Τρίαθλο

Στις 4 Σεπτεμβρίου του 1921, μία λέσχη κολύμβησης στην Μασσαλία (Γαλλία) διοργάνωσε έναν αγώνα τον οποίο ονόμασε «Αγώνα των τριών αθλημάτων», και ο οποίος αποτελείτο από ένα ποδηλατικό γύρο 7 χλμ, τρέξιμο 5 χλμ, και 200μ. κολύμβησης. Νικητής σε αυτό τον αγώνα ήταν ο Λούλου Χέλμετ. Το 1934 στο Ροσέλ έγινε αγώνας όπου οι αθλητές κολύμπησαν 200 μέτρα ώστε να διασχίσουν το κανάλι, ποδηλάτησαν 10 χιλιόμετρα ώστε να μεταβούν από το λιμάνι στην περιοχή της και έτρεξαν 1200 μέτρα μέσα στον στίβο. Το 1972, ο Ντέιβιντ Πέιν, θέλοντας να γιορτάσει τα 50στά του γενέθλια, διοργάνωσε τον πρώτο γνωστό αγώνα πολλών αθλημάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες – έναν αγώνα τρεξίματος και ποδηλασίας – στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια.

Σημαδιακή ημερομηνία για την εμφάνιση του τριάθλου αποτελεί η 25η Σεπτεμβρίου του 1974. Ο Σύλλογος Δρομέων του Σαν Ντιέγκο, με επικεφαλής τους Τζακ Τζονστόουν και Ντον Σάναχαν, δημοσιεύει ανακοίνωση με τίτλο: «ΤΡΕΞΙΜΟ, ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ, ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ: ΤΡΙΑΘΛΟ ΣΤΙΣ 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ». Η ανακοίνωση, περιγράφει την διεξαγωγή του αγωνίσματος: «6 μίλια τρεξίματος, 5 μίλια ποδηλασίας (όλα μαζί) και 500 μέτρα κολύμβησης. Τα 2 μίλια του τρεξίματος θα γίνουν χωρίς παπούτσια σε γρασίδι και άμμο». Τελειώνοντας, η ανακοίνωση ανέφερε: «Κάθε διαγωνιζόμενος πρέπει να φέρει το δικό του ποδήλατο». Στα έπαθλα αναγράφηκε η λέξη Τρίαθλο, παίρνοντας την ονομασία από τα αντίστοιχα αθλήματα Πένταθλο και Δέκαθλο. Στον αγώνα αυτό συμμετείχαν 46 αθλητές, και επειδή ο αγώνας έγινε το απόγευμα, όταν βράδιασε, τα αυτοκίνητα έριχναν τους προβολείς τους στη θάλασσα ώστε να γίνει η κολύμβηση.



Τον Ιανουάριο του 1977, στη Χαβάη, ένας αξιωματικός του Ναυτικού, ο Τζον Κόλινς προκαλεί αθλητές αντοχής να συναγωνιστούν σε έναν αγώνα που να συνδυάζει κολύμβηση, ποδηλασία και τρέξιμο. Την εποχή εκείνη στη Χαβάη οι μεγαλύτεροι αγώνες αντοχής που υπήρχαν ήταν ο Waikiki Roughwater Swim (4,8χλμ), o Around-Oahu Bike Race (180χλμ) και ο μαραθώνιος της Χαβάη (42,195χλμ). Ο Κόλινς πρότεινε ο αγώνας να περιλαμβάνει αυτούς τους τρεις αγώνες, και αυτός που θα τερματίσει πρώτος να ονομαστεί «ironman», παίρνοντας σαν έπαθλο ένα σιδερένιο αγαλματίδιο. Ο πρώτος τέτοιος αγώνας έγινε στις 18 Φεβρουαρίου του 1978, με 12 από τους 15 συμμετέχοντες να τερματίζουν. Εκεί, ο Γκόρντον Χάλερ γράφει Ιστορία ως ο πρώτος αθλητής που τερματίζει αγώνα ironman, σε χρόνο 11 ωρών, 46 λεπτών και 58 δευτερολέπτων.



Το Μάϊο του 1979, ένα δεκασέλιδο άρθρο αφιερωμένο στο ironman της Χαβάη, εκτοξεύει τις συμμετοχές του επόμενου αγώνα στις 108. Το 1980 το κανάλι ABC αρχίζει να μεταδίδει τους αγώνες ironman, δίνοντάς τους τεράστια δημοσιότητα, με αποκορύφωμα το 1982, όταν όλος ο κόσμος βλέπει στην τηλεόρασή του την Τζούλι Μος να σύρεται στο έδαφος στην προσπάθειά της να ολοκληρώσει τα τελευταία μέτρα του αγώνα και να τερματίσει πρώτη.



Η λέξη Τρίαθλο επισημοποιήθηκε σαν λέξη τον Αύγουστο του 1983, όταν προστέθηκε στην 9η έκδοση του λεξικού Webster. Η τελική παγίωση του ironman γίνεται το 1986, όταν έναν ανώνυμος χορηγός προσφέρει χρηματικό έπαθλο 100,000 δολαρίων, το οποίο κατέκτησε ο Ντέιβ Σκοτ για τους άντρες και η Πόλα Νιούμπαϊ-Φρέιζερ για τις γυναίκες.



Την άνοιξη του 1989 ιδρύεται η Παγκόσμια Ομοσπονδία Τριάθλου (ITU) στο Avignon της Γαλλίας. Ο Λες ΜακΝτόναλντ εκλέγεται πρόεδρος της ομοσπονδίας. Σύμφωνα με το καταστατικό της, παράγραφος 1.1, έχει τους εξής στόχους :



– Να υποστηρίξει τα ιδανικά, σκοπούς και αρχές του Ολυμπιακού κινήματος και να διασφαλίσει την εισαγωγή του Αθλήματος στους Ολυμπιακούς αγώνες.



– Να προωθήσει και να αναπτύξει το άθλημα του Τριάθλου, Διάθλου, και τα συσχετιζόμενα σύνθετα αθλήματα (multi sport) ανά τον κόσμο.



– Να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των εθνικών ομοσπονδιών.



– Να βοηθήσει τις εθνικές ομοσπονδίες να οργανωθούν και να αναγνωρισθούν από τις Εθνικές Ολυμπιακές Επιτροπές και από τα εθνικά συμβούλια/ συνομοσπονδίες.



Τον Αύγουστο αυτής της χρονιάς διεξάγεται και το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα στην Αβινιόν, με αποστάσεις 1,5 – 40 – 10. Τον Σεπτέμβριο του 1994 αποφασίζεται να συμπεριληφθεί το τρίαθλο στο Ολυμπιακό Πρόγραμμα Αγώνων του Σίδνεϊ για το 2000. Τον Σεπτέμβριο του 2000, το τρίαθλο διεξάγεται πρώτη φορά σε Ολυμπιακούς Αγώνες, στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας.




Κανονισμοί διεξαγωγής αγώνων




Γενικοί κανόνες




Οι ακόλουθοι κανόνες αφορούν όλους τους αθλητές:




α) Όλοι οι αθλητές πρέπει να έχουν ασφαλώς δεμένα τα κράνη τους από τη στιγμή που θα πάρουν το ποδήλατό τους από τη σχάρα για να ξεκινήσουν τη ποδηλασία, μέχρι να επανατοποθετήσουν το ποδήλατό τους σ’ αυτήν, στο τέλος του συγκεκριμένου αγωνίσματος.




β) Οι αθλητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν, μόνο, τη συγκεκριμένη σχάρα των διοργανωτών για να στηρίξουν το ποδήλατό τους.




γ) Οι αθλητές πρέπει να τοποθετούν τα προσωπικά τους αντικείμενα μέσα στην οριοθετημένη προσωπική θέση που έχουν στην περιοχή των αλλαγών, χωρίς, έτσι, αυτά να βρίσκονται στη θέση κάποιου άλλου αθλητή ή να παρεμποδίζουν τη διεξαγωγή του αγώνα.




δ) Οι αθλητές δεν μπορούν να παρακωλύουν την ομαλή διέλευση των υπολοίπων αθλητών από την περιοχή των αλλαγών.




ε) Οι αθλητές δεν μπορούν να παρεμβαίνουν στον εξοπλισμό των άλλων στην περιοχή των αλλαγών.




στ) Οι αθλητές πρέπει να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν από το ποδήλατό τους στις αντίστοιχες γραμμές ανόδου και καθόδου της περιοχής των αλλαγών.




ζ) Η ποδηλασία απαγορεύεται εντός της περιοχής των αλλαγών.




η) Η απρεπής και άσεμνη συμπεριφορά τιμωρείται.




Οι αποστάσεις στα αγωνίσματα του τριάθλου ποικίλουν αλλά έχουν επικρατήσει οι εξής:


Κλασική απόσταση: 1500 μ. κολύμβησης, 40χλμ. ποδηλασίας και 10χλμ. τρεξίματος.


Απόσταση σπριντ: 750μ. κολύμβησης, 20χλμ. ποδηλασίας και 5χλμ. τρεξίματος.


Μεγάλη απόσταση: 4χλμ. κολύμβησης, 120χλμ. ποδηλασίας, 30χλμ. τρεξίματος.


Iron man: 3,8χλμ. κολύμβησης, 180χλμ. ποδηλασίας και 42,2χλμ. τρεξίματος.



Η κλασική απόσταση είναι αυτή που έχει κυριαρχήσει και είναι αυτή που υπάρχει στο Ολυμπιακό πρόγραμμα. Οι αποστάσεις των αγωνισμάτων στην κλασσική (ολυμπιακή) απόσταση αντιστοιχούν στις μεγαλύτερες αποστάσεις που έχουν αντίστοιχες Διεθνείς Ομοσπονδίες (FINA, UCI, IAAF), όσον αφορά στα αγωνίσματα σταδίου. Το τρίαθλο είναι ένα άθλημα που απαιτεί αντοχή, τεχνική και τακτική.




Τα τρία αθλήματα
Κολύμβηση

Η κολύμβηση γίνεται σε ανοιχτό νερό (λίμνη, θάλασσα, ποτάμι). Η διαδρομή σηματοδοτείται από σημαδούρες και συνήθως είναι τριγωνική.




Εκκίνηση: Η εκκίνηση είναι μαζική και πολύ θεαματική. Η εκκίνηση μπορεί να γίνει από παραλία, μέσα από το νερό ή από πλωτή εξέδρα (που λέγεται pontoon). Στα παγκόσμια πρωταθλήματα καθώς και στους Ολυμπιακούς αγώνες είναι υποχρεωτικό να γίνει εκκίνηση από την πλωτή εξέδρα, με τον ίδιο τρόπο που γίνεται η εκκίνηση στα κολυμβητικά αθλήματα.




Τακτική στην κολύμβηση: Τα πρώτα μέτρα είναι κρίσιμα και αυτό διότι αν κάποιος αθλητής κλειστεί δεν θα μπορέσει μετά να περάσει μπροστά. Ο αθλητής αφού κολυμπήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα πρώτα 400 μέτρα προσπαθεί να «πιάσει νερό» από τα πόδια προπορευόμενων αθλητών. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να κάνει οικονομία δυνάμεων. Εξάλλου το κολύμπι είναι απλά η «προθέρμανση» για την ποδηλασία και το τρέξιμο.




Έξοδος κολύμβησης: H έξοδος της κολύμβησης μπορεί να γίνει είτε από ράμπα (κεκλιμένη εξέδρα) είτε από την παραλία (beach swim exit).




Διαφορές της κολύμβησης τριάθλου από την κλασική κολύμβηση: Το κολύμπι σ’ ανοιχτό νερό είναι τελείως διαφορετικό από το κολύμπι στο κολυμβητήριο. Για τον αθλητή είναι απαραίτητη η δυνατότητα προσανατολισμού σ’ ανοιχτό νερό, η προσαρμογή στο κρύο νερό καθώς επίσης και η δυνατότητα κολύμβησης με κύματα και με άλλους αθλητές. Επίσης οι αθλητές πρέπει να ξεπεράσουν τη φοβία που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι όταν κολυμπάνε δίχως να βλέπουν τον πυθμένα της θάλασσας ή της λίμνης.




Ποδηλασία

Στο τρίαθλο χρησιμοποιούνται όμοια ποδήλατα με την ποδηλασία δρόμου και ισχύουν οι ίδιες προδιαγραφές.




Τακτική στην ποδηλασία: Κάθε αθλητής, που ολοκληρώνει τη διαδρομή της κολύμβησης, κατευθύνεται προς τη ζώνη αλλαγής όπου παίρνει το ποδήλατο και ξεκινάει να ποδηλατεί για 40χλμ. Στην ποδηλασία της κλασικής απόστασης τριάθλου επιτρέπεται πλέον το drafting (δημιουργία γκρουπ ποδηλατών), οπότε αυτή από αγώνας χρονομέτρου γίνεται ποδηλασία δρόμου όπου υπάρχουν εναλλαγές ρυθμού και ταχύτητας. Η τακτική που ακολουθούν οι αθλητές στην ποδηλασία επηρεάζεται από την ικανότητά τους στο τρέξιμο. Κάποιος αθλητής που είναι πιο ικανός στην ποδηλασία θα κάνει σπάσιμο (breakaway) για να προπορευτεί. Στην ακριβώς αντίθετη περίπτωση θα παραμείνει στο γκρουπ ποδηλατών για να εξοικονομήσει δυνάμεις για το τρέξιμο.




Τρέξιμο
Το τρέξιμο του τριάθλου διαφέρει από έναν αγώνα τρεξίματος διότι:
Οι αθλητές τρέχουν με ελαττωμένα αποθέματα γλυκογόνου. Όταν έχει εξαντληθεί το γλυκογόνο ο οργανισμός δεν μπορεί να δουλέψει σε υψηλές εντάσεις. Οι αθλητές τρέχουν με υψηλά ποσοστά αφυδάτωσης.



Οι προπονητές τριάθλου λένε ότι το τρέξιμο μετά από ποδήλατο «μοιάζει με τρέξιμο σε ανηφόρα». Το υψηλό επίπεδο των αθλητών έχει ως αποτέλεσμα οι περισσότεροι αγώνες να κρίνονται στον τερματισμό. Στη ζώνη τερματισμού τα συναισθήματα είναι ανάμικτα αφού για κάποιους ο τερματισμός σημαίνει δικαίωση μακροχρόνιας προπόνησης, ενώ για άλλους είναι η ανακούφιση μετά από έναν εξαντλητικό αγώνα.



Σε Ολυμπιακό επίπεδο ένας άνδρας αθλητής καλύπτει τα 1500 μέτρα στο κολύμπι σε 16-18 λεπτά, τα 40χλμ στην ποδηλασία σε 54-58 λεπτά (ανάλογα με τη δυσκολία της διαδρομής) και τα 10χλμ του τρεξίματος σε 30-35 λεπτά.




Εξοπλισμός

Ο απαραίτητος εξοπλισμός για έναν τριαθλητή είναι ένα μαγιό, ένα ζευγάρι γυαλάκια κολύμβησης, ένα ποδήλατο, ένα κράνος ποδηλασίας, ένα ζευγάρι παπούτσια τρεξίματος και ένα μπλουζάκι τρεξίματος.

Όταν κάποιος αθλητής θελήσει να κατέβει με απαιτήσεις στους αγώνες είναι χρήσιμο να προμηθευτεί παπούτσια και πετάλια ποδηλασίας (για αποτελεσματικότερη μετάδοση της ενέργειας), στολή κολύμβησης που προστατεύει τους αθλητές από το κρύο νερό, κολλάν ποδηλασίας με ειδική ενίσχυση και παλμογράφο (μηχάνημα που δείχνει την καρδιακή συχνότητα και βοηθάει τους αθλητές να ελέγχουν την προπόνησή τους).




Νικητές
2000 – Σίδνει
Άνδρες:

Σάϊμον Ουΐτφιλντ (Καναδάς)


Γυναίκες: Μπριγκίτε ΜακΜάχον (Ελβετία)




2004 – Αθήνα
Άνδρες:
Χάμις Κάρτερ (Νέα Ζηλανδία)


Γυναίκες: Κέιτ Άλεν (Αυστρία)




Στην Αθήνα

Στις γυναίκες η Αυστραλή Λορέτα Χάροπ είχε το προβάδισμα στο μεγαλύτερο μέρος των αθλημάτων, όμως στο τρέξιμο άρχισε να χάνει δυνάμεις και η Κέιτ Άλεν που την ακολουθούσε αντιλήφθηκε το πρόβλημα, την προσπέρασε και κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με 7’’ διαφορά.



Στους άνδρες, Κάρτερ, Ντόχερτι και Ρίντερερ έτρεχαν ώμο με ώμο, αλλά στα τελευταία μέτρα οι δυο πρώτοι απομακρύνθηκαν και ο Κάρτερ που είχε περισσότερες δυνάμεις πέρασε πρώτος την τελική γραμμή. Ο Ρίντερερ που ακολουθούσε κατάφερε να κρατήσει την 3η θέση παρά την μεγάλη προσπάθεια που έκανε ο Αυστραλός, Κρεγκ Μπένετ.




Τα μεγάλα ονόματα

Ο Καναδος, Σάιμον Ουΐτφιλντ θα συμμετέχει στους τρίτους Ολυμπιακούς Αγώνες της καριέρας του και ελπίζει να καταφέρει να επαναλάβει την επιτυχία του 2000 και να καταλάβει το χρυσό μετάλλιο.



Στις γυναίκες, η Αυστριακή Κέιτ Άλεν συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου ελπίζοντας να επαναλάβει την επιτυχία της Αθήνας και να φθάσει στην κορυφή. Βέβαια, μετά το 2004 προσπάθησε να κατακτήσει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ironman, όμως δεν κατάφερε καθώς τερμάτισε στην 5η θέση το 2005 και το 2006.




Πρόγραμμα
18/08, 15.00
Τρίαθλο (Άνδρες)


19/08, 15.00 Τρίαθλο (Γυναίκες)




Η ελληνική παρουσία σε Ολυμπιακούς Αγώνες

Ο Βασίλης Κρομμύδας εκπροσώπησε την Ελλάδα τόσο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ, όσο και στην Αθήνα. Πριν από οκτώ χρόνια στην Αυστραλία, κατέκτησε την 33η θέση. Κάλυψε τα 1.500 μέτρα κολύμβησης σε 18:00.09. Στη συνέχεια έτρεξε 10 χιλιόμετρα σε 30:53.73 και τέλος κάλυψε 40 χιλιόμετρα με ποδήλατο σε 1 ώρα 17 λεπτά, 17 δευτερόλεπτα και 49 εκατοστά. Το 2004 στην Αθήνα, ο νυν ομοσπονδιακός προπονητής, εγκατέλειψε.



Φέτος η χώρα μας θα εκπροσωπηθεί στις γυναίκες για πρώτη φορά από την Ντενίζ Δημάκη. Η Ελληνίδα αθλήτρια κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Διάθλου που έγινε τον Μάιο. Παράλληλα, θα γράψει ιστορία στο Πεκίνο, καθώς θα γίνει η πρώτη γυναίκα στην ιστορία του αθλήματος που θα εκπροσωπήσει την χώρα μας σε Ολυμπιακούς Αγώνες.