Ακόντιο Ανδρών

Η ιστορία του αθλήματος



Ο ακοντισμός ανδρών αποτελεί μέρος των θερινών Ολυμπιακών Αγώνων από το 1908 (Λονδίνο). Παρόλο που το ακόντιο παραπέμπει τώρα στον αθλητισμό, κουβαλάει μεγάλη ιστορία πίσω του, καθώς χρησιμοποιούνταν παλιά στο κυνήγι και στον πόλεμο.



Υπάρχουν για παράδειγμα, αμέτρητες αναφορές για το ακόντιο στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ενώ η ρίψη ακοντίου ήταν στο πρόγραμμα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαιότητας. Κάποιοι πιστεύουν πως ο στόχος τότε ήταν να ρίξεις προς έναν στόχο παρά να διαγράψει το ακόντιο μία απόσταση, όμως αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί να εξακριβωθεί. Στο αγώνισμα αυτό έχουν παραδοσιακά μία δυναμική οι σκανδιναβικές χώρες.



Από τα 66 ολυμπιακά μετάλια που έχουν δοθεί συνολικά (άνδρες-γυναίκες) σε αυτό το αγώνισμα, τα 30 έχουν πάει σε αθλητές από τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία. Μάλιστα, η Φινλανδία είναι η μοναδική μέχρι στιγμής χώρα που έχει κάνει… σουίπ στα μετάλια σε Ολυμπιακούς Αγώνες, κάτι που έγινε μάλιστα δύο φορές, το 1920 και το 1932.




Οι κανονισμοί



Οι κανονισμοί εδώ δεν διαφέρουν και πολύ σε σχέση με τα άλλα αγωνίσματα ρίψεων που υπάρχουν στο στίβο. Οι διαγωνιζόμενοι έχουν δικαίωμα για τρεις βολές ενώ μετά από αυτές οι πρώτοι οκτώ της βαθμολογίας συνεχίζουν να διεκδικούν τα μετάλλια καθώς έχουν δικαίωμα για άλλες τρεις βολές. Σε περίπτωση που δύο αθλητές έχουν κάνει την ίδια ακριβώς βολή, τότε αυτός που θα έχει τη δεύτερη καλύτερη υπερτερεί.



Εάν η μύτη του ακοντίου αγγίξει πρώτα το έδαφος, η ρίψη μετριέται από αυτό το σημείο. Εάν το ακόντιο πέσει οριζόντια με όλη του την επιφάνεια, τότε η απόσταση μετριέται από το πίσω μέρος του. Επίσης, εάν προσγειωθει πρώτα η ουρά του ακοντίου, τότε η βολή δεν μετράει.



Η πιο εμφανής διαφορά σε σχέση με τα άλλα αγωνίσματα είναι πως αντί για το πολύ υψηλό κυκλικό δίχτυ που υπάρχει για τις ρίψεις των αθλητών της σφύρας ή του δίσκου, εδώ οι αθλητές έχουν έναν διάδρομο μήκους 36,5 μέτρων για να πάρουν φόρα ώστε να ρίξουν τη βολή (ο διάδρομος αυτός προσδιορίζεται από δύο παράλληλες λευκές γραμμές πάχους 5 εκατοστών και απόστασης 5 μέτρων η μία από την άλλη).



Να σημειωθεί ότι οι αθλητές στο ακόντιο έχουν μεγάλη φυσική δύναμη, μοιάζοντας πολύ με αυτούς που κάνουν αγώνες ταχύτητας, παρά με τους συναδέλφους τους που συμμετέχουν σε άλλα αγωνίσματα ρίψεων. Το ακόντιο για τους άνδρες, το οποίο είναι κατασκευασμένο από μέταλλο και ενισχυμένο -με γυαλί-πλαστικό, ζυγίζει 800 γραμμάρια και έχει ύψος 2,7 μέτρα, ενώ μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα κατά τη διάρκεια μίας ρίψης που να φτάνει τα 113 χλμ/ώρα.




Η λίστα των νικητών



1908: Έρικ Λέμινγκ (Σουηδία)

1912: Έρικ Λέμινγκ (Σουηδία)

1920: Τζόνι Μίιρα (Φινλανδία)

1924: Τζόνι Μίιρα (Φινλανδία)

1928: Έρικ Λούντκβιστ (Σουηδία)

1932: Μάτι Γιάρβινεν (Φινλανδία)

1936: Γκέρχαρντ Στοκ (Γερμανία)

1948: Τάπιο Ραουταβάαρα (Φινλανδία)

1952: Σάιρους Γιανγκ (Αμερική)

1956: Έγκιλ Ντάνιελσεν (Νορβηγία)

1960: Βίκτορ Τσιμπουλένκο (Σοβιετική Ένωση)

1964: Πάουλι Νεβάλα (Φινλανδία)

1968: Γιάνις Λούσις (Σοβιετική Ένωση)

1972: Κλάους Βέλφερμαν (Δυτική Γερμανία)

1976: Μίκλος Νέμεθ (Ουγγαρία)

1980: Ντάινις Κούλα (Σοβιετική Ένωση)

1984: Άρτο Χάρκονεν (Φινλανδία)

1988: Τάπιο Κόργιους (Φινλανδία)

1992: Γιαν Ζελέζνι (Τσεχία)

1996: Γιαν Ζελέζνι (Τσεχία)

2000: Γιαν Ζελέζνι (Τσεχία)

2004: Αντρέας Τόρκιλντσεν (Νορβηγία)




Τι έγινε στην Αθήνα



Μετά από τρία σερί χρυσά μετάλλια του Γιαν Ζελέζνι σε Ολυμπιακούς Αγώνες (1992, 1996, 2000), η Αθήνα ήταν ο τόπος της “αποκαθήλωσης” του τεράστιου Τσέχου ακοντιστή, με τον Νορβηγό Αντρέας Τόρκιλντσεν να έρχεται από το… πουθενά και να κατακτά την πρώτη θέση στο βάθρο με βολή στα 86 μέτρα και 50 εκατοστά.



Ο ανταγωνισμός πριν τέσσερα χρόνια ήταν σκληρός, με τον Λετονό Βασιλέφσκις να έρχεται δεύτερος με βολή στα 84,95 μέτρα και τον Ρώσο Μακάροφ να συμπληρώνει την πρώτη τριάδα, έχοντας για καλύτερη βολή τα 84,84 μέτρα. Η “παλιά καραβάνα” στο αγώνισμα, ο Βρετανός Στιβ Μπάκλεϊ έμεινε τέταρτος, ενώ ο Ζελέζνι περιορίστηκε στην 9η θέση, με καλύτερη ρίψη στα 80,59 μέτρα.



Αξίζει να σημειωθεί πως ο χρυσός Ολυμπιονίκης της Αθήνας, Τόρκιλντσεν, συνέχισε την… συλλογή μεταλλίων και διακρίσεων και τα επόμενα χρόνια, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του Γκέτεμποργκ (2006), καθώς και το ασημένιο στα δύο τελευταία Παγκόσμια Πρωταθλήματα, στο Ελσίνκι το 2005 και στην Οζάκα πέρυσι το καλοκαίρι.




Οι μεγάλες μορφές



Οι παίκτες που έχουν διαπρέψει στο αγώνισμα του ακοντίου ανδρών είναι πάρα πολλοί, αν λάβουμε υπόψη ότι το συγκεκριμένο αγώνα “μπήκε” για πρώτη φορά στο πρόγραμμα των καλοκαιρινών Ολυμπιακών Αγώνων από το 1906, και έκτοτε είναι αναπόσπαστο κομμάτι των Αγώνων. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους: Γιαν Ζελέζνι, Αντρέας Τόρκιλντσεν, Σέπο Ράτι, Τάπιο Ραουταβάαρα, Έγκιλ Ντάνιελσεν, Στιβ Μπάκλεϊ, Μπόρις Χένρι, Έρικ Λέμινγκ, Βάντιμ Βασιλέφσκις, Τομ Πετράνοφ, Άκι Παρβιάινεν, Μίκλος Νέμεθ, Τζόνι Μίιρα, Σεργκέι Μακάροφ, Μάτι Γιάρβινεν, Άρτο Χάρκονεν, και φυσικά ο “δικός μας”, Κώστας Γκατσιούδης.



Κάτοχος του παγκοσμίου ρεκόρ είναι ο “θρύλος” του αθλήματος, Γιαν Ζελέζνι, ο οποίος στις 25 Μάη του 1996, σε αγώνα που έγινε στην Ιένα της Γερμανίας, έστειλε το ακόντιό του να καρφωθεί στα… 98,49 μέτρα, ρεκόρ που θα περάσουν μάλλον πάρα πολλά χρόνια μέχρι να καταρριφθεί στο μέλλον. Όσο για το ρεκόρ ολυμπιακών αγώνων, το κατέχει και πάλι ο Τσέχος (τρεις φορές ολυμπιονίκης γαρ), ο οποίος στους Αγώνες του Σίδνεϊ το 2000, πέτυχε το ρεκόρ με βολή στα 90,17μ.




Το πρόγραμμα



Πέμπτη (21/8): Ακόντιο Ανδρών, Προκριματικός γύρος (Γκρουπ Α και Β)

Σάββατο (23/8): Ακόντιο Ανδρών, Τελικός




Οι ελληνικές συμμετοχές



Η πρώτη επιτυχία για τα ελληνικά χρώματα στο ακόντιο ανδρών ήρθε μόλις το 1908, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, με τον Μιχάλη Δώριζα να παίρνει το ασημένιο μετάλιο με βολή στα 51,36 μέτρα. Το 1964, ο Χρήστος Πιερράκος κατακτά τη 10η θέση στον ακοντισμό, ενώ το 2000 ο κορυφαίος Έλληνας αθλητής στη σύγχρονη ιστορία του ακοντισμού, Κώστας Γκατσιούδης, (κατέχει την 5η καλύτερη επίδοση όλων των εποχών με βολή στα 91,69 μέτρα) τερμάτισε 6ος στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ, με βολή στα 86,53 μέτρα.



Στους Ολυμπιακούς της Αθήνας δεν υπήρχε κάποιος Έλληνας εκπρόσωπος στο αγώνισμα του ακοντισμού, ωστόσο στο Πεκίνο τα ελληνικά χρώματα θα έχουν εκπροσώπηση με τον Γιάννη Σμαλιό, ο οποίο πήρε το πολυπόθητο εισιτήριο με βολή στα 79,33 μέτρα.




Οι πρωταγωνιστές

Έντονος θα είναι ο συναγωνισμός στο Πεκίνο αναφορικά με το ποιοί αθλητές θα καταφέρουν να φορέσουν τα μετάλλια στο στήθος τους. Τα μεγάλα φαβορί για διάκριση φέτος είναι: ο Αυστραλός Γιάροντ Μπάνιστερ που έχει την καλύτερη επίδοση για το 2008 με 89,02 μέτρα, ο χρυσός Ολυμπιονίκης της Αθήνας Αντρέας Τόρκιλντσεν (Νορβηγία), που έχει μάλιστα την δεύτερη καλύτερη επίδοση για το 2008 με 87, 73 μέτρα (έχει μάλιστα άλλες δύο βολές πάνω από τα 87 μέτρα), καθώς επίσης οι Φινλανδοί Πιτκαμάκι και Ρουσκάνεν και ο Ρώσος Μακάροφ.