Μια βραδιά με τον Μιρτσέα Λουτσέσκου και όσα κατάλαβα για τον Ραζβάν

Ο Βασίλης Σαμπράκος διηγείται την εμπειρία της ολιγόωρης συναναστροφής με έναν από τους κορυφαίους Ευρωπαίους προπονητές στην ιστορία, έναν που έπλαθε ποδοσφαιριστές και έπλασε τον προπονητή Ραζβάν Λουτσέσκου.
Περίπου 2 χρόνια πίσω, ένα βράδυ του Μαρτίου του 2024, η τύχη με έφερε στο ίδιο τραπέζι για ένα δείπνο αντικριστά με τον Μιρτσέα Λουτσέσκου. Σε ένα τραπέζι γεμάτο από Ρουμάνους δημοσιογράφους και συνεργάτες του γιου του, του Ραζβάν, εγώ ήμουν μια άγνωστη φάτσα που τον κρατούσε μαζεμένο και λιγομίλητο. Μέχρι να αρχίσει να καταλαβαίνει από τα λόγια μου ότι είχε απέναντί του κάποιον που του μιλούσε με την επίγνωση ότι απευθύνεται προς τον “Ρουμάνο Σερ Αλεξ” και ήθελε να εκμεταλλευτεί αυτή τη συνάντηση για να κλέψει λίγη από τη σοφία ενός εκ των σημαντικότερων προπονητών στην σύγχρονη ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Όταν άνοιξε το βιβλίο με τις ιστορίες, κυρίως από τα πολλά χρόνια στη Σαχτάρ, άρχισα να αντιλαμβάνομαι για ποιο λόγο είχε συνειδητά επιλέξει να περάσει μια ντουζίνα χρόνια στην Ουκρανία και να μην εξαργυρώσει όλη αυτή τη φήμη που είχε δημιουργήσει προκειμένου να επιστρέψει στο ιταλικό, ή εν πάση περιπτώσει σε ένα καλύτερο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Αυτό το “ο προπονητής πρέπει να διδάσκει, όχι απλώς να επιλέγει”, που είναι μια από τις διαχρονικές ατάκες του, δεν το επέλεγε τυχαία ως δήλωση αυτοπροσδιορισμού. Το μάτι γυάλιζε κάθε φορά που μου μιλούσε για την καθοδήγηση προς τους Βραζιλιάνους ποδοσφαιριστές που εκείνος “μεγάλωσε”, οι οποίοι εξελίχθηκαν σε παγκόσμιους σταρ, σαν τον Γουίλιαν και τον Φερναντίνιο.
Σε δευτερόλεπτα μου ανέφερε περισσότερους από δέκα ποδοσφαιριστές που τους είχε βρει “μικρούς”, τους είχε “αναθρέψει” και γι’ αυτό βοηθήσει για να κάνουν καριέρα μέχρι, κοντά, τα 40 τους χρόνια. Όλη αυτή η κουβέντα ήταν σχετική με τον Τάισον, για τον οποίο μου εξηγούσε την σιγουριά του ότι “θα τον δεις να αποδίδει σε αυτό το επίπεδο μέχρι τα 40 του”. “Αυτά τα παιδιά έμαθαν να βλέπουν σωστά τον εαυτό τους μέσα στο ποδόσφαιρο. Έμαθαν να δουλεύουν και να μη σταματούν τη δουλειά όταν βγαίνουν από μια προπόνηση”. Αυτό ήταν ο Μιρτσέα Λουτσέσκου. Ένας που έπλαθε ποδοσφαιριστές στο όλον.
Μέσα από τις διηγήσεις αντιλαμβανόμουν ότι επέλεξε να μείνει για τόσα χρόνια στην Ουκρανία επειδή όλη αυτή η διαδικασία – το να φτιάχνει ποδοσφαιριστές, του γέμιζε την ψυχή. Και όσο μου έκανε την τιμή να μου δίνει την προσοχή του και να απαντά στις ερωτήσεις, τόσο περισσότερο αντιλαμβανόμουν ότι όλο αυτό το ταξίδι στην προπονητική ήταν ο κόσμος του – αυτό που εκείνος ήθελε να είναι στη ζωή.
Τον ρωτούσα, σχεδόν από ευγένεια, δεδομένου ότι είχα απέναντί μου έναν 78χρονο προπονητή, αν επιθυμεί να επιστρέψει σε πάγκο και αν θα προτιμούσε σε αυτή την περίπτωση έναν εθνικό πάγκο προκειμένου να αποφύγει τη φθορά της καθημερινότητας, και η ενέργεια που έβαζε στην απάντηση σου έδινε την εντύπωση ότι είναι συνομήλικος του γιου του. Ήταν ανυπόμονος για την επόμενη “δουλειά” του, για να ξαναμπεί στο γήπεδο. Δηλαδή αυτό που είχε πει το 2010 (“Είναι το πιο όμορφο πράγμα που μπορεί να συμβεί σε έναν προπονητή. Θα ήθελα να πεθάνω στο γήπεδο.
Σημαίνει ότι έχεις ζήσει τα πάντα εκεί, μέσα στη μάχη”) ίσχυε απολύτως το 2024. Το ένιωθες ότι ήθελε να προπονεί μέχρι την τελευταία του στιγμή στη ζωή. Ότι αυτό ήταν για εκείνον “ζωή”. Με σιγουριά λέω ότι όλο αυτό που έζησε τους τελευταίους μήνες, το να προπονεί ενώ ένας “φυσιολογικός 80χρονος” θα ακολουθούσε τις ιατρικές συμβουλές για να ζει σε κατάσταση ηρεμίας, ήταν ο τρόπος που ήθελε να ζει μέχρι να φύγει από τη ζωή με την επίγνωση ότι αυτός ο τρόπος μπορεί να του μικρύνει τη ζωή.
Μέσα σε μια συναναστροφή λίγων ωρών πήρα αμέτρητα ερεθίσματα που μου έδωσαν να καταλάβω πόσο έχει επηρεάσει ως role model, τον προπονητή Ραζβάν Λουτσέσκου. Οχι μόνο επειδή είναι γιος του, αλλά επειδή ο Ραζβάν είχε την ευλογία να μεγαλώνει δίπλα σε έναν από τους καλύτερους προπονητές της Ευρώπης στην ιστορία. Η φήμη του Μιρτσέα ανάμεσα στους ποδοσφαιριστές, που εκφράζεται με το ““ακόμη και όταν δεν παίζεις σου δίνει την αίσθηση ότι είσαι βασικός στο σχέδιο” σλόγκαν που χρησιμοποιούσαν για να τον περιγράψουν, είναι στην καρδιά της μεθοδολογίας του Ραζβάν – αυτό που τον έχει αναδείξει στον κορυφαίο, στην Ελλάδα, στην διαχείριση των προσωπικοτήτων.
Ως κάποιος που έχει περάσει αυτό που βιώνει σήμερα ο προπονητής του ΠΑΟΚ, το να φεύγει ο μπαμπάς απ’ τη ζωή, σκέφτομαι ότι ο ΠΑΟΚ στέκεται πολύ άτυχος, σχετικά με τη στιγμή. Στη σεζόν των 100 του χρόνων, πάνω που άρχισαν οι τελικοί του πρωταθλήματος, ο ΠΑΟΚ που ζει εδώ και μήνες σε πένθος βλέπει τον προπονητή του να δέχεται ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματα που θα μπορούσε να δεχθεί.
Ο Ραζβάν Λουτσέσκου ήταν προετοιμασμένος, διότι ο Μιρτσέα Λουτσέσκου αντιμετώπιζε καιρό προβλήματα με την υγεία του. Η απόσταση όμως ανάμεσα σε αυτό για το οποίο προετοιμάζεσαι και σε αυτό που βιώνεις όταν χάνεις τον πατέρα σου είναι χαοτική όταν η σχέση που έχεις με τον μπαμπά σου έχει την ποιότητα και το βάθος της σχέσης που είχε ο Ραζβάν με τον Μιρτσέα. Όταν χάνεις από τη ζωή το είδωλό σου.