Άλμα Επί Κοντώ Γυναικών

Η ιστορία του αθλήματος

Τα κοντάρια χρησιμοποιούνταν παλαιότερα ως πρακτικά μέσα για να ξεπερνούν οι άνθρωποι φυσικά εμπόδια, σε μέρη όπως οι βαλτώδεις επαρχίες του Φρίσλαντ στην Ολλανδία, κατά μήκος της Βόρειας Θάλασσας, καθώς και σε περιοχές της αγγλικής επαρχίας όπως το Κάμπριτζσαϊρ, το Χάντινγκντονσαϊρ, το Λίνκολνσαϊρ και το Νόρφολκ. Η τεχνητή αποξήρανση αυτών των βάλτων δημιούργησε ένα δίκυτο από ανοιχούς αγώγους ή κανάλια που επικοινωνούσαν μεταξύ τους.



Προκειμένου λοιπόν να διασχίζουν αυτά τις περιοχές χωρίς να βρέχονται αλλά και να αποφύγουν μεγαλύτερες σε διάρκεια διαδρομές πάνω από γέφυρες, το κάθε σπίτι ήταν εφοδιασμένο με πολλά ακόντια προκειμένου να διασχίζουν αυτά τα κανάλια. Τα ακόντια αυτά χρησιμοποιούνταν επίσης από Βενετούς γονδολιέρηδες για να μπαίνουν μέσα στη βάρκα τους. Σταδιακά η χρήση τους συνεχίστηκε ως μία παραδοσιακή δραστηριότητα μέσω ετήσιων διαγωνισμών.



Το άλμα επί κοντώ, παρότι διατήρησε την αυθεντική μορφή του κατά το πέρασμα των χρόνων, δεν αναγνωρίστηκε ποτέ ως επίσημο αγώνισμα στο στίβο μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, σε αντίθεση με το άλμα εις μήκος. Οι σύγχρονοι αγώνες ξεκίνησαν περίπου το 1850 στη Γερμανία, όταν προστέθηκαν στη γυμναστική, ενώ η μοντέρνα τεχνική για το άλμα επί κοντώ αναπτύχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες στο τέλος του 19ου αιώνα.



Στη Μεγάλη Βρετανία, βρήκε για πρώτη φορά εφαρμογή στους Αγώνες της Καληδονίας. Αρχικά, τα κοντάρια ήταν φτιαγμένα από σκληρά υλικά όπως το μπαμπού ή το αλουμίνιο, ενώ το κριτήριο για το πόσο επιτυχημένο ήταν ένα άλμα δεν ήταν το ύψος (όπως σήμερα) αλλά η απόσταση που διένυε ο αθλητής.



Στη συνέχεια, η εισαγωγή ευλύγιστων κονταριών, φτιαγμένα από φάιμπερ-γκλας, επέτρεψε στους αθλητές να φτάνουν πολύ ψηλότερα. Οι φυσικές ικανότητες ενός αθλητή, όπως η ταχύτητα και η ευκινησία, θεωρούνται απαραίτητες για την επιτυχία του αθλητή στο συγκεκριμένο άθλημα, όμως και η τεχνική παίζει σημαντικό ρόλο, ίσως και ακόμα μεγαλύτερο.



Να σημειωθεί πως το άθλημα του επί κοντώ για τις γυναίκες έχει πολύ μικρή ιστορία, καθώς εντάχθηκε για πρώτη φορά στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων το 2000, ωστόσο έχει καταφέρει να αποκτήσει μεγάλο κοινό.




Οι κανονισμοί



Το άλμα επί κοντώ θεωρείται ως το άθλημα που απαιτεί τη μεγαλύτερη τεχνική στον στίβο, ενώ διέπεται από πολλούς κανονισμούς (όπως άλλωστε και όλα τα αθλήματα, ολυμπιακά και μη). Ο σκοπός του αθλητή είναι να χρησιμοποιήσει το κοντάρι του για να ξεπεράσει τον πήχη, ο οποίος στηρίζεται σε δύο κάθετες μπάρες χωρίς όμως να το ρίξει.



Το κοντάρι μπορεί να έχει κατασκευαστεί από οποιοδήποτε υλικό ή συνδυασμό υλικών και μπορεί να έχει οποιοδήποτε μήκος ή διάμετρο, όμως η επιφάνεια πρέπει να είναι ομοιόμορφη. Ο διάδρομος στον οποίο τρέχουν οι αθλητές για να κάνουν τις προσπάθειές τους είναι τουλάχιστον 40 μέτρα, ενώ μπορούν να βάλουν μέχρι δύο “σημάδια” στον διάδρομο. Το βάρος κάθε αθλητή θα πρέπει να καταγράφεται στον πίνακα, δίπλα στο όνομά τους.

Ο μέγιστος άριθμος προσπαθειών για κάθε αθλητή προκειμένου να ξεπεράσει ένα ύψος είναι τρεις και σε περίπτωση που αποτύχει και στις τρεις προσπάθειες, αποκλείεται από τη συνέχεια. Απαγορεύται στους αθλητές να φορούν παπούτσια που να τους δίνουν μεγαλύτερη ώθηση, καθώς έτσι αποκτούν αβαντάζ έναντι των συναθλητών τους, ενώ δεν επιτρέπεται σε έναν αθλητή να χρησιμοποιήσει το κοντάρι ενός άλλου χωρίς να πάρει τη συγκατάθεσή του.



Αν το κοντάρι ενός αθλητή σπάσει κατά τη διάρκεια ενός άλματος, η συγκεκριμενη προσπάθεια δεν μετράει. Μία προσπάθεια θεωρείται άκυρη όταν: 1) Ο αθλητής ρίξει τη μπάρα με το σώμα του, 2) Ο αθλητής προσγειώνεται στο έδαφος χωρίς να έχει περάσει τη μπάρα, 3) Αποτυγχάνει να κάνει την προσπάθεια μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο που είναι 2 λεπτά για κάθε προσπάθεια, 4) Ακουμπήσει τη μπάρα με τα χέρια ή τους ώμους.




Η λίστα των νικητών



2000: Στέισι Ντραγκίλα (Ηνωμένες Πολιτείες)

2004: Γελένα Ισινμπάγιεβα (Ρωσία)




Τι έγινε στην Αθήνα



Το 2004 η κόντρα μεταξύ της Γελένα Ισινμπάγιεβα και της Σβετλάνα Φεοφάνοβα είχε φουντώσει, με τις δύο Ρωσίδες αθλήτριες να διεκδικούν τον τίτλο της κορυφαίας στον κόσμο και να διαδέχεται η μία την άλλη στο σπάσιμο του παγκοσμίου ρεκόρ. Είναι χαρακτηριστικό πως πριν διεξαχθούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα είχε γίνει επτά φορές παγκόσμιο ρεκόρ μέσα στο 2004, με την Ισινμπάγιεβα να το καταρρίπτει πέντε φορές και την Φεοφάνοβα άλλες δύο.



Τον Αύγουστο, οι δύο αθλήτριες μετέτρεψαν για μία ακόμα φορά το αγώνισμα σε “δική τους υπόθεση”, με την Φεοφάνοβα να μένει πάντως στα 4,75μ. και την Ισινμπάγιεβα να “απογειώνεται” στα 4,91 μέτρα, σημειώνοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ. Τρίτη στους προηγούμενους Ολυμπιακούς Αγώνες έμεινε η Πολωνή Άννα Ρογκόβσκα, με άλμα στα 4,70 μέτρα.




Οι μεγάλες μορφές



Αν ο Σεργκέι Μπούμπκα είναι η εμβληματική φυσιογνωμία που έχει συνδέσει το όνομά του με το άλμα επί κοντώ στους άνδρες, τότε η Γελένα Ισινμπάγιεβα δίκαια χαρακτηρίζεται από όλους ως ο “θηλυκός Μπούμπκα”. Σε ένα άθλημα που υφίσταται από το 1992 και το οποίο ανήκει στο ολυμπιακό πρόγραμμα μόλις από το 2000, η 26χρονη Ρωσίδα αθλήτρια έχει καταφέρει να εκτοξεύσει τη δημοτικότητά του χάρη στις εκπληκτικές επιδόσεις της αλλά και στην… έφεσή της να σπάει το ένα παγκόσμιο ρεκόρ μετά το άλλο.



Τα πεπραγμένα μιλούν από μόνα τους για την κλάση της: χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στους Αγώνες της Αθήνας, δύο χρυσά και ένα χάλκινο μετάλλιο στα τρία τελευταία παγκόσμια πρωταθλήματα, τρία χρυσά και ένα ασημένιο μετάλλιο σε παγκόσμια πρωταθλήματα κλειστού στίβου, ένα χρυσό και ένα ασημένιο μετάλλιο σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, ένα χρυσό μετάλλιο σε ευρωπαϊκό πρωτάθλημα κλειστού στίβου, καθώς και 23 (!) παγκόσμια ρεκόρ.



Είναι επίσης η πρώτη γυναίκα που έσπασε το φράγμα των 5 μέτρων στο άλμα επί κοντώ (στις 22 Ιουλίου 2005) έχει ανακηρυχθεί καλύτερη αθλήτρια από την IAAF το 2004 και το 2005, ένω έχει κερδίσει το διεθνές βραβείο καλύτερης αθλήτριας από τη Laureus. Αυτή τη στιγμή είναι η κάτοχος τόσο του παγκόσμιου ρεκόρ στον ανοιχτό στίβο με 5,04 μέτρα (το πέτυχε στις 29 Ιουλίου 2008 σε γκαλά στο Μονακό), όσο και του παγκοσμίου ρεκόρ στον κλειστό στίβο με 4,95 μέτρα (σημειώθηκε σε μίτινγκ, στις 16 Φεβρουαρίου 2008 στο Ντόνετσκ).



Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι μετά από τους Αγώνες της Αθήνας παραμένει ουσιαστικά αήτητη, κερδίζοντας οκτώ συνεχόμενα χρυσά μετάλλια σε σε πρωταθλήματα που έχουν γίνει σε ανοιχτό και κλειστό στίβο. Εκτός από την Ισινμπάγιεβα, το τοπ-3 των αθλητριών συμπληρώνουν οι Σβετλάνα Φεοφάνοβα και οι Στέισι Ντραγκίλα (η πρώτη έχει σπάσει δύο φορές το παγκόσμιο ρεκόρ και η δεύτερη οκτώ), ενώ έχουν ξεχωρίσει κατά καιρούς οι Μπάρτοβα, Γκριγκορίεβα, Ρίγκερ, Ρασμούσεν, Άουερ, Μπαλακόνοβα και Τζορτζ.




Το πρόγραμμα:



Σάββατο (16/8): Άλμα επί κοντώ γυναικών, Προκριματικός γύρος (Γκρουπ Α και Β)

Δευτέρα (18/8): Άλμα επί κοντώ γυναικών, Τελικός




Οι ελληνικές συμμετοχές



Το άλμα επί κοντώ για τις γυναίκες έχει πολύ μικρή ιστορία (από το 1992 και μετά, ενώ εντάχθηκε το 2000 στο Ολυμπιακό Πρόγραμμα), με την Ελλάδα να εκπροσωπείται στους αγώνες που φιλοξένησε πριν τέσσερα χρόνια με δύο αθλήτριες: τις Γεωργία Τσιλιγκίρη και Αφροδίτη Σκαφίδα. Δεν μπόρεσε πάντως κάποια από τις δύο Ελληνίδες αθλήτριες να προκριθεί στον τελικό του αγωνίσματος, με την Τσιλιγκίρη να κάνει επίδοση 4,30 μέτρα (το όριο για τον τελικό ήταν 4,45 μέτρα ενώ η τελευταία αθλήτρια πέρασε με 4,40 μέτρα), και την Σκαφίδα να μένει εκτός με τρεις αποτυχημένες προσπάθειες. Στο Πεκίνο, θα εκπροσωπήσουν τη χώρα μας οι: Αφροδίτη Σκαφίδα και Νικόλ Κυριακοπούλου.




Οι πρωταγωνιστές



Το απόλυτο φαβορί για να κατακτήσει το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο (το οποίο θα είναι το δεύτερο σερί μετά από αυτό της Αθήνας) είναι η παγκόσμια ρέκορντγουμαν, Γελένα Ισινμπάγεβα, η οποία μοιάζει να μην έχει… αντίπαλο την τελευταία τετραετία στο αγώνισμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχει τις τρεις καλύτερες φετινές επιδόσεις στον κόσμο (5,04, 5,03, 4,93), ενώ την αμέσως καλύτερη επίδοση την έχει με 4,92 μέτρα η Αμερικανίδα Τζένιφερ Σουζίνσκι. Θέση στο βάθρο θα διεκδικήσει η Πολωνή Μόνικα Πίρεκ (4,75 μέτρα καλύτερη φετινή επίδοση), ενώ η αργυρή Ολυμπιονίκης της Αθήνας, Σβετλάνα Φεοφάνοβα έχει “πετάξει” φέτος με το ακόντιό της στα 4,75 μέτρα.