Τοξοβολία

H Ιστορία της τοξοβολίας



Οι Βρετανοί μονάρχες ήταν εκπληκτικοί τοξότες. Ο Ερρίκος ο 8ος οργάνωσε αγώνες τοξοβολίας, ενώ το 1537 ίδρυσε τον πρώτο σύλλογο, την “Αδελφότητα του Αγ. Γεωργίου”. Ο πρώτος γνωστός αγώνας της νεότερης Ιστορίας διεξήχθη το 1583 στο Φίσμπερι της Αγγλίας, με τη συμμετοχή 3.000 τοξοτών!



Διεθνείς αγώνες συναντάμε το 1900 μεταξύ των Άγγλων και των Γάλλων. Την ίδια χρονιά η τοξοβολία εντάχθηκε στο ολυμπιακό πρόγραμμα των Αγώνων του Παρισίου. Ήταν ολυμπιακό άθλημα ως τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας το 1920, με μία διακοπή το 1912, στη Στοκχόλμη.



Μετά το 1920, επανεμφανίστηκε στην κορυφαία των διοργανώσεων το 1972, στο Μόναχο. Το 1992 στην Βαρκελώνη εντάχθηκε στο πρόγραμμα το αγώνισμα του “ολυμπιακού γύρου”, που κάνει το άθλημα πολύ πιο θεαματικό: οι καλύτεροι αθλητές μπαίνουν σε ταμπλό με αγώνες νοκ-αουτ.




Οι κανονισμοί



Για να γίνει πιο θεαματικό το άθλημα , η Παγκόσμια Ομοσπονδία Τοξοβολίας άλλαξε το αγωνιστικό σύστημα πριν από 12 χρόνια, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης.



Κατ΄ αρχάς υπάρχει ένας ημερήσιος αγώνας κατάταξης. Εκεί οι άνδρες ρίχνουν 36 φορές με το τόξο τους σε καθέναν από τους τέσσερις στόχους, που βρίσκονται σε απόσταση 90, 70, 50 και 30 μέτρων (συνολικά 14 βολές). Το ίδιο γίνεται και με τις γυναίκες, μόνο που οι αποστάσεις είναι 70, 60, 50 και 30 μέτρα.



Ύστερα από τις βολές αυτές, συνεχίζουν στον αγώνα οι 64 άνδρες και οι 64 γυναίκες με την καλύτερη βαθμολογία, όπως και οι 16 καλύτερες ομάδες τω ανδρών και οι 16 αντίστοιχες των γυναικών. Μάλιστα δημιουργείται ένα “ταμπλό”, όπου την θέση Νο 1 παίρνει ο αθλητής με το υψηλότερο σκορ στον αγώνα κατάταξης, στο Νο 2 ο αθλητής με την αμέσως μικρότερη βαθμολογία κ.λπ.




Ατομικό αγώνισμα



Μετά τον προκριματικό, περνάμε στον “ολυμπιακό γύρο”. Ο αθλητής Νο1 αντιμετωπίζει τον Νο 64, ο Νο 2 τον Νο 63 και ούτω καθεξής. Τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, υπάρχει πλέον μόνο μία απόσταση: αυτή των 70 μέτρων. Οι αθλητές ρίχνουν από 3 σειρές των 6 βολών (σύνολο 18 βέλη), με ανώτατο χρονικό όριο τα 4 λεπτά ανά σειρά (40 δευτερόλεπτα ανά βολή).



Οι 32 νικητές περνούν στον επόμενο γύρο και ούτω καθεξής μέχρι να μείνουν 8. Τότε αρχίζει ο τελικός γύρος. Από τη φάση αυτή, κάθε αθλητής ρίχνει από 4 σειρές των 3 βελών (12 βέλη), με ανώτατο χρονικό όριο τα 40 δευτερόλεπτα. Οι τέσσερις που προκρίνονται είναι αυτοί που θα διεκδικήσουν τα μετάλλια.




Ομαδικό αγώνισμα



Ο “ολυμπιακός γύρος” στο ομαδικό διεξάγεται με τον ίδιο τρόπο: η ομάδα Νο 1 εναντίον της Νο 16, η Νο 2 εναντίον της Νο 15 και ούτω καθεξής. Ο στόχος βρίσκεται στα 70 μέτρα, τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Κάθε ομάδα ρίχνει 27 βέλη (τρεις τοξότες επί τρεις σειρές επί τρία βέλη). Το ανώτατο χρονικό όριο για κάθε σειρά είναι τρία λεπτά. Ο τελικός γύρος αρχίζει όταν πια έχουν απομείνει τέσσερις ομάδες, οι οποίες θα “μονομαχήσουν” για τα μετάλλια.




Οι χρυσοί νικητές




Ατομικό




1972 Τζον Ουίλιαμς (ΗΠΑ) 2528π


1976 Ντάρελ Πεϊς (ΗΠΑ) 2571π


1980 Τόμι Ποϊκολαϊνεν (Φινλανδία) 2455π


1984 Ντάρελ Πεϊς (ΗΠΑ) 2616π


1988 Τζέι Μπαρς (ΗΠΑ) 338π


1992 Σεμπαστιέν Φλιτ (Γαλλία) 542π


1996 Τζάστιν Χαϊς (ΗΠΑ)


2000 Σάιμον Φεργουέδερ (Αυστραλία)


2004 Mάρκο Γκαλιάζο (Ιταλία)




Ομαδικό




1904 ΗΠΑ 1344π


1988 Κορέα 986π.


1992 Ισπανία


1996 ΗΠΑ


2000 Κορέα


2004 Κορέα




Οι χρυσοί νικητές (σε αγωνίσματα που δεν υπάρχουν)




1900 Χούμπερτ Φαν Ίνις (Βέλγιο)

33 μέτρα au chapelet (με αλυσίδα)


1900 Εζέν Μουζέν (Γαλλία)

50 μέτρα au chapelet (με αλυσίδα)


1900 Χούμπερτ Φαν Ίνις (Βέλγιο)

33 μέτρα au cordon dore (με χρυσό κορδόνι)


1900 Ανρί Ερουέν (Γαλλία) 31π.

50 μέτρα au cordon dore (με χρυσό κορδόνι)


1900 Εμανουέλ Φουλόν (Βέλγιο)

sur la perche a la herse (σε αροτροειδή στύλο)


1900 Εμίλ Γκρίμιο (Γαλλία)

sur la perche a la pyramide (σε πυραμοειδή στύλο)


1904 Τζορτζ Μπραϊαντ (ΗΠΑ) 1048π

60, 80, 100 γιάρδες διπλός γύρος στυλ Αμερικής


1904 Τζορτζ Μπραϊαντ 820π

60, 80, 100 γιάρδες διπλός γύρος στυλ Υόρκης


1908 Εζέν Γκρίζο (Γαλλία) 263π

50 μέτρα ηπειρωτικό στυλ


1908 Ουίλιαμ Ντόντ (Βρετανία) 815π

γύρος στυλ Υόρκης


1920 Έντμοντ Κλέτενς (Βέλγιο) 13π

σταθερός μεγάλος στόχος


1920 Βέλγιο 31π

σταθερός μεγάλος στόχος – ομαδικό


1920 Έντμοντ Φαν Μερ (Βέλγιο) 11π

σταθερός μικρός στόχος


1920 Χούμπερτ Φαν Ίνις (Βέλγιο) 144π

28 μέτρα κινούμενος στόχος


1920 Χούμπερτ Φαν Ίνις (Βέλγιο) 139π

33 μέτρα κινούμενος στόχος


1920 Ζιλιέν Μπριλ (Γαλλία) 134π

50 μέτρα κινούμενος στόχος


1920 Ολλανδία 3087π

28 μέτρα κινούμενος στόχος – ομαδικό


1920 Βέλγιο 25π

σταθερός μικρός στόχος – ομαδικό


1920 Βέλγιο 2958π

33 μέτρα κινούμενος στόχος – ομαδικό


1920 Βέλγιο 2701π

50 μέτρα κινούμενος στόχος – ομαδικό




Οι χρυσές νικήτριες




Ατομικό




1972 Ντορίν Ουίλμπερ (ΗΠΑ) 2424π


1976 Λουάν Ραϊον (ΗΠΑ) 2499π


1980 Κέτο Λοζαμπερίτζε (ΕΣΣΔ) 2491π


1984 Χιανγκ-Σουν Σέο (Κορέα) 2568π


1988 Σου-Νιουνγκ Κιμ (Κορέα) 344π


1992 Γιουν-Γιονγκ Τσο (Κορέα) 552π


1996 Κιουνγκ-Γοκ Κιμ (Κορέα)


2000 Μι-Ζιν Γιουν (Κορέα)


2004 Σανγκ-Χιούν Παρκ (Κορέα)




Ομαδικό




1904 ΗΠΑ 506π


1988 Κορέα 982π


1992 Κορέα 966π


1996 Κορέα


2000 Κορέα


2004 Κορέα




Οι χρυσές νικήτριες (σε αγωνίσματα που δεν υπάρχουν πια)




1904 Ματίλντα Χάουελ 867π

30, 40, 50 γιάρδες διπλός γύρος στυλ κολούμπια


1908 Σίμπιλ Νιούαλ (Βρετανία) 688π

50, 60 γιάρδες εθνικός γύρος


1904 Ματίλντα Χάουελ (ΗΠΑ) 620π

50, 60 γιάρδες διπλός εθνικός γύρος




Αθήνα 2004



Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το άθλημα της τοξοβολίας διεξήχθη στο Παναθηναϊκό στάδιο από τις 12 εώς 21 Αυγούστου. Η Κορέα ήταν η κυρίαρχος τους αθλήματος αφού κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια στα τέσσερα αγωνίσματα που διεξήχθησαν σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.



Στο ατομικό ανδρών ο Ιταλός Μάρκο Γκαλιάζο έσπασε αυτή την κυριαρχία των Κορεατών, κατακτώντας το χρυσό, χαρίζοντας στην Ιταλία το πρώτο χρυσό μετάλλιο στην ιστορία της στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο άθλημα της τοξοβολίας.



Στο ομαδικό ανδρών οι Ντονγκ Χουν, Ζανγκ-Γιονγκ Χο και Παρκ Κιουνγκ-Μο ήταν οι νικητές. Στο ατομικό γυναικών, η Σανγκ-Χιούν Παρκ με παγκόσμιο ρεκόρ την πρώτη ημέρα των αγώνων με 682π από απόσταση 70 μέτρων, κατάκτησε το χρυσό. Υπήρξε μέλος της Κορέας και στο ομαδικό που επίσης κατέκτησε το χρυσό με τις Λι Σανγκ-Ζιν και Γιουν Μι-Ζιν.




Τα σύμβολα



Ο Βέλγος Χούμπερτ Φαν Ίνις είναι ο πολυνίκης του αθλήματος. Συνολικά μετράει εννιά ολυμπιακά μετάλλια. Το 1900 στο Παρίσι κατέκτησε 2 χρυσά μετάλλια και ένα χάλκινο. Η συλλογή του αυξήθηκε το 1920 στην Αμβέρσα, όπου ανέβηκε τέσσερις φορές στο πρώτο σκαλί του βάθρου, ενώ κατέκτησε και δύο αργυρά μετάλλια.



Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 1908, συναντάμε και τα πρώτα αδέρφια που “στέφονται” ολυμπιονίκες”. Ο Ουίλιαμ Ντοντ κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στην τοξοβολία των ανδρών, ενώ και η αδερφή του Σάρλοτ Ντον ήταν δεύτερη στο ίδιο αγώνισμα.



Ο σύγχρονος θρύλος του αθλήματος είναι η Κορεάτισσα Σου Νιουνγκ Κιμ. Στη Σεούλ κατέκτησε δύο χρυσά μετάλλια (ομαδικό, ατομικό), στη Βαρκελώνη ένα χρυσό (ομαδικό) κι ένα αργυρό (ατομικό) και στο Σίδνεϊ ένα χρυσό (ομαδικό) και ένα χάλκινο (ατομικό).



Λίγοι πάντως ολυμπιονίκες της τοξοβολίας τράβηξαν πάνω τους τα βλέμματα του κοινού. Δύο από αυτούς προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρόκειται για τον Τζον Ουίλιαμ και την Ντόρεν Ουίλμπερ που κατέκτησαν το χρυσό μετάλλιο στα ατομικά αγωνίσματα ανδρών και γυναικών αντίστοιχα, το 1972 στο Μόναχο. Ο 18χρονος τότε Ουίλιαμ, ο οποίος είχε εξαιρετική στρατιωτική εκπαίδευση, έγινε ο πρώτος τοξότης που έσπασε το “φράγμα” των 2.500 πόντων. Συνολικά πέτυχε σκορ 2.528 πόντους κρατώντας μάλιστα, τρία βέλη για τον δεύτερο γύρο.



Η Ουίλμπερ ήταν μια 42χρονη νοικοκυρά από την Αϊοβα! Κατόρθωσε να καλύψει την διαφορά των 26 βαθμών που τη χώριζαν από την πρωτοπόρο Πολωνή Ιρένα Σιντλόβσκα και τελικά την τελευταία μέρα των αγώνων νίκησε με 17 πόντους διαφορά.




Οι πρωταγωνιστές



Οι δύο νικητές στην Αθήνα ο Ιταλός Μάρκο Γκαλιάζο και η Κορεάτισσα Σανγκ-Χιούν Παρκ θα δώσουν το “παρών” στο Πεκίνο προκειμένου να υπερασπιστούν τον τίτλο τους.



Στο Πεκίνο θα βρίσκονται και ο Ιταλός Σέρτζιο Πάνι Νο 1 στην παγκόσμια κατάταξη και η Αμερικανίδα Βαν Άττα επίσης Νο 1 στην παγκόσμια κατάταξη.




Πρόγραμμα



Το αγώνισμα της τοξοβολίας θα διεξαχθεί από 9 εώς 15 Αυγούστου.




Οι ελληνικές συμμετοχές



Φτωχό είναι το παρελθόν της ελληνικής τοξοβολίας στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1999 ιδρύθηκε η Ελληνική Ομοσπονδία της Τοξοβολίας και το 2000 το άθλημα εκπροσωπήθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ.



Η Ευαγγελία Ψάρρα αποτελεί την πρώτη εκπρόσωπο στην τοξοβολία, αποσπώντας κολακευτικά σχόλια για την συμμετοχή της στο Σίδνεϊ και με επίδοση 618/720 κατέλαβε την 44η θέση. Το 2004 η Ευαγγελλία Ψάρρα αποτέλεσε την καλύτερη παρουσία άθλημα για την Ελλάδα αφού ήταν 7η στο ατομικό και 5η μαζί με τις Ελπίδα Ρομάντζη και Φωτεινή Βαβατζή στο ομαδικό.



Επίσης σημαντική επίδοση πέτυχαν και οι άντρες στο ομαδικό καταλαμβάνοντας την 13η θέση με τους Γιώργο Καλογιαννίδη, Αλέξανδρο Καραγεωργίου και Απόστολο Νάνο.



Στο Πεκίνο η Ελλάδα θα εκπροσωπηθεί μόνο από γυναίκες και συγκεκριμένα τις Ευαγγελία Ψάρρα και Ελπίδα Ρωμάντζη.