Φωτιά στο Μάτι: Ποιος φταίει για το πολεοδομικό έγκλημα;

Το News 24/7 ζήτησε από τη Δρ. Διονυσία Περπερίδου, αγρονόμο και τοπογράφο μηχανικό, με γνωστικό αντικείμενο τον αστικό σχεδιασμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη να απαντήσει σε όλα τα μεγάλα ερωτήματα της φονικής πυρκαγιάς. Απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα για την τραγωδία.
Η Δρ. Διονυσία-Γεωργία Περπερίδου είναι Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχανικός, με γνωστικό αντικείμενο τον αστικό σχεδιασμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Στο μάθημα “Πολεοδομία και κτηματολόγιο”. Άρα είναι εκ των κατ’ εξοχήν αρμόδιων ανθρώπων για να λύσει κάποιες απορίες. Να σταματήσει τις ιαχές ασέβειας προς τους νεκρούς της Ανατολικής Αττικής, αποκαθιστώντας την αλήθεια για κάποια πράγματα που ήταν, είναι και θα είναι ελληνικά φαινόμενα.
Ποιος φταίει λοιπόν, για όσα ζούμε από την περασμένη Δευτέρα (23/7); Πού εντοπίζεται η αρχή του κακού; Γιατί ενώ υπάρχουν νομοθεσίες, δεν τηρούνται; Γιατί δεν υπάρχει έλεγχος; Γιατί δεν διώκονται όσοι έκλεισαν την πρόσβαση προς τη θάλασσα; Αυτές είναι κάποιες από τις ερωτήσεις στις οποίες απάντησε η ειδικός.
Για αρχή ευχήθηκε “ η τραγική αυτή κατάσταση να αποτελέσει το πάθημα, ώστε διάφοροι άνθρωποι, πολλών ειδικοτήτων, που θέλουμε να αλλάξουμε τη νοοτροπία που υπάρχει και πονάμε αυτόν τον τόπο, να καθίσουμε σε ένα τραπέζι. Να βγάλει ο καθένας τις γνώσεις του, με συναίσθηση του ότι δεν θέλουμε να ξαναγίνει κάτι τέτοιο. Να κάνουμε μελέτες και να καταλήξουμε σε προτάσεις, ως προς το τι πρέπει να αλλάξει στη νομοθεσία. Ως προς το πώς πρέπει να προστατευτούν περιοχές που έχουν τα χαρακτηριστικά της Ανατολικής Αττικής. Να μείνουμε μακριά από φωνές, “εγώ” και απόψεις”.
Εξέφρασε τη διάθεση “να ξεκινήσω μια πρωτοβουλία, ώστε να συναντηθούμε κάποιοι άνθρωποι πολλών διαφορετικών πεδίων, να δούμε τι ισχύει, τι υπάρχει στο εξωτερικό, πώς μπορούν να γίνουν καλύτερα τα πράγματα. Να δούμε τι μπορεί να αλλάξει”.
H νομοθεσία για χάραξη και οριοθέτηση των ρεμάτων είναι πρόσφατη και συνδέεται με την πρόσφατη καταστροφική πλημμύρα στη Ραφήνα, τη δεκαετία του ’90
“Η αλλαγή, η εξέλιξη συνδέεται με καταστροφή”. Αυτό έρχεται και ως απάντηση των όσων συνέβησαν στη Μάνδρα, τον περασμένο Νοέμβριο. “ Πριν 30 χρόνια δεν υπήρχε η εμπειρία και οι προβλέψεις που υπάρχουν σήμερα. Δεν υπάρχει θέμα «παρανομίας» παλαιών σχεδίων πόλης, καθώς δεν υπήρχαν προβλέψεις για χαρτογράφηση ρεμάτων”.
H κ. Περπερίδου προέβη σε κάποιες αναρτήσεις, στο Facebook που έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Ακόμα και με δηλώσεις πολιτικών.
Η αρχική απορία ήταν για όσα καταγγέλλονται ως παράνομα, δεν υπάρχουν έγγραφα με υπογραφές, άρα υπευθύνους;
” Ναι, αλλά θεωρώ δεδομένο ότι ακολούθησαν άλλα έγγραφα που σώζουν εκείνον τον οποίον υπέγραψε τα προηγούμενα. Αυτό είναι συνέπεια του γεγονότος ότι δεν γίνονται αξιολογήσεις. Μηδέ έλεγχοι”. Αυτό για όσους αναζητούμε -δικαίως- υπευθύνους. Τους αρχικούς υπευθύνους. Ας πάμε στις απορίες μας.
Υπάρχει πολεοδομικός σχεδιασμός; Τι προβλέπει; Τι αφορά
“ υπάρχει πάντα μια παρανόηση του τι εννοούμε, όταν λέμε “πολεοδομικός σχεδιασμός”. Μιλάμε με τα σημερινά δεδομένα. Είναι ξεκάθαρο πως η πολεοδομική νομοθεσία σήμερα, δεν έχει καμία σχέση με του ’60 ‘η του 70. Του πώς αναπτυσσόμασταν το ’60, όταν ξεκίνησε η ανάπτυξη. Άλλα ήταν τα δεδομένα τότε. Άλλα τώρα”.
Η πρώτη νομοθεσία ήταν καθ’ όλα νόμιμη
Η εκκίνηση της ιστορίας που προσπαθούμε να διηγηθούμε εντοπίζεται “στο Διάταγμα του 1923, το οποίο κατ’ εμέ ήταν μνημείο νομοθεσίας. Όλα τα προάστια (Βούλα, Βουλιαγμένη, Χολαργός, Αιγάλεω κλπ) έχουν αναπτυχθεί βάσει αυτού. Η ίδια η Αθήνα έχει αναπτυχθεί με αυτό. Είχε ξεκάθαρες και σαφείς διατάξεις. Μετά 100 χρόνια που υπήρχε κράτος, αυτή ήταν η πρώτη φορά που θεσπίσαμε πολεοδομική νομοθεσία.
Λέω πως πρόκειται για μνημείο, διότι η Αττική και τα προάστια της, περιοχές όπως η Βούλα ή ή περιοχές της Ανατολικής Αττικής, αναπτύχθηκαν οικιστικά πάνω και σε διανομές προσφύγων, από το Υπουργείο Γεωργίας. Το 1923, μετά την μικρασιατική καταστροφή, έπρεπε να στεγαστούν 1.5-2 εκατομμύρια πρόσφυγες. Το νομοθετικό διάταγμα βγήκε σε οκτώ μήνες, ώστε να στεγαστούν αυτοί οι άνθρωποι και σε αξιοπρεπείς συνθήκες.
Η Κυβέρνηση προέβη σε απαλλοτριώσεις μεγάλων τσιφλικιών
Το Υπουργείο Γεωργίας και Ελληνική Κυβέρνηση προέβησαν σε μεγάλης κλίμακας απαλλοτρίωσεις μεγάλων τσιφλικιών. Μετά η γη αυτή μοιράστηκε στους πρόσφυγες. Παράλληλα, είχαν αρχίσει να δημιουργούνται Εταιρείες Οικοδόμησης που ήταν υπεύθυνες για την πολεοδόμηση περιοχών γύρω από την Αθήνα. Αγόραζαν γη, έχτιζαν και πουλούσαν τα σπίτια. Τα προάστια της Αθήνας έχουν δομηθεί σε αυτό το πλαίσιο -σε υπόβαθρο διανομών του Υπουργείου Γεωργίας. Πάνω σε διανομές και εκτάσεις που αγόρασαν (από βοσκούς ή την εκκλησία) εντάσσονταν σε σχέδιο και οικοδομούνταν. Εδώ θέλω να πω ότι η Αττική διαθέτει κτηματολόγιο, από το Σουλτάνο.
Η συγκεκριμένη διαδικασία ανάπτυξης γνώρισε μεγάλη άνθηση από το 1925 έως το 1935. Μετά, λόγω του πολέμου και του εμφυλίου, σταμάτησε η υλοποίηση σχεδίων. Μετά το 1950-55, η οικοδόμηση έγινε ένας από τους μοχλούς ανάπτυξης. Η ύπαιθρος ήταν κατεστραμμένη και η χώρα έπρεπε να προσελκύσει κόσμο τότε άρχισε ο τουρισμός, σιγά, σιγά.
Διαβάστε όλη την αποκαλυπτική συνέντευξη στο News 24/7 και στη Νίκη Μπάκουλη
Photo Credits: Eurokinissi