Μουντιάλ 2026: Οι προπονητές που θα γράψουν ιστορία – Οι tacticians του Παγκοσμίου Κυπέλλου

Μέχρι πριν κάποια χρόνια, το να αναλάβει ένας προπονητής μια Εθνική Ομάδα θεωρούνταν ως μια μορφή ημι-αποχώρησης από το κορυφαίο επίπεδο. Με το Μουντιάλ 2026 προ των πυλών, η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην.

Με έναν διακριτικό τρόπο, η διεθνής προπονητική σκηνή έχει αλλάξει — όσοι ασχολούνται με αυτήν φαίνονται νεότεροι, πιο φρέσκοι και ελαφρώς πιο συναρπαστικοί. Το επίπεδο των τεχνικών επιτελείων είναι, τουλάχιστον στο πλαίσιο του παρόντος αιώνα, ασυνήθιστα υψηλό.

Καθώς διάφοροι σύλλογοι της Premier League εξετάζουν την καταλληλότητα πιθανών προπονητών, είναι απολύτως λογικό να υποθέσουμε ότι θα είχαν τουλάχιστον λάβει υπόψη τους ονόματα όπως ο Γιούλιαν Νάγκελσμαν (Γερμανία), ο Τόμας Τούχελ (Αγγλία) και ο Μαουρίσιο Ποτσετίνο (Ηνωμένες Πολιτείες).

Ο Κάρλο Αντσελότι (Βραζιλία) μπορεί να βρίσκεται στα τελευταία χρόνια της προπονητικής του καριέρας, αλλά κέρδισε το τελευταίο από τα τρία Champions League με τη Ρεάλ Μαδρίτης μόλις πριν από δύο χρόνια.

Ο Γκρέιαμ Πότερ (Σουηδία), ο Χουλέν Λοπετέγκι (Κατάρ), ο Ρομπέρτο Μαρτίνεζ (Πορτογαλία) και ο Τζέσι Μάρς (Καναδάς) είναι όλοι γνωστοί στην Premier League τις τελευταίες σεζόν, βρίσκονται ακόμα στη δεκαετία των 50 ετών και θα μπορούσαν να βρεθούν ξανά στη λίστα υποψηφίων για θέσεις στην κορυφαία κατηγορία στο μέλλον.

Στο Μουντιάλ της Βόρειας Αμερικής λοιπόν ξεχωρίζουμε έξι κορυφαίους προπονητές αντιμέτωπους με διαφορετικές προκλήσεις. Ο Γιώργος Δώνης ανέλαβε σχεδόν την… τελευταία στιγμή τη Σαουδική Αραβία με στόχο να την σταθεροποιήσει και να την παρουσιάσει ανταγωνιστική στο μεγάλο ραντεβού.

Ο Κάρλο Αντσελότι, το μεγαλύτερο όνομα της διοργάνωσης, έχει το βαρύ καθήκον να επαναφέρει τη Βραζιλία στην κορυφή – παρά την έλλειψη λάμψης στο ρόστερ αλλά και τους αρκετούς τραυματισμούς. Ο Λιονέλ Σκαλόνι, ήδη πιο πετυχημένος προπονητής της Αργεντινής, καλείται να υπερασπιστεί τον τίτλο και να διαχειριστεί την -ποδοσφαιρικά προχωρημένη- ηλικία του Μέσι.

Ο Τόμας Τούχελ διαχειρίζεται ακόμη μία επανεκκίνηση της Αγγλίας, με φρεσκάρισμα προσώπων και τουλάχιστον αμφιλεγόμενες κλήσεις. Ο Λουίς ντε λα Φουέντε, αρχιτέκτονας της πρωταθλήτριας Ευρώπης Ισπανίας που πήρε Nations League (2023) και Euro 2024, καταφτάνει σαν το απόλυτο φαβορί με “no-pressure” διάθεση.

Τέλος, ο “φιλόσοφος” Μαρσέλο Μπιέλσα, ορμώμενος από την “αναγέννηση” της Ουρουγουάης (αναμφίβολα επιθετικός, πιεστικός, αλλά και… “τοξικός” όπως αυτοχαρακτηρίστηκε) καλείται να δείξει αν η προσέγγισή του μπορεί να οδηγήσει σε ένα απρόσμενο επίτευγμα.

Ο πρώτος Έλληνας προπονητής σε ξένο πάγκο σε Μουντιάλ

Τον Απρίλιο του 2026 η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε την πρόσληψη του Γιώργου Δώνη ως ομοσπονδιακού προπονητή έως το 2027. Πρόκειται για μια ανατροπή λίγο πριν από το τουρνουά, αφού ο προκάτοχός του, ο Ερβέ Ρενάρ, είχε απολυθεί έπειτα από μέτρια αποτελέσματα. Ο Δώνης έχει μπροστά του πολύ λίγα φιλικά (ήττα 2-1 από Εκουαδόρ, νίκη 3-0 επί Πουέρτο Ρίκο, ισοπαλία 0-0 με Σενεγάλη) για να δοκιμάσει σχηματισμούς και παίκτες, γεγονός που αυξάνει το ρίσκο.

Ένα ρίσκο που η Σαουδική Αραβία φαίνεται να το αποδέχτηκε, αναζητώντας φρέσκο κίνητρο. Ο Δώνης φέρνει γνώση του τοπικού ποδοσφαίρου (διάπρεψε ως προπονητής της Αλ-Καλίτζ και της Αλ-Φατέχ), αλλά η εθνική σκηνή είναι διαφορετική “μάχη”. Όπως όλα δείχνουν θα ποντάρει στο 4-4-2 με έμφαση στην ταχύτητα (Αλ-Νταουσάρι, Αλ-Χαμντάν, Ελ-Ζουαϊρ), όμως το πέρασμα του χρόνου θα κρίνει αν θα κατορθώσει να εμφυσήσει ρυθμό σε μια ομάδα με πλούσια “ξένα” ρόστερ αλλά σχετικά μικρό βάθος στα ντόπια ταλέντα.

Αν η Σαουδική Αραβία πετύχει πρόκριση, θα είναι αξιοσημείωτη επιτυχία για το πρότζεκτ – και ένα σπουδαίο κεφάλαιο για τον ίδιο, ως πρώτου Έλληνα προπονητή σε άλλη εθνική σε Παγκόσμιο Κύπελλο.

Το βαρύ όνομα με τον σαφή στόχο: Επαναφορά στην κορυφή

Αν ο Δώνης καλείται να χτίσει, ο Κάρλο Αντσελότι πρέπει να αποκαταστήσει. Η Βραζιλία παραμένει η πολυνίκης του θεσμού, αλλά η τελευταία της κατάκτηση χρονολογείται από το 2002. Εδώ και σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, κάθε διοργάνωση συνοδεύεται από την ίδια απογοήτευση και την ίδια υπόσχεση ότι η επόμενη θα είναι διαφορετική.

Ο Αντσελότι παρουσιάστηκε στις 26 Μαΐου 2025 ως ο νέος τεχνικός της Βραζιλίας. Έπειτα από ήττα του Ντορίβαλ Τζούνιορ (4-1 από την Αργεντινή) και προβλήματα στην προκριματική φάση, ο “Καρλέτο” ανέλαβε με μήνυμα “θα δουλέψουμε για να ξαναγίνει η Βραζιλία πρωταθλήτρια”. Έναν χρόνο μετά, η Σελεσάο ανανέωσε μέχρι το 2030 με τον Ιταλό, δείγμα της εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του.

Ο Αντσελότι καλείται όμως να διαχειριστεί τόσο υψηλές προσδοκίες όσο και σημαντικές απουσίες: Παίκτες-κλειδιά όπως ο Ροντρίγκο και ο Μιλιτάο είναι τραυματίες και το μισό έθνος αναρωτιέται αν θα προλάβει ο Νεϊμάρ να παίξει στο Μουντιάλ.

Η φιλοσοφία του Αντσελότι σε διεθνές επίπεδο είναι ήρεμη και ευέλικτη: θα επιδιώξει κατοχή, ισορροπώντας 4-3-3 και 4-2-3-1 με τον Κασέμιρο και τον Γκιμαράες ως πυρήνα (μεσοεπιθετικά οι Ραφίνια και Βινίσιους θα είναι τα βασικά όπλα).

Δυνάμεις: τεράστιο ταλέντο, πείρα και ψυχραιμία προπονητή κορυφαίας κατηγορίας. Αδυναμίες: το βάρος της ιστορίας (πόσο επηρεάζει τον ίδιο και τους παίκτες, όπως παραδέχεται), οι τραυματισμοί και η νοοτροπία “πρέπει να κερδίσουμε το τρόπαιο”.

Η κάτοχος του τίτλου στο κυνήγι του back-to-back

Ο Σκαλόνι ανέλαβε την Αργεντινή το 2018 και σταδιακά την οδήγησε με αξιοσημείωτη σταθερότητα στη μια κορυφή μετά την άλλη. Έχει ήδη κερδίσει τα πάντα (Copa 2021, Μουντιάλ 2022, Κόπα Αμέρικα 2024) και κατέχει πλέον το ρεκόρ του πιο πετυχημένου ομοσπονδιακού προπονητή της χώρας. Φέτος το στοίχημα είναι να κάνει το back-to-back – να γίνει η πρώτη ομάδα μετά τη Βραζιλία (1962) με διαδοχικούς τίτλους.

Διαθέτει όλους τους πρωταγωνιστές της Scaloneta: επιθετικά οι Λαουτάρο Μαρτίνες – Χούλιαν Αλβαρέζ, με τον Μέσι να δεσπίζει από τη μέση και μπροστά. Το κέντρο ποίησης πιθανότατα θα αποτελείται από Μακ Άλιστερ και Ντε Πουλ, με έντονη συμμετοχή από τον Έντσο Φερνάντες.

Η ισχυρή πλευρά του Σκαλόνι, ο οποίος δεν έχει εμπειρία σε σύλλογο παρά μόνο σε Εθνική Ομάδα, είναι η εμπιστοσύνη (το ρόστερ τον στηρίζει πλήρως) και η συσσωρευμένη εμπειρία του σε τελικούς. Κίνδυνοι: το βάρος του τίτλου και τα χρόνια που πλέον βαραίνουν τα αστέρια του (σε πιέζει η έλλειψη ταχύτητας, λέει ο ίδιος).

Το high risk-high reward στοίχημα του Τόμας Τούχελ

Η Αγγλία βρέθηκε στα γήπεδα του Μουντιάλ με το απόλυτο στα προκριματικά (8×8 νίκες), αλλά ο Τόμας Τούχελ αποφεύγει τα κλισέ: μολονότι διαθέτει αστέρια, προτίμησε να φτιάξει ομάδα κλείνοντας τα αυτιά του στα media και τους φιλάθλους.

Το αποτέλεσμα: επίσημο ρόστερ χωρίς Άλεξάντερ-Άρνολντ, Φόντεν, Παλμερ κ.ά., ποντάροντας σε ένα high risk high reward στοίχημα. Ήδη στην πρώτη αποστολή του είχε να διαχειριστεί έναν Μπέλιγχαμ που θα έπρεπε να “μοχθήσει” για να παίζει βασικός. Η τακτική του βασίζεται στην κατοχή, στο δυναμικό pressing και στις σταθερές σχέσεις σε κλειστά σενάρια.

Ποιοτικά η Αγγλία έχει βάθος αλλά οι επιλογές του Τούχελ δίχασαν. Αν η Αγγλία φτάσει μακριά, ο Τούχελ θα γευτεί την αποθέωση μιας αξιοθαύμαστης επανεκκίνησης, διαφορετικά ο Γερμανός θα βρεθεί στο κέντρο της πάντα λυσσαλέας κριτικής του Νησιού.

Οικογένεια-φαβορί, έτοιμη για την κορυφή

O Λουίς ντε λα Φουέντε ανέλαβε τη “Φούρια Ρόχα” τον Δεκέμβριο του 2022, έχτισε μια “οικογένεια”, σύμφωνα με τα ισπανικά ΜΜΕ” και τα αποτελέσματα ήταν άμεσα: κέρδισε το Nations League 2023 και το Euro 2024 με σύγχρονο, επιθετικό ποδόσφαιρο.

Κατά συνέπεια η Ισπανία μπήκε στο Μουντιάλ ως ένα από τα μεγάλα φαβορί. Ο ντε λα Φουέντε εστιάζει σε σταθερό σύστημα και φιλοσοφία: έντονη κατοχή και συνεχείς εναλλαγές θέσεων και σχέσεων στο γήπεδο. Κύρια όπλα: πληθωρικό ταλέντο (βλέπε Γιάλμα), ομόνοια μεταξύ των παικτών, “σχεδόν οικογενειακή” σύνδεση.

Παράλληλα, έκανε κάτι πρωτοφανές, μην επιλέγοντας κανέναν παίκτη της Ρεάλ Μαδρίτης. Εφόσον πετύχει, το επίτευγμα θα είναι επιβεβαίωση μίας πλήρους αποστολής ζωής για τον κόουτς – δέκα χρόνια προπονητικής σε όλη την πυραμίδα μέχρι την κορυφή, απόδειξη ότι η ισπανική συλλογική προσπάθεια απέδωσε καρπούς.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Λουίς ντε λα Φουέντε κατέκτησε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ως προπονητής της Ισπανίας, ενώ δεν έχει αναλάβει σύλλογο από τότε που βρέθηκε στον πάγκο της Αλαβές της τρίτης κατηγορίας για 11 αγώνες, πριν από 15 χρόνια.

Η νέα σελίδα του El Loco

Το 2023 η Ουρουγουάη προχώρησε σε ριζική ανανέωση, προσλαμβάνοντας τον σήμερα 70χρονο “Λόκο” Μπιέλσα. Στόχος του ήταν να βγάλει την ομάδα από την εποχή Καβάνι-Σουάρες (η οποία απέτυχε να κερδίσει τίτλο μετά το 2011).

Μετέφερε την κλασική rock and roll φιλοσοφία του: υψηλό πρέσινγκ, επιθετικότητα και υψηλό ρυθμό, συχνά σε διάταξη 3-3-1-3 ή 3-4-3 με όπλα τον Φεντερίκο Βαλβέρδε, τον Ντάργουιν Νούνιες τον Ρόναλντ Αραούχο και ορισμένα νεαρά ταλέντα που ανταποκρίνονται στην έμπνευση.

Ο ίδιος ο Μπιέλσα αυτοχαρακτήρισε “τοξική” την παρουσία του δίπλα στους παίκτες. Μπροστά του όμως έχει μια μεγάλη ευκαιρία να φτάσει μακριά, κάτι που σημαίνει πως θα αποδειχθεί ότι το πείραμά του (και το προσωπικό του τέλος μετά το Παγκόσμιο) έφερε αποτέλεσμα.