Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις: Ενάγων του NCAA, ένθερμος ακτιβιστής και ο άνθρωπος που φλέρταρε χωρίς να το καταλάβει

Όταν ανακοινώθηκε η μεταγραφή του Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις στον Παναθηναϊκό, δικαιολογημένα όλο το φως έπεσε πάνω στα αγωνιστικά προσόντα του. Είναι έμπειρος forward που αποδίδει σε πολλούς ρόλους, δημιουργεί και εμπνέει με την πειθαρχία και την εργατικότητα με την οποία αποφάσισε να ζει από την εφηβική του ηλικία, όταν δεν ήταν πάντα επιλέξιμος αθλητής. Παίζει χωρίς κυνηγάει το highlight, αλλά τη σωστή απόφαση και στην Ευρώπη βρήκε το ιδανικό πεδίο για ν’ ανθίσει το εγκεφαλικό παιχνίδι του.

Ο Παναθηναϊκός είναι οργανισμός με βαριά ιστορία, με απαιτητικό κοινό και μνήμη που δεν συγχωρεί εύκολα και ο Χέιζ-Ντέιβις δεν έρχεται απλώς ως ατραξιόν επιτυχίας, αλλά ως παίκτης που ξέρει πώς να διαχειρίζεται την πίεση. Ωστόσο, η πρόκληση στην περίπτωσή του δεν είναι μόνο μπασκετική. Όσο δεν περνά απαρατήρητο το παιχνίδι του, άλλο τόσο ξεχωρίζει και η προσωπικότητά του. Είναι ένας συνδυασμός αθλητή και στοχαστή.

Καθόλου απολιτίκ για να είναι απλώς αθλητής. Πολύ αθλητής για να είναι μόνο ακτιβιστής. Πολύ εγκεφαλικός για να είναι απλώς αθλητικός. Πολύ χαριτωμένος για να είναι σοβαροφανής. Εξόχως πολυμήχανος για να επικεντρώνεται μόνο στο μπάσκετ. Είναι ένας αθλητής που αμφισβήτησε ακόμα και θεσμούς και κατάφερε να μην καεί επειδή δεν έβαζε στάλα “εγώ” σε ό,τι έκανε. Μοιράζεται απλόχερα τις γνώσεις του και αναγνώρισε δημόσια τον άνθρωπο που τον μεγάλωσε, τον πατριό του Άλμπερτ, επαναπροσδιορίζοντας -ταυτόχρονα- την ταυτότητά του.

Ο Νάιτζελ γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου του 1994 και μεγάλωσε στο Οχάιο. Είναι ο γιος της Ταλάια. Κυρίως αυτό. Ο βιολογικός του πατέρας υπήρχε στη ζωή του ως πρόταση που είχε αποστηθίσει για κάποιο διάστημα. Αργότερα έπαψε να τη λέει κι αυτή, όχι από αντιπάθεια αλλά από πληρότητα, την οποία έφερε στη ζωή του ο σύζυγος της μητέρας του, Άλμπερτ Ντέιβις.

Η αλήθεια είναι ότι η πρώιμη σχέση του με τον Άλμπερτ, δεν ήταν καλή. Ήταν καχύποπτος απέναντι σε οτιδήποτε θα μπορούσε να διαταράξει τη δυαδική ισορροπία μαμάς – παιδιού. Ο Νάιτζελ κυριολεκτικά στεκόταν ανάμεσα στη μητέρα του και στον σύντροφό της. Δεν του επέτρεπε να τη φιλήσει. Έβαζε την παλάμη του ανάμεσα στα πρόσωπά τους. Ούτε να της πιάσει το χέρι ήθελε. Τον εμπόδιζε με τον ίδιο τρόπο.

Συμπεριφερόταν σαν να υπερασπιζόταν ένα αποκλειστικό δικαίωμα πάνω της, όπως μάλλον θα έκαναν τα περισσότερα παιδάκια. Ο Άλμπερτ δεν πολέμησε αυτή τη συμπεριφορά, ούτε απαίτησε κάποιον ρόλο. Έδειξε κατανόηση αποδέχθηκε τον φόβο του μικρού Νάιτζελ και κατάφερε με τον καιρό να κερδίσει όχι μόνο την εμπιστοσύνη και την αποδοχή, αλλά και την απόλυτη ευγνωμοσύνη του.

Η λατρεία προς τον πατριό και το υποθηκευμένο σπίτι

Δούλευε νυχτερινή βάρδια στο εργοστάσιο της Chrysler στο Τολέδο του Οχάιο και όμως, για έξι χρόνια έχασε μόλις δύο αγώνες του Νάιτζελ. Στάθηκε ως πατέρας και στα άλλα τρία παιδιά (Κένι, Αλάγια, Αλάνα) της Ταλάια. Ήταν σε όλα “παρών”. Ένα Σαββατοκύριακο -σύμφωνα με διηγήσεις της συζύγου του- σχόλασε στις 6.30 π.μ.. Κοιμήθηκε ελάχιστα κι επισκέφθηκε τρεις διαφορετικές πόλεις οδικώς, προκειμένου να παραδώσει τρία καινούργια κινητά στα παιδιά της Ταλάια και να δει τον Νάιτζελ να αγωνίζεται.

Ο ρόλος του Άλμπερτ ήταν κομβικός και για την εξέλιξη του Νάιτζελ στο άθλημα. Ήταν ο μπαμπάς, φίλος και μέντοράς του. Του μετέδωσε την αγάπη του για το μπάσκετ και για τη λεπτομέρεια στις κινήσεις των αθλητών. Παρακολουθούσαν μαζί ΝΒΑ και αργότερα έγιναν συνεργοί σε -ανυπόφορες για τη μητέρα του- φάρσες. Το νέο αστέρι του “τριφυλλιού” έχει πει για τον Άλμπερτ “δεν θα ήμουν εδώ χωρίς εκείνον” και το 2021 πρόσθεσε επίσημα το “Ντέιβις” στο επίθετό του.

Ήταν μια διορθωτική προς την προσωπική διαδρομή του πράξη. Μια αναγνώριση ότι η πατρότητα είναι πρωτίστως καθημερινή συνέπεια. Παρόλα αυτά συνέχισε να αστειεύεται λέγοντας ότι “ανανεώνει το συμβόλαιο του Άλμπερτ για άλλον έναν χρόνο” σε κάθε επέτειο γάμου των γονιών του.

Η αλλαγή της ταυτότητάς του δεν ήταν το μόνο που έκανε. Την ίδια χρονιά πλήρωσε το στεγαστικό δάνειο των γονιών του. Τούς ενημέρωσε μέσω μιας επιστολής και ο υπάλληλος που τους την παρέδωσε ήταν “συνεργός” του. Κατέγραψε σε βίντεο την ανάγνωση του κειμένου από τη μητέρα του ή αλλιώς τη ”βασίλισσα του σύμπαντος”. Τους έγραφε μεταξύ άλλων ότι κρατούσε “αποδείξεις” για όσα είχαν κάνει για εκείνον και ότι το σύνολο ισούται ακριβώς με το υπόλοιπο της υποθήκης τους.

Η ακτιβιστική δράση, η απόρριψη του απολιτίκ και το κατά λάθος φλερτ

Αποφοίτησε με πτυχίο στα χρηματοοικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν και από το 2013 μέχρι το 2016 αγωνίστηκε με τη φανέλα των Μπάτζερς. Εξελίχθηκε σε ηγετική φυσιογνωμία της ομάδας και συμμετείχε σε δύο Final Four. Δεν ήταν απλώς ηγέτης στους Μπάτζερς και στο παρκέ, αλλά διαδραμάτισε τις εξελίξεις στο πρωτάθλημα. Έγινε από τους πρώτους παίκτες που μίλησαν δημόσια για τα οικονομικά δικαιώματα των αθλητών που αγωνίζονται στο NCAA.

Κράτησε μπροστά στις κάμερες πλακάτ που έγραφε “Broke College Athlete” και από κάτω είχε τον λογαριασμό του. Τα χρήματα που συγκέντρωσε τα έδωσε σε οικογένειές που είχαν ανάγκη.

Ο ακτιβιστής Χέιζ-Ντέιβις δεν περιορίστηκε μόνο στις διαμαρτυρίες για την οικονομική εκμετάλλευση των αθλητών. Ήταν ένας από τους βασικούς ενάγοντες σε μια σημαντική ομοσπονδιακή αντιμονοπωλιακή αγωγή κατά του NCAA, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τις αλλαγές που βλέπουμε σήμερα στις αμοιβές των αθλητών.

Το νέο ακριβό γρανάζι του Παναθηναϊκού -πάντως- δεν σκόνταψε ένα ωραίο πρωί στον ακτιβισμό και έπειτα σηκώθηκε σαν να ξύπνησε από όνειρο. Παρέμεινε έτσι και δεν έγινε ποτέ ένας “Shut up and play” παίκτης του μπάσκετ. Η ακτιβιστική δράση του δεν σταμάτησε σ’ εκείνη την αγωγή κατά του NCAA. Τον Σεπτέμβριο του 2016 στάθηκε απέναντι στον συστημικό ρατσισμό γράφοντας στον λογαριασμό του στο Twitter: “Για τη λευκή Αμερική, οι μαύροι αθλητές οφείλουν μόνο να ψυχαγωγούν. Μόλις μιλήσουν για την αδικία, θεωρείται ότι υπερβαίνουν τα όρια”.

Λίγες ημέρες πριν τοποθετηθεί δημόσια δύο αφροαμερικανοί έγιναν θύματα αστυνομικής βίας και ακολούθησαν επεισοδιακές διαδηλώσεις. Την ίδια περίοδο ο αστέρας του NFL Κόλιν Κάπερνικ είχε αρχίσει να γονατίζει κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου στο πρωτάθλημα και πολλοί άλλοι αθλητές τον μιμήθηκαν ή εκδήλωσαν τη συμπαράστασή τους. Ο Χέιζ-Ντέιβις δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Μαζί με τον συμπαίκτη του Τζόρνταν Χιλ άρχισαν να στέκονται μερικά βήματα πίσω από την υπόλοιπη ομάδα κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου.

Με αυτό το “βήμα πίσω” θέλησαν να δείξουν ότι η ισότητα που υπονοείται κατά την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου δεν ισχύει για όλους τους πολίτες. Ήταν η έμπρακτη εφαρμογή της δήλωσής του ότι οι αθλητές δεν είναι εκεί “μόνο για να ψυχαγωγούν”, αλλά και για να προκαλούν τη σκέψη του κόσμου.

Το διάστημα που αγωνίστηκε στους Μπάτζερς έκανε και μια από τις πιο χαριτωμένες γκάφες της καριέρας του. Έγινε viral για μια αυθόρμητη ατάκα του ενώ βρισκόταν στο πάνελ συνέντευξης Τύπου. Στην πραγματικότητα φλέρταρε χωρίς να το επιδιώξει. Ψιθύρισε “Gosh, she’s beautiful” (Θεέ μου, είναι πανέμορφη) αναφερόμενος σε μια στενογράφο. Μόλις αντιλήφθηκε ότι ακούστηκε κρύφτηκε πίσω από τις παλάμες του.

Η πατέντα για τα ψωμάκια και ο ρόλος του “μπαμπά”

Αυτή η γκάφα μάλλον είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει ότι είναι ευφυής, ευρηματικός και πολυμήχανος. Μάλιστα, τα ταλέντα του δεν περιορίζονται μόνο στο μπάσκετ. Σκέφτηκε και υλοποίησε μια πατέντα για να ψήνονται σωστά τα hot dogs. Είχε από καιρό εντοπίσει μια λειτουργική ατέλεια στον τρόπο που ψήνονταν τα ψωμάκια στη σχάρα. Άλλα καίγονταν, άλλα έσπαγαν. “Όταν ήμουν μικρότερος, η μητέρα μου έψηνε τα ψωμάκια και πίστευα ότι ήταν το πιο νόστιμο πράγμα που έχω φάει. Κάθε φορά που έτρωγα ένα hot dog κάπου αλλού, δεν ήταν το ίδιο. Έκανα πολλές αυτοσχέδιες κατασκευές και γνώρισα κάποιους ανθρώπους που κατάφεραν να υλοποιήσουν την ιδέα μου” είπε.

Σήμερα, δεν είναι το αγόρι που σαλιάριζε πάνω από τα hot dogs της μαμάς, αλλά ένας φιλόζωος vegan, “μπαμπάς” του τετράποδου γάτου Sly, τον οποίο υιοθέτησε στην Τουρκία και πήρε μαζί του στις ΗΠΑ. Στην Αθήνα, δεν φέρνει μαζί του μόνο το ταλέντο του MVP. Φέρνει την πολυπλοκότητα ενός ανθρώπου που παραμένει εργένης και αφοσιωμένος στην πνευματική του εξέλιξη, ενός αθλητή που διαβάζει χρηματοοικονομικά, μιλά για τα ανθρώπινα δικαιώματα και αντιλαμβάνεται το μπάσκετ ως ένα μικρό κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης εικόνας.

Δεν τον φοβίζουν οι μεταβάσεις. Από το NCAA στην Ευρώπη και ύστερα οι μεταγραφές στις ομάδες της EuroLeague. Κάθε φορά, δεν μεταφέρει το παιχνίδι του, αλλά μια αφήγηση.

Σ’ έναν αθλητικό κόσμο που καλοδέχεται τους μονοδιάστατους, αθόρυβους και εν κατακλείδι εύπεπτους παίκτες ο Χέιζ-Ντέιβις επέλεξε να είναι σύνθετος. Δεν αποκλείεται αυτή να είναι η υπερδύναμή του.

Το αν θα πετύχει στον Παναθηναϊκό θα κριθεί από πόντους, νίκες και τρόπαια. Το αν θα αφήσει αποτύπωμα, όμως, θα κριθεί από κάτι βαθύτερο: Θα καταφέρει να ενώσει ξανά όλες του τις ταυτότητες σε ένα σύνολο που να αντέχει στην πίεση και στην Αθήνα; Μέχρι τώρα, η διαδρομή του δείχνει ότι αυτό ξέρει να το κάνει καλύτερα από τους περισσότερους.