Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ (1920-2010)

Φυσικά, όπως κάθε μεγάλη προσωπικότητα που κάνει κουμάντο στον αθλητισμό είχε πολλούς υποστηρικτές (ειδικά στη χώρα μας) και φανατικούς εχθρούς. Το ίδιο θα πει κανείς για ανθρώπους σαν τον Σεπ Μπλάτερ, τον Ντέιβιντ Στερν, τον Μπέρνι Έκλεστοουν όταν και αυτοί αποχωρήσουν.

Ο Σάμαρανκ γεννήθηκε στη Βαρκελώνη. Γόνος εύπορης, αλλά όχι αριστοκρατικής οικογένειας ασχολήθηκε με τα σπορ. Υπήρξε πρωταθλητής στο roller hockey και στο πινγκ πονγκ. Αργότερα άφησε να διαρρεύσει ότι υπήρξε πολύ καλός ποδοσφαιριστής, αλλά εγκατέλειψε το άθλημα λόγω ασθένειας. Ένας αριστοκράτης δεν θα έπαιζε ποτέ ποδόσφαιρο εκείνη την εποχή.



Όσο ακόμα τον βαστούσαν τα πόδια του, έπαιζε τένις. Δεν έλειψε ποτέ από τα μεγάλα τουρνουά και άλλωστε μία από τις πρώτες αποφάσεις του ήταν η επαναφορά του σπορ στο ολυμπιακό πρόγραμμα του 1984. Ο γιος του και διάδοχος του στη ΔΟΕ, Χουάν Αντόνιο Τζούνιορ δήλωσε ότι ο πατέρας του παρακολουθούσε τον τελικό του τουρνουά Μάστερς στο Μόντε Κάρλο με νικητή τον Ράφα Ναδάλ την περασμένη Κυριακή (18/4), όταν ένιωσε αδιαθεσία και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, από το οποίο δεν θα έβγαινε ποτέ ξανά ζωντανός.



Ολοκλήρωσε τις σπουδές του με σκοπό να αναλάβει την επιχείρηση υφασμάτων, όμως η γνωριμία του με την πλούσια κληρονόμο Μαρία Τερέζα του άνοιξε τις πόρτες της αριστοκρατίας. Σύντομα παντρεύτηκαν, έκαναν δύο παιδιά (τον Χουάν Αντόνιο Τζούνιορ και τη Μαρία Τερέζα) και ο Χουάν Αντόνιο ασχολήθηκε με τη διπλωματία και τον αθλητισμό ως επικεφαλής διαφόρων ομοσπονδιών. Έγινε μέλος του κινήματος του Φράνκο, πηγαίνοντας με το ρεύμα, αν και οι αντίπαλοι του λένε ότι υπήρξε μέλος της νεολαίας του Φράνκο από το 1937. Το 1966 έγινε μέλος της ΔΟΕ και πέντε χρόνια αργότερα εξελέγη βουλευτής.




“Δεν ντράπηκα ποτέ για τα όσα έκανα στην Ισπανία. Ο Φράνκο έκανε καλά πράγματα για τη χώρα μου. Μας κράτησε μακριά από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δημιούργησε τη μεσαία τάξη. Επέλεξε έναν καλό διάδοχο, τον βασιλιά “, υποστήριξε σε συνέντευξη του ο Σάμαρανκ. Πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του ανθρώπου που οδήγησε εκατομμύρια ανθρώπους στο θάνατο, αναδείχθηκε πρόεδρος της ΔΟΕ.



Ωστόσο όλοι γνωρίζουν ότι το φασιστικό παρελθόν του Σάμαρανκ ήταν ένα από τα θέματα για τα οποία δεν μιλούσαν ποτέ στη ΔΟΕ. Ίσως γιατί οι περισσότεροι “αθάνατοι” βρίσκονται στη ΔΟΕ λόγω του Σάμαρανκ. Ο δημοσιογράφος Άντριου Τζένινγκς έγραψε ένα βιβλίο και παρουσίασε ένα ντοκυμαντέρ στην τηλεόραση για τη στενή σχέση του Σάμαρανγκ με το φασισμό και το ναζισμό. Ο Τζένινγκς πέρασε πέντε μέρες σε φυλακή της Ελβετίας λόγω του κυνηγητού, όπως ισχυρίζεται, του Σάμαρανκ. Πρόσφατα άλλωστε επανεμφανίστηκε μια φωτογραφία που δείχνει τον Σάμαρανκ να υψώνει το χέρι του ακριβώς όπως έκαναν οι Ναζί. Χρονολογείται το 1974 όταν ήταν ήδη αντιπρόεδρος της ΔΟΕ!




Ο Σάμαρανκ στην προεδρία της ΔΟΕ

Καταρχάς, υπήρξε θερμός υποστηρικτής της ελληνικής υποψηφιότητας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Μόνο που δεν χαμογελούσε όταν διάβασε την περίφημη φράση
“the city who will have the honour and responsibility to organize the Olympics Games of the year 2004 is Athens στη Λοζάνη το 1997. Οι παλιότεροι θυμούνται ότι πίεσε για την ανάληψη των Αγώνων του 1996 από την Αθήνα, αλλά όπως φάνηκε, τα λεφτά των Αμερικάνων της Ατλάντα ήταν αρκετά.



Το όνομα του επίτιμου προέδρου της ΔΟΕ συνδέθηκε με την εμπορευματοποίηση των Αγώνων. Οι μόνιμοι χορηγοί που εξασφάλισε όμως, εξασφάλισαν και τη διαβίωση της διοργάνωσης. Στο ταμείο της ΔΟΕ υπήρχαν 200.000 δολάρια όταν ανέλαβε, τώρα η ΔΟΕ είναι ανεξάρτηση και βοηθάει πολλές μικρές χώρες να συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες μέσω διαφόρων προγραμμάτων.



Κι αν ο Πιέρ ντε Κουμπερτέν ήταν αντίθετος με τη συμμετοχή των γυναικών “κολλημένος” στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες και στην εποχή, ο Σάμαρανκ ενθάρρυνε τη συμμετοχή των γυναικών στους Αγώνες, ενώ έδωσε και σημαντικές θέσεις σε γυναίκες στο ολυμπιακό κίνημα όπως στην Αμερικανίδα Ανίτα ντε Φραντς.



Με μία αμφιλεγόμενη κίνηση τίμησε το 1985 τον επικεφαλής της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, ώστε η κομμουνιστική χώρα να λάβει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ το 1988, αναβάθμισε τους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες που πλέον δεν έχουν να ζηλέψουν σε τίποτα τους θερινούς, πρωτοστάτησε στη σύσταση της ομάδας της Κοινοπολιτείας το 1992 ώστε να συμμετάσχουν οι πρώην Σοβιετικοί αθλητές στη Βαρκελώνη. Τέλος ένωσε ξανά τις δύο Κορέες και το τελευταίο κατόρθωμα του ήταν να δώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Πεκίνο! Ας μη ξεχνάμε επίσης ότι χάρη στον Σάμαρανκ οι επαγγελματίες του NBA και του NHL (χόκεϊ στον πάγο) συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αν και δεν υποβάλλονται σε έλεγχο απαγορευμένων ουσιών.



Φυσικά, άνοιξε την πόρτα της ΔΟΕ σε εύπορους επιχειρηματίες που δεν είχαν σχέση με τον αθλητισμό και ήθελαν σώνει και καλά να γίνουν “αθάνατοι”. Ορισμένοι εξ αυτών ήταν αμφιβόλου ηθικής και κατέληξαν στη φυλακή. Χρηματισμοί “αθανάτων” από την οργανωτική επιτροπή “σημάδεψαν” τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Ναγκάνο και στο Σολτ Λέικ Σίτι. Η ΔΟΕ με τον Σάμαρανκ στο τιμόνι έκανε τα στραβά μάτια στο ντόπινγκ. Ο Σάμαρανκ ισχυριζόταν ότι δεν είχε ιδέα για το ντόπινγκ στην Ανατολική Γερμανία, αλλά το 1988 στη Σεούλ ντοπέ βρέθηκε μόνο ο Μπεν Τζόνσον. Σήμερα, η ΔΟΕ και ο εκλεκτός διάδοχος του, ο Ζακ Ρογκ συνεχίζουν να “πολεμούν” το ντόπινγκ.




Ο Σάμαρανκ και η Ισπανία

Λένε ότι έδωσε στη γενέτειρα του, τη Βαρκελώνη τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1992 για να εξιλεωθεί για το παρελθόν του. Ό,τι κι αν τον οδήγησε εκεί, οι συγκεκριμένοι Αγώνες θα παραμείνουν αξέχαστοι και προκάλεσαν τη “μεταμόρφωση” της καταλανικής πόλης και των γύρω περιοχών. Προσπάθησε να δώσει στη Μαδρίτη τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012 και του 2016 (μάλιστα τη δεύτερη φορά επικεφαλής ήταν ο γιος του), αλλά δεν τα κατάφερε.



Ο Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ έκλεισε για πάντα τα μάτια του και πρέπει να ήταν ευτυχισμένος. Όχι γιατί οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι ασφαλείς, αλλά επίσης γιατί η πολυαγαπημένη του Ισπανία έχει εξελιχθεί σε αθλητικό κολοσσό. Από τη Ναβάρα μέχρι την Καστίλλη πενθούν το χαμό του και η είδηση του θανάτου του πρωτοστατεί σε όλα τα ενημερωτικά μέσα της χώρας. Στον άλλο κόσμο τον περιμένουν ο Κουμπερτέν, ο Δημήτρης Βικέλας και ο καλός φίλος του, ο αείμνηστος Νίκος Φιλάρετος. Φυσικά, θα χαμογελούν γιατί οι Ολυμπιακοί Αγώνες εξακολουθούν να υπάρχουν και πρωτοστατούν στα όνειρα όλων των αθλητών του κόσμου.