Λεωφόρος Αλεξάνδρας: Ένα γήπεδο σύμβολο, η καρδιά του Παναθηναϊκού

Την Κυριακή 17 Μαΐου στις 19:30, ο Παναθηναϊκός θα γράψει την τελευταία σελίδα του βιβλίου που λέγεται “Λεωφόρος” κόντρα στον ΠΑΟΚ. 104 χρόνια πράσινης ιστορίας θα είναι χαραγμένα για πάντα στην καρδιά της Αθήνας, γιατί το “Απόστολος Νικολαΐδης” είναι κομμάτι της πόλης.

Χτισμένο στους βόρειους πρόποδες του Λυκαβηττού, επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όποτε το θρυλικό γήπεδο φιλοξενούσε κάποιο μεγάλο ματς η καρδιά της πόλης, χτυπούσε εκεί.

Οι πρώτοι λίθοι

Ο ιδρυτής του Παναθηναϊκού Γιώργος Καλαφάτης ήθελε να υλοποιήσει το όραμά του, να ιδρύσει ένα γήπεδο που θα βρουν στέγη τα όνειρα του ίδιου, των παικτών, αλλά και των φίλων του Παναθηναϊκού. Ο Καλαφάτης μαζί με τους Δημήτρη Δεμερτζή και Λεωνίδα Καλογερόπουλο έκαναν έρευνα για τον χώρο που μπορεί να χτιστεί το γήπεδο και κατέληξαν στην ανατολική πλευρά του Λυκαβηττού, στο χώρο απέναντι από τις Φυλακές Αβέρωφ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.

O τότε δήμαρχος της πόλης Γιώργος Τσόχας αρνήθηκε την παραχώρηση της Περιβόλας και έτσι ο Γιώργος Καλαφάτης ζήτησε βοήθεια από τον πρόεδρο του Παναθηναϊκού Γιώργο Χατζόπουλο ο οποίος απευθύνθηκε στον πρίγκιπα Νικόλαο, γιο του βασιλιά Γεωργίου του Α’, επίτιμο πρόεδρο του ΣΕΓΑΣ και εκείνος έπεισε το δημοτικό συμβούλιο να παραχωρήσει τελικά την έκταση.

Όλα πήραν σιγά-σιγά τον δρόμο τους, αφού ο Γιώργος Καλαφάτης είχε βάλει το πρώτο λιθαράκι στο “σπίτι” που θα έμεναν γενιές Παναθηναϊκών, αθλητών και φίλων.

Το 1922 ξεκίνησαν οι πρώτες εργασίες για την κατασκευή του γηπέδου και η κορδέλα κόπηκε δύο χρόνια μετά το 1924 έχοντας 6.000 καθίσματα.

Η Λεωφόρος έφερε πολλές πρωτοπορίες στα ελληνικά γήπεδα. Το 1928 δημιουργήθηκαν οι πρώτες ξύλινες κερκίδες στην πλευρά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Το 1931 ήρθε η σειρά της τσιμεντένιας κερκίδας, η οποία ήταν σκεπαστή και χωρούσε 1.500 θεατές και κάτω από αυτή βρίσκονταν τα τμήματα πυγμαχίας, γυμναστικής και ξιφασκίας. Δύο χρόνια μετά ολοκληρώθηκε και η σκεπαστή από την πλευρά της οδούς Τσόχα με 800 θέσεις.

Το γήπεδο στα χρόνια της κατοχής

Όταν ξέσπασε ο πόλεμος το 1940, το γήπεδο μετατράπηκε σε στρατιωτικό νοσοκομείο και ορφανοτροφείο. Οι Γερμανοί όμως, το κατέλαβαν και λεηλάτησαν την αίθουσα τροπαίων. Προς το τέλος του πολέμου και συγκεκριμένα στις 8 Οκτωβρίου του 1944, ο Αντώνης Βρεττός ύψωσε για πρώτη φορά την ελληνική σημαία εν μέσω κατοχής.

Το γήπεδο επισκευάστηκε μετά τον πόλεμο το 1948 με πρωτοβουλία του Απόστολου Νικολαΐδη και έρανο από χιλιάδες φίλους της ομάδας. Μάλιστα, εκείνη τη χρονιά αγοράστηκαν από τις ΗΠΑ και οι πρώτοι προβολείς σε ελληνικό γήπεδο με έξοδα των Ελλήνων της ομογένειας. Ένα χρόνο αργότερα το γήπεδο χωρούσε 13.000 θεατές.

Απόστολος Νικολαΐδης, ένα όνομα μια ιστορία

Ο Απόστολος Νικολαΐδης υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία του Παναθηναϊκού. Υπηρέτησε τον Σύλλογο από διάφορα πόστα: αθλητής, πρόεδρος, αντιπρόεδρος και μέλος του συμβουλίου, για περίπου έξι δεκαετίες. Γεννήθηκε στη Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ), της Βουλγαρίας και ήταν ένα φαινόμενο πολυαθλητή όντας πρωταγωνιστής στο δέκαθλο, στο ποδόσφαιρο στο μπάσκετ και στο βόλεϊ.

Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από την κατοχή των Γερμανών, εξελέγη πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ, τον οποίο υπηρέτησε για 20 χρόνια. Παράλληλα την ίδια θέση κατείχε και στην ΕΛΠΑ.

Το 1974 εξελέγη πρόεδρος του Παναθηναϊκού, αλλά επί δεκαετίες ήταν ο άνθρωπος που έπαιρνε όλες τις αποφάσεις για τον Σύλλογο. Ως λάτρης και αθλητής πολλών σπορ θεωρούσε πώς ο Παναθηναϊκός θα γίνει ακόμη μεγαλύτερος αν δημιουργηθούν τμήματα και για άλλα αθλήματα. Πράγματι, επί των ημερών του, το όνειρό του βγήκε αληθινό με τον Παναθηναϊκό να διατηρεί περισσότερα από 20 τμήματα στο υψηλότερο επίπεδο.

Αμέσως, μετά τον θάνατό του στις 15 Οκτωβρίου του 1980 το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας μετονομάστηκε σε “Απόστολος Νικολαΐδης ως φόρος ελάχιστος φόρος τιμής.

Η πορεία του γηπέδου μέχρι σήμερα

Το 1950 ξεκίνησε η κατασκευή του πετάλου του Λυκαβηττού, η σημερινή Θύρα 13 και το 1958 γίνεται το πρώτο γήπεδο με χλοοτάπητα, ενώ δύο χρόνια αργότερα λειτούργησε το πρώτο κλειστό γυμναστήριο της Ελλάδας, ο τάφος του Ινδού.

Για πολλά χρόνια στα μέσα του 20ού αιώνα στο “Απόστολος Νικολαΐδης γράφτηκαν ιστορίες με χρυσή πένα από τον Παναθηναϊκό, αλλά το 1984 η ΠΑΕ αποφάσισε να μετακομίσει στο νεόκτιστο τότε Ολυμπιακό Στάδιο. Με εξαίρεση λίγους μήνες το 1989, το τριφύλλι στεγαζόταν στο ΟΑΚΑ μέχρι την περίοδο 1999-2000 και από την επόμενη σεζόν επέστρεψε στη φυσική του έδρα, η οποία ήταν ριζικά ανακαινισμένη.

Το 2008, την περίοδο της πολυμετοχικότητας οι πράσινοι επέστρεψαν στο ΟΑΚΑ, μέχρι το 2013, όπου ο επικεφαλής της Παναθηναϊκής Συμμαχίας, Γιάννης Αλαφούζος έφερε την ομάδα ξανά στη Λεωφόρο μέχρι το 2016, όπου έγινε ανακατασκευή.

Οι πιο Παναθηναϊκές στιγμές στη Λεωφόρο

Το πρώτο διεθνές παιχνίδι του Παναθηναϊκού ήταν στις 26 Απρίλη του 1925 κόντρα στη Γιουγκοσλαβική Βιτόρια Ζάγκρεμπ με το ματς να λήγει ισόπαλο 1-1 και πανηγυρίστηκε δεόντως από τους Αθηναίους που κατέκλεισαν το γήπεδο.

Το πρώτο επίσημο παιχνίδι ανάμεσα στους αιώνιους αντίπαλους διεξήχθη στο γήπεδο της Λεωφόρου την 1η Ιουνίου του 1930 και βρήκε νικητές τους πράσινους με το ασύλληπτο 8-2.

Το ρεκόρ προσέλευσης σημειώθηκε στις 18 Οκτώβρη του 1968 στον αγώνα κόντρα στη Μπάγερν, όπου κόπηκαν 29.665 εισιτήρια.

To 1971 ήταν η σεζόν που γράφτηκε μία από τις πιο χρυσές ιστορίες του ελληνικού ποδοσφαίρου με τον Παναθηναϊκό του Δομάζου και του Αντωνιάδη να φτάνει στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Αυτή η πορεία είχε έδρα, η οποία ήταν το βασικό του όπλο για να φτάσει στον τελικό.

Ζενές Ες, Σλόβαν Μπρατισλάβας, Έβερτον δεινοπάθησαν να κάνουν το οτιδήποτε, αφού μόνο οι Άγγλοι κατάφεραν να πάρουν ισοπαλία.

Η τελευταία ραψωδία εκείνης της σεζόν γράφτηκε στις 28 Απρίλη όπου οι πράσινοι ανέτρεψαν το 4-1 του πρώτου ματς κόντρα στον Ερυθρό Αστέρα και με 3-0 στη Λεωφόρο πήραν το εισιτήριο για τον τελικό του Γουέμπλεϊ.

Οι αγώνες αυτοί του Παναθηναϊκού ήταν τα σημαντικότερα αθλητικά γεγονότα της χώρας με το γήπεδο να έχει μέσο όρο πάνω από 25.000 θεατές σε κάθε ματς

Οι τελευταίες μεγάλες στιγμές που έχει να εξιστορήσει το “Απόστολος Νικολαΐδης” ήταν στις αρχές του 21ου αιώνα, όπου ευρωπαϊκά μεγαθήρια όπως η Άρσεναλ και η Μπαρτσελόνα προσκύνησαν το μεγαλείο των πρασίνων.

Δύο σεζόν αργότερα το τριφύλλι στις 18 Απρίλη του 2004 με 2-2 κόντρα στον Ολυμπιακό σφράγισε το πρωτάθλημα εκείνης της σεζόν.

Αν η Λεωφόρος μπορούσε να μιλήσει θα μπορούσε να πει πολλά. Πολλά θα μπορούσαν να πουν και όλοι οι φίλοι του Παναθηναϊκού που στο γήπεδο αυτό έχουν αφήσει κομμάτι της ζωής τους.

Το μόνο σίγουρο είναι πώς και στο Βοτανικό, στο νέο σπίτι του τριφυλλιού, το “είμαστε από τη Λεωφόρο” θα ακούγεται για πάντα.