” αποκαλύπτει. “Η σκηνή που διασχίζω τρέχοντας τη Ραμπάτ ενώ με κυνηγούν άγρια σκυλιά, η σκηνή με τον σουγιά… Ήταν δύσκολες σκηνές, ειδικά αφού βρισκόμασταν στη μέση της ερήμου. Ο Ρίντλεϊ όμως, είναι τόσο προετοιμασμένος για τέτοιες σκηνές που σε κάνει και σένα να νιώθεις άνετα, σαν να είναι μια ακόμα συνηθισμένη μέρα στη δουλειά.”



Για να διατηρηθεί ο ρεαλισμός, ο Ντι Κάπριο έπρεπε να μάθει Αραβικά, και όχι μόνο την επίσημη γλώσσα αλλά και αρκετές διαλέκτους. Η πρόκληση αυτή ήταν μεγάλη ακόμα και για έναν ηθοποιό που έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι έχει ταλέντο στο να υιοθετεί διαφορετικούς επιτονισμούς. “Ήταν ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που έχει χρειαστεί ποτέ να κάνω ως ηθοποιός,” παραδέχεται. “Ο δάσκαλός μου, ο Σαμ Σάκο, μου ήταν πραγματικά απαραίτητος. Μου εξήγησε τους κανόνες και τις προφορές των διαφόρων διαλέκτων και κάναμε πρόβες ολόκληρες εβδομάδες πριν την έναρξη των γυρισμάτων.”



“Είναι πολύ δύσκολο για κάποιον που δεν μιλά Αραβικά να μάθει τη γλώσσα. Πολλοί ήχοι είναι λαρυγγικοί”, εξηγεί ο Σάκο, που κατάγεται από το Ιράκ και είναι βετεράνος του Χόλιγουντ. “Σε αντίθεσοι οι αμερικανικοί φθόγγοι προφέρονται με τη βοήθεια των φωνητικών μυών. Ο Ντι Κάπριο ήταν εξαιρετικός μαθητής.”

“Όλοι οι ηθοποιοί έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους,” λέει ο Ρίντλεϊ Σκοτ. “Όλο το καστ και το συνεργείο από την πρώτη στιγμή ήταν απόλυτα αφοσιωμένο στη δουλειά που είχαμε να κάνουμε. Από την πρώτη κιόλας εβδομάδα, δουλεύαμε ασταμάτητα. Αλλά νομίζω ότι τότε όλοι είναι στα καλύτερά τους. Μου αρέσουν οι γρήγοροι ρυθμοί, αλλά πιστεύω ότι είναι εξίσου σημαντικό να περνάς καλά γιατί αυτό δίνει πραγματικά αξία στην προσπάθεια.”



Επίσημη ιστοσελίδα ταινίας:

www.bodyoflies.gr