Ράγιο Βαγιεκάνο – ΑΕΚ: Μια αντι-σταρ με βασκικό DNA και προπονητή που είναι έτοιμος να ανοίξει φτερά
Η Ράγιο Βαγιεκάνο, μια ταπεινή Μαδριλένα απέναντι στην ΑΕΚ για ένα εισιτήριο στα ημιτελικά του Conference League. Το αγωνιστικό της στιλ, ο προπονητής της που έχει κεντρίσει τα βλέμματα μεγαλύτερων ομάδων και οι παίκτες που ξεχωρίζουν.
Η ΑΕΚ είναι αντιμέτωπη με μία ιστορική πρόκληση, καθώς αν καταφέρει να αποκλείσει τη Ράγιο θα βρεθεί σε ημιτελικά ευρωπαϊκής διοργάνωσης για πρώτη φορά μετά το 1977. H Ράγιο βέβαια, μπορεί να είναι μία ομάδα ταπεινής καταγωγής, παραμένει όμως ένα ισπανικό κλαμπ και εκ των πραγμάτων αποτελεί το πιο υψηλό εμπόδιο που έχει συναντήσει μέχρι στιγμής στο διάβα της ΑΕΚ στο φετινό Conference League.
Η Ράγιο ασφαλώς δεν έχει τη λάμψη και τα οικονομικά μέσα των μεγάλων ομάδων της πρωτεύουσας, όπως η Ρεάλ ή η Ατλέτικο, κουβαλάει όμως καλώς εννοούμενη ποδοσφαιρική τρέλα και η παρουσία της στη La Liga ασφαλώς δίνει ένα πολύ διαφορετικό χρώμα. Μπαίνοντας στο Βαγιέκας νομίζεις ότι εισέρχεσαι σε μια χρονοκάψουλα και πας πίσω στο χρόνο. Στο Μπερναμπέου και στο Μετροπολιτάνο θαμπώνεσαι από τα φώτα και μένεις με το στόμα ανοιχτό. Αντίθετα, στο Βαγιέκας είναι σαν να κάνεις ένα νοσταλγικό ταξίδι στο παρελθόν, όταν το ποδόσφαιρο ακόμη λειτουργούσε με ερασιτεχνικούς όρους.
Η αντιδραστική κουλτούρα
Δεν πάει άλλωστε πολύς καιρός, που η Ράγιο αναγκάστηκε να ξεσπιτωθεί τον περασμένο Φεβρουάριο, γιατί ο αγωνιστικός χώρος στο γήπεδό της κρίθηκε ακατάλληλος για παιχνίδια της πρώτης κατηγορίας. Έτσι έκανε προπόνηση στο Κολισέουμ της Χετάφε και έπαιξε με την Ατλέτικο στο Μπουτάρκε της Λεγανές.
Αυτή η εξέλιξη έφερε ασφαλώς αντιδράσεις από τους οπαδούς της, οι οποίοι διαδήλωσαν έξω από το γήπεδο κατά της διοίκησης. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Βλέπετε, οι φίλοι της Ράγιο, ειδικά οι οργανωμένοι, οι λεγόμενοι Bukaneros διέπονται από μία αντιδραστική κουλτούρα και συχνά-πυκνά έρχονται αντιμέτωποι με οτιδήποτε έχει να κάνει με εξουσία. Ακόμη και με τη διοίκηση της ομάδας τους.
Εξάλλου, το Βαγιέκας είναι κατ’ εξοχήν εργατική περιοχή στη Μαδρίτη και ειδικά οι Ultras της Ράγιο είναι γνωστοί για την αντιφασιστική τους δράση και τον φιλοεργατικό τους ακτιβισμό.
Ο ανερχόμενος Ινίγο Πέρεθ και το βασκικό DNA
Όλα αυτά πάντως είναι μόνο το περιτύλιγμα. Η Ράγιο τα τελευταία χρόνια είναι κυρίως ποδόσφαιρο. Αρχικά με τον Αντονι Ιραόλα, που μέσω της Βαγιεκάνο έκανε το άλμα στην Premier League και πλέον εντυπωσιάζει με τη δουλειά του στην Μπούρνμουθ. Και εν συνεχεία με τον Ινίγο Πέρεθ, που ήταν βοηθός και απολύτως φυσιολογικά ανέλαβε αυτός το τιμόνι, μόλις έφυγε o Ιραόλα έφυγε. Χάρις σε αυτούς δύο Βάσκους η Ράγιο έχει σταθεροποιηθεί στην πρώτη κατηγορία, αγωνίζεται σε αυτή 5 σερί σεζόν και όλα δείχνουν ότι θα βρίσκεται εκεί και του χρόνου.
Ο Πέρεθ σταμάτησε το ποδόσφαιρο μόλις το 2022 και είναι μόνο 38 ετών. Θεωρείται αυτή τη στιγμή από τους κορυφαία ανερχόμενους προπονητές στην Ισπανία και συνεχίζοντας με απόλυτη επιτυχία το έργο Ιραόλα, είναι θέμα χρόνου να κάνει κι αυτός το βήμα παραπάνω, είτε σε μία πιο λαμπερή ισπανική ομάδα, είτε ακόμη και σε ένα καλύτερο πρωτάθλημα, όπως το αγγλικό. Δεν είναι τυχαίο, ότι στην Ισπανία ήδη γράφουν ότι ενδιαφέρεται για αυτόν η Βιγιαρεάλ, αν το κίτρινο υποβρύχιο δεν τα βρει με τον Μαρθελίνο.
Σε κάθε περίπτωση, το ποδόσφαιρο της Ράγιο την τελευταία 5ετια έχει ποτιστεί με βασκικό DNA και βασίζεται στις υψηλές εντάσεις, την αθλητικότητα, τα πολλά τρεξίματα και το έντονο πρέσινγκ. Ο Ιραόλα υπηρετούσε με φανατισμό τη συγκεκριμένη φιλοσοφία. Ο Πέρεθ, ως βοηθός του, πάτησε πάνω σε αυτή και άρχισε σταδιακά να προσθέτει τις δικές του πινελιές, προσπαθώντας να καλλιεργήσει ένα πιο ισορροπημένο τακτικό πλάνο.
Συντονισμένο πρέσινγκ, αυξημένη κατοχή και σκληρή
Φέτος για παράδειγμα, η Ράγιο προσπαθεί να κρατάει περισσότερο την μπάλα απ’ ότι έκανε τα περασμένα χρόνια, που είχε ένα σαφώς πιο άμεσο στιλ παιχνιδιού. Φυσικά, προξενεί εντύπωση ότι έχει κατά μέσο όρο 53,4% κατοχή μπάλας, που είναι το 5ο μεγαλύτερο ποσοστό φέτος στη La Liga.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Ράγιο έχει εξελιχθεί σε κλασική ισπανική ομάδα του τίκι-τάκα που θα σε ζαλίσει με τις κοντινές της πάσες. Ναι με τον Πέρεθ προσπαθεί να έχει έναν πιο κοντρόλ τέμπο, αλλά όταν βρίσκει την ευκαιρία χτυπάει άμεσα στην επίθεση. Στο πρόσφατο παιχνίδι με την Μπαρτσελόνα για παράδειγμα, στις 22 Μαρτίου, λίγο έλειψε να προηγηθεί μέσα στο Καμπ Νόου πριν συμπληρωθεί το πρώτο λεπτό, με έξι πάσες.
Βασικό στοιχείο στο παιχνίδι της Βαγιεκάνο είναι όπως είπαμε το πρέσινγκ. Σύμφωνα με τον δείκτη PPDA (passes allowed per defensive action) είναι 4η στη La Liga σε αυτή την κατηγορία, επιτρέποντας κατά μέσο όρο μόλις 8.89 πάσες στον αντίπαλό της, πριν κάνει μία αμυντική ενέργεια. Βρίσκεται δηλαδή πίσω μόνο από τις Μπαρτσελόνα, Ελτσε και Σεβίλλη. Ωστόσο, στις ανακτήσεις κατοχής στο αντίπαλο μισό είναι μόλις 15η, δείγμα ότι με τον Πέρεθ δεν είναι πια η ομάδα που θα ρίξει γροθιά στο μαχαίρι. Ναι, θα πιέσει συντονισμένα, αλλά δεν θα το κάνει με ακραίο τρόπο και σε ακραία μέτρα, ακριβώς για να μην εκτεθεί η αμυντική της γραμμή.
Επίσης, μιλάμε για μία ομάδα που έχει διδαχθεί να παίζει στα όρια και οι παίκτες της να βάζουν τα πόδια τους στη φωτιά. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει τις περισσότερες κόκκινες κάρτες (8) φέτος στο ισπανικό πρωτάθλημα και είναι 3η σε κίτρινες κάρτες (74).
Το 4-2-3-1, η κλάση του Ντε Φρούτος και οι κομβικοί φουλ μπακ
Σε ό,τι αφορά στην επίθεση, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι δύο φουλ μπακ στο 4-2-3-1, που επιλέγει με απόλυτη συνέπεια ο Πέρεθ. Ο Ρουμάνος Ράτσιου και ο Ισπανός Τσαβαρία. Και οι δύο με πολλά proggresive runs, παίρνουν πολλές φορές όλη την πλευρά, καθώς η Βαγιεκάνο είναι αλήθεια πως δεν έχει κλασικούς εξτρέμ γραμμής.
Ο Ντε Φρούτος είναι η πιο μεγάλη κλάση της ομάδας, είναι παίκτης πλέον επιπέδου εθνικής Ισπανίας, αλλά ο Πέρεθ τον θέλει κοντά στην περιοχή για να εκτελεί και συχνά τον χρησιμοποιεί ως φορ, ενώ όταν παίζει ως δεξιός εξτρέμ, πολλές φορές γίνεται δεύτερος επιθετικός δίπλα στον Αλεμάο, που είναι το κλασικό 9άρι.
Στα αριστερά, υπάρχει ο Άλβαρο Γκαρθία, ένας εξαιρετικά έξυπνος παίκτης, που έχει περισσότερο στοιχεία εξτρέμ από τον Ντε Φρούτος, αλλά και σε αυτόν αρέσει να συγκλίνει προς την περιοχή για να εκτελεί, αφήνοντας πίσω του τον Τσαβαρία να δίνει το πλάνος.
Στους χαφ, δεσπόζει ασφαλώς η επιβλητική παρουσία του Σις, που δίνει τον απαιτούμενο δυναμικό και η ηγετική μορφή του Ισι Παλαθόν, που έχει καλά πόδια, παίζει ως “10” και οργανώνει το παιχνίδι της Βαγιεκάνο με την οξυδέρκειά του και προσφέρει ηρεμία. Ναι μεν είναι είναι αργός για το σύγχρονο ποδόσφαιρο, αλλά η γρήγορη σκέψη του καλύπτει αυτό το μειονέκτημα. Από εκεί και πέρα, η Ράγιο διαθέτει στο ρόστερ της ακόμη 2-3 χαφ που όταν ακουμπά η μπάλα πάνω τους νιώθει ασφάλεια με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τον πολύπειρο Ουνάι Λόπεθ.
Ο Μπατάγια στον τέρμα είναι ο αδιαμφισβήτητος άσος. Καλός καθοδηγητής, σταθερός και έμπειρος, συνεργάζεται αγαστά με τους δύο στόπερ του, τον Λεζέν και τον Λουίζ Φελίπε. Στο κέντρο της άμυνας ωστόσο, υπάρχει και η επιλογή του Σενεγαλέζου Μεντί, σε περίπτωση που ο Πέρεθ αποφασίσει να δώσει ακόμη μεγαλύτερο φισικάλιτι στην ομάδα του.
Ο ορισμός της ομάδας
Σε γενικές γραμμές λοιπόν, η Ράγιο δεν είναι ένα σύνολο που τρομάζει τον αντίπαλο με τους αστέρες της και το πλούσιο ρόστερ της, ούτε θα βάλει φωτιά στα δίχτυα και θα δημιουργήσει καταιγισμό ευκαιριών. Μόλις 29 γκολ έχει φέτος στη La Liga, είναι δηλαδή 3η από το τέλος στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Είναι όμως ο ορισμός της ομάδας, που ξέρει πολύ καλά να εκμεταλλεύεται τα δυνατά της στοιχεία, είναι εκπαιδευμένη άριστα να προστατεύει την εστία της και δεν είναι καθόλου εύκολο να την κερδίσεις μέσα στο Βαγιέκας. Δεν το έκαναν εκεί φέτος ούτε η Μπαρτσελόνα (1-0), ούτε η Ρεάλ (0-0), ούτε η Μπέτις (0-0), που την είδαμε να αποκλείει τον Παναθηναϊκό, ούτε η Θέλτα (1-1), που απέκλεισε τον ΠΑΟΚ.
Συν τοις άλλοις, μιλάμε για μια ομάδα που ζει πρωτοφανείς στιγμές. Φέτος ανέβηκε στην ευρωπαϊκή σκηνή μόλις για 2η φορά στην ιστορία της και αν περάσει την ΑΕΚ θα παίξει για πρώτη φορά σε ημιτελικά ευρωπαϊκής διοργάνωσης, αφού το 2001 η πορεία της είχε σταματήσει στα προημιτελικά του Κυπέλλου UEFA (κόντρα στην Αλαβές τότε). Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι τόσο οι φίλαθλοί της, όσο και οι ηγετικές μορφές του ρόστερ της, όπως ο Ντε Φρούτος, χαρακτήρισαν τα ματς με την ΑΕΚ τα πιο σημαντικά στην ιστορία του συλλόγου.