Πορτογάλοι προπονητές: Το νέο παγκόσμιο brand

Πορτογάλοι προπονητές: Το νέο παγκόσμιο brand

Το Sport24.gr παρουσιάζει το πρότζεκτ που μετέτρεψε την Πορτογαλία σε προπονητική... μητρόπολη. Το χρονικό της άνθισης, οι τακτικές ιδέες και η μετεξέλιξή τους, ο ρόλος του Μουρίνιο, η εστίαση του Ολυμπιακού στη συγκεκριμένη αγορά και όλοι οι σπουδαίοι τεχνικοί που έχουν εξαπλωθεί στην Ευρώπη.

Οι Πορτογάλοι προπονητές δηλώνουν το πιο ηχηρό "παρών" από ποτέ στον ποδοσφαιρικό χάρτη, αναδεικνύοντας το εκλεπτυσμένο -και άγνωστο μέχρι πριν μερικά χρόνια- ταλέντο τους. Ήδη, υπάρχουν πολλά διάσημα ονόματα από τη χώρα της ιβηρικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Μερικά εξ αυτών είναι του Ζοζέ Μουρίνιο (Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ), του Πάουλο Σόουζα (Φιορεντίνα), του Πάουλο Φονσέκα (Σαχτάρ Ντόνετσκ), του Ζόρζε Ζεζούς (Σπόρτινγκ Λισαβόνας), του Νούνο Εσπίριτο Σάντο (Πόρτο), του Ρουί Βιτόρια (Μπενφίκα), του Σέρζιο Κονσεϊσάο (Ναντ), του Ρουί Αλμέιδα (Μπαστιά), του Πέντρο Καϊσίνια (Ρέιντζερς).

Όσον αφορά σε αυτούς που πέρασαν από την Ελλάδα, μεγάλη αναγνωρισιμότητα έχουν αποκτήσει οι Λεονάρντο Ζαρντίμ (Μονακό), Μάρκο Σίλβα (Χαλ), Φερνάντο Σάντος (εθνική Πορτογαλίας) και Βίτορ Περέιρα (Μόναχο 1860). Το πορτογαλικό πρωτάθλημα καταλαμβάνεται εξ ολοκλήρου (!) από Πορτογάλους, ενώ πολλοί έχουν κερδίσει συμβόλαια σε οικονομικά ισχυρά πρωταθλήματα εκτός Ευρώπης. Περισσότεροι από 30 βρίσκονται στην Κίνα, έχοντας ενσωματωθεί στο γιγαντιαίο ποδοσφαιρικό πρότζεκτ της χώρας, με κορυφαίο όνομα εκείνο του Αντρέ Βίλας Μπόας στη Shanghai SIPG.

Η ΕΛΛΗΝΟΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ "ΤΡΙΒΗ"

Το ελληνικό ποδόσφαιρο τυγχάνει να έχει γνωρίσει επαρκέστατα τους Πορτογάλους τεχνικούς, κυρίως χάρη στην εστίαση του Ολυμπιακού στην ιβηρική αγορά από το 2010 και μετά. Οι "ερυθρόλευκοι" ξεκίνησαν με τον Ισπανό Ερνέστο Βαλβέρδε και στη συνέχεια έφεραν τους Πορτογάλους Λεονάρντο Ζαρντίμ, Βίτορ Περέιρα, Μάρκο Σίλβα και Πάουλο Μπέντο. Όλοι τους ελπιδοφόροι και νέοι προπονητές, οι οποίοι πριν τον Ολυμπιακό είχαν περάσει από τον πάγκο τουλάχιστον ενός μεγάλου πορτογαλικού συλλόγου.

Πάουλο Μπέντο (AP Photo/Yorgos Karahalis)

Συν τοις άλλοις, στα μέρη μας εργάστηκαν οι Ζεζουάλντο Φερέιρα, Ζοζέ Πεσέιρο και Πέντρο Καϊσίνια (ως βοηθός) στον Παναθηναϊκό, ο Ζοζέ Μοράις στην ΑΕΚ, ο Λεονέλ Πόντες στον Παναιτωλικό, ο Ρικάρντο Σα Πίντο στον Ατρόμητο (βρίσκεται και σήμερα στους Περιστεριώτες), οι Κάρλος Καρβαλιάλ και Οράσιο Γκονσάλβες στον Αστέρα Τρίπολης και φυσικά ο Φερνάντο Σάντος σε Παναθηναϊκό, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ και Εθνική Ελλάδος.

ΘΕΛΗΣΗ, ΕΠΕΝΔΥΣΗ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Η πρώτη συστηματοποίηση όσον αφορά στο προπονητικό κομμάτι στην Πορτογαλία έγινε στις αρχές της δεκαετίας του '60, αν και πήρε αναγνωρισιμότητα σε εκείνη του '80. Κάπου εκεί, τέθηκαν πιο ξεκάθαροι και ρεαλιστικοί στόχοι και ξεκίνησε η άνθιση. Ήταν ένα διάστημα κατά το οποίο οι πορτογαλικές ομάδες έδειχναν εμμονή με τους ξένους προπονητές και αρνούνταν πεισματικά να εμπιστευτούν ντόπιους.

Πολλοί υποστήριζαν ότι το ζήτημα ήταν θεμελιώδες, αφού το υπόβαθρο που ενδιέφερε τις διοικήσεις αφορούσε την επαγγελματική ποδοσφαιρική καριέρα και το όνομα που είχε φτιάξει ο εκάστοτε υποψήφιος μέσω αυτής. Μικρή σημασία δινόταν στην τακτική γνώση και την ικανότητα της ψυχολογικής διαχείρισης των αθλητών, εξ ου και ο πρώτος λόγος που οι Πορτογάλοι τεχνικοί απορρίπτονταν ο ένας μετά τον άλλον. Το δεύτερο είχε να κάνει με το ότι ελάχιστοι από αυτούς είχαν αναπτύξει επαρκώς τις ικανότητές τους. Μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο, άλλωστε, δεν υπήρχαν αρκετοί τρόποι να συμβεί κάτι τέτοιο, για όσους επιθυμούσαν να το κάνουν.

Μουρίνιο - Βίλας Μπόας (AP Photo/Sang Tan)

Η... επανάσταση ξεκίνησε εκ των έσω. Συγκεκριμένα, από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας και από το Πανεπιστήμιο του Πόρτο, τα οποία άνοιξαν δίαυλο επικοινωνίας με την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Πορτογαλίας (FPF). Μέσα από τα τμήματα αθλητικών επιστημών των δύο σχολών, όλες οι πλευρές έκριναν σκόπιμο να επενδύσουν στο πολυαγαπημένο άθλημα της λατινικής κουλτούρας, το ποδόσφαιρο. Όχι στην (άμεση) εκπαίδευση των αθλητών, αλλά των καθοδηγητών τους.

Μεταξύ άλλων, το πρότζεκτ προωθούσε καινοτόμους τρόπους εκμάθησης και ενθάρρυνε τη βαθιά μελέτη του αθλήματος, τη συζήτηση για το διαμοιρασμό γνώσεων και εμπειριών ανάμεσα στους ανερχόμενους τεχνικούς και την εξέλιξη της αυθόρμητης αντίδρασης. Κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης, οι συμμετέχοντες είχαν ένα ασυνήθιστο -ειδικά για τα τότε δεδομένα- προνόμιο, το οποίο τους βοήθησε σημαντικά να "καλλιεργήσουν" την ψυχολογική τους ικανότητα. Ειδικοί βρίσκονταν στα αποδυτήρια, προκειμένου να παρατηρούν τις αντιδράσεις των παικτών και να συμβουλεύουν τον προπονητή αναφορικά με το πώς να τους προσεγγίσει.

Σημειωτέον, τα παραπάνω συνέβησαν σε μια περίοδο που άνθιζε γενικότερα το επάγγελμα του προπονητή (σε όλα τα αθλήματα) στην Πορτογαλία. Απλώς είχε γίνει ξεκάθαρο σε ποιο άθλημα θα δινόταν βαρύτητα.

ΕΞΕΛΙΞΗ ΜΕΣΩ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

Από το ξεκίνημα είχαν συσταθεί τέσσερις βαθμίδες εκπαίδευσης. Όπως γίνεται συνήθως στα ακαδημαϊκά συστήματα ανά τον κόσμο, η πρώτη αφορούσε μια γενική εισαγωγή στο κεφάλαιο "προπονητής" και οι επόμενες ασχολούνταν με την εξειδίκευση και την πολυπλοκότητα. Ωστόσο, με τον καιρό οι άνθρωποι που δίδασκαν, έκαναν επιπλέον βήματα, καθώς διείσδυσαν σε τομείς όπως η ψυχολογία, η τακτική, η τεχνική και η φυσική κατάσταση.

Βίτορ Περέιρα (AP Photo/Yorgos Karahalis)

Μέχρι και οι αξιολογήσεις απέκτησαν μεγαλύτερη διαφάνεια, αφού στο τέλος κάθε κύκλου μαθημάτων γίνονταν πλήρεις καταγραφές των πεπραγμένων και παραδίδονταν στην FPF. Το 1997, το εγχώριο Ινστιτούτο Απασχόλησης και Επαγγελματικής Κατάρτισης πιστοποίησε το εγχείρημα, προσδίδοντάς του έτσι ακόμη μεγαλύτερο κύρος.

Ώθηση για ένα επιπλέον μεγάλο βήμα έμελλε να δώσει η συνεδρίαση που είχε διάρκεια δύο ημερών στην πόλη Figueira da Roz, στις 4 και 5 Οκτωβρίου του 2000. Εκεί συζητήθηκαν "οι προκλήσεις που θα έφερνε στον κλάδο η νέα χιλιετία" και ορίστηκαν "τα μονοπάτια που θα ακολουθούνταν", όπως αναφέρει το Εθνικό Προπονητικό Σχέδιο της FPF. Ανάμεσα στα πολλά θέματα του τέθηκαν επί τάπητος, βρισκόταν και η σύσταση ενός πρωτοκόλλου με το Υπουργείο Παιδείας της Πορτογαλίας, ώστε η προπονητική να εισέλθει στη δευτεροβάθμια (!) εκπαίδευση, μέσω προαιρετικών μαθημάτων.

Σήμερα, οι οικονομικοί πόροι που επενδύονται στο πορτογαλικό ποδόσφαιρο πληθαίνουν διαρκώς, με τα περισσότερα πανεπιστήμια της χώρας να έχουν δημιουργήσει αντίστοιχα τμήματα, προσανατολισμένα στην ανάδειξη προπονητών. Οι διοργανώσεις σεμιναρίων είναι συνηθισμένο φαινόμενο στις 68 υπο-ομοσπονδίες της χώρας (οι αντίστοιχες ΕΠΣΑ, ΕΠΣΠ, ΕΠΣΑΝΑ κτλ) και ο εξοπλισμός εκσυγχρονίζεται διαρκώς. Το πιο πολυδιαφημισμένο παράδειγμα είναι η "Πόλη του Ποδοσφαίρου", η οποία βρίσκεται στη Λισαβόνα, εγκαινιάστηκε λίγο πριν την έναρξη του περσινού Euro και αποτελεί το σπίτι της εγχώριας ομοσπονδίας και της εθνικής ομάδας.

Ο διεθνής Τύπος στέκεται σε ακόμη δύο σημεία. Στη μανιώδη παρακολούθηση ποδοσφαίρου από πληθώρα Πορτογάλων προπονητών, πρωτίστως λόγω πάθους για το άθλημα και δευτερευόντως λόγω του επαγγέλματός τους, αλλά και στην αξιοθαύμαστη προσαρμοστικότητα που επιδεικνύουν, με συνέπεια να αποδίδουν στο ίδιο επίπεδο ακόμη και πολύ μακριά από το σπίτι τους.

Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν το 2012 λένε ότι το 48% των Πορτογάλων προπονητών έχουν ολοκληρώσει ακαδημαϊκές σπουδές και δεν έχουν μείνει στα διπλώματα που προσφέρουν τα σεμινάρια της UEFA, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου και δη σε εκείνες που ανήκουν στην ποδοσφαιρική ελίτ.

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ "ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΛΟΓΗΣΗΣ"

Ο πρώτος που άρχισε να μεταδίδει τις ιδέες του περί τακτικής, αποκτώντας παράλληλα ισχυρή επιρροή στους ανερχόμενους προπονητές, ήταν ο Βίτορ Φράντε. O Πορτογάλος είναι πτυχιούχος φυσικής αγωγής, προπονητής βόλεϊ, έχει παρακολουθήσει μαθήματα φαρμακευτικής και φιλοσοφίας, ενώ τον ενδιαφέρουν έντονα η ανθρωπολογία, η ψυχολογία και η πολιτική!

Στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν ξεκίνησε να ανατρέπεται το σκηνικό, ο Φράντε ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πόρτο και προπονητής στα τμήματα υποδομής της Πόρτο. Η θεωρία του έγινε γνωστή με το όνομα "Τακτική Περιοδολόγηση" και οι διαλέξεις του είχαν αποτελέσει την πρώτη επίδραση στο ιδιοφυές προπονητικό μυαλό (και) του Ζοζέ Μουρίνιο. Ο νυν προπονητής της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είχε παρουσιαστεί στις ομιλίες του Φράντε για πρώτη φορά το 1989, όταν εργαζόταν στις ακαδημίες της Βιτόρια Σετούμπαλ.

“Ένα σενάριο προπόνησης που πηγάζει μέσα από το σεβασμό προς τις δικές του μεθοδολογικές αρχές, για να χτίσει ένα συγκεκριμένο παιχνίδι. Διαφέρει στον τρόπο που κοιτάς το παιχνίδι και στον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι την επιχειρησιακή διαδικασία, ενώ βασίζεται στο παράδειγμα της πολυπλοκότητας. Δηλαδή, δίνει σημασία στις πτυχές του παιχνιδιού”, είχε εξηγήσει στο Universadadedofutebol.com.br ο Ζοζέ Γκιγέρμε Ολιβέιρα, o οποίος έχει βιώσει όσο ελάχιστοι τη δουλειά του Φράντε, καθώς ήταν συνεργάτης του.

Η ιδέα του τελευταίου αναφορικά με την τακτική συμπεριφορά της ομάδας δεν έχει συγκεκριμένο μοτίβο, καθώς ο προπονητής βασίζεται στο έμψυχο δυναμικό για να καθορίσει το σύστημα και την προσέγγιση. Αφότου όμως κατασταλάξει ως προς αυτά, πρέπει να φροντίσει να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα προπόνησης το οποίο θα προωθεί τις επιλογές του στο υποσυνείδητο των ποδοσφαιριστών. Κάθε άσκηση έχει συγκεκριμένη στόχευση, σε μια προσπάθεια να φέρει τους παίκτες πιο κοντά στις ιδέες του προπονητή, κάτι που σαφώς και απαιτεί χρόνο.

"Φανταστείτε ότι οι ιδέες του προπονητή φανερώνονται από το μπλε χρώμα. Όταν το δώσετε στους παίκτες, θα το συλλάβουν, αλλά η ακριβής απόχρωση θα καθοριστεί από τους ίδιους. Η δημιουργία ενός αγωνιστικού μοντέλου είναι μια πανομοιότυπη διαδικασία. Ο προπονητής μεταφέρει τις ιδέες, οι οποίες έχουν αλληλεπίδραση στους παίκτες. Μία -μη ευθεία- δυναμική διαδικασία, κατά την οποία οι παίκτες οικοδομούν την ομάδα μέσα από τις δεξιότητές τους", είχε διευκρινίσει χαρακτηριστικά ο Γκιγέρμε.

Σάντος - Μουρίνιο (AP Photo/Keystone/Laurent Gillieron)

Απαράβατο κανόνα αποτελεί το να αφοσιώνονται στο πλάνο οι 11 ποδοσφαιριστές εντός του αγωνιστικού χώρου. Απαγορεύεται ρητά σε οποιονδήποτε να παραστρατήσει από αυτό, ανεξαρτήτως επιπέδου και ταλέντου, κάτι το οποίο οδηγεί σε ωρίμανση του συνόλου και προσδίδει ομοιογένεια.

Σουτάρουν, πασάρουν, κινούνται, μαρκάρουν, σεντράρουν και ντριμπλάρουν βάσει εντολών, οι οποίες φυσικά διαφέρουν από τον έναν παίκτη στον άλλον. Επίσης, η ιδέα έχει να κάνει με την ενσωμάτωση των τρεξιμάτων στην τακτική, αλλά και την καλύτερη δυνατή μετάβαση από τη μία φάση του παιχνιδιού στην άλλη, ώστε κάθε ξόδεμα φυσικής δύναμης να αποκτά νόημα. Όλα έχουν μια ακολουθία. Η συγκεκριμενοποίηση είναι βασική αρχή της "Τακτικής Περιοδολόγησης".

Όπως είχε γίνει γνωστό, για λόγους τακτικής φύσεως ο Μουρίνιο επέλεξε πριν από μερικά χρόνια να ξεφορτωθεί από την Τσέλσι τους Κέβιν Ντε Μπράινε και Χουάν Μάτα, αποφάσεις που είχαν αιφνιδιάσει κόσμο και είχαν προκαλέσει αντιδράσεις. Ναι, η ορθότητα αυτών μπορεί να αμφισβητηθεί. Είναι άδικο, όμως, να λέγεται ότι στερούνταν λογικής.

Ο Φερνάντο Σάντος οδήγησε την εθνική Πορτογαλίας στην κατάκτηση του Euro το περασμένο καλοκαίρι, στηριζόμενος στην ίδια συνταγή, ενώ στην ποδοσφαιρική κοινωνία κυριαρχεί η πεποίθηση ότι ο Φράντε έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό και τον Ντιέγκο Σιμεόνε της Ατλέτικο Μαδρίτης, παρά το γεγονός ότι δεν είναι Πορτογάλος.

Σε ό,τι αφορά το βασικό κριτήριο αξιολόγησης των σπουδαστών στο σχετικό μάθημα στα πανεπιστήμια, αυτό έχει να κάνει με τη σαφήνεια των ιδεών που αναπτύσσουν και παρουσιάζουν στους εξεταστές.

ΕΝΑΣ ΜΟΥΡΙΝΙΟ ΕΦΕΡΕ ΤΗΝ... ΑΝΟΙΞΗ

Προτού εξηγήσουμε το γιατί ο Μουρίνιο συνέδεσε όσο κανείς το όνομά του με την προπονητική επανάσταση της Πορτογαλίας, πρέπει να τονίσουμε ότι δεν ήταν ο πρώτος αξιομνημόνευτος απόφοιτος. Αυτός ήταν ο Κάρλος Κεϊρόζ, από τη σχολή της Λισαβόνας.

Μπορεί να μην έγραψε το όνομά του σε κάποια "χρυσή" επιτυχία, ωστόσο ήταν εκείνος που έδειξε τα πρώτα δείγματα πορτογαλικού προπονητικού ταλέντου και ώθησε την ιβηρική χώρα σε σκέψεις αναφορικά με τις ικανότητες των "προϊόντων" της. Απέτυχε στα δύο περάσματά του από την εθνική Πορτογαλίας, όμως παρήγαγε σπουδαίο έργο στις "μικρές" εθνικές, στη Σπόρτινγκ Λισαβόνας και στο πλάι του Σερ Άλεξ Φέργκιουσον στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Η επόμενη... παρτίδα περιελάμβανε τον Μουρίνιο (επίσης από τη σχολή της Λισαβόνας), ο οποίος ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής σε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία του Champions League το 2004. Η διαδρομή του, λοιπόν, αποτέλεσε το πρώτο "άλμα" των Πορτογάλων προπονητών, οι οποίοι πλέον έχρηζαν όχι μόνο της προσοχής του κοινού, αλλά και κορυφαίων ευρωπαϊκών κλαμπ.

Ζοζέ Μουρίνιο (AP Photo/Paulo Duarte)

Επιπροσθέτως, το έργο του Μουρίνιο "ξερίζωσε" νοοτροπίες βαθιά μπολιασμένες στα ενδότερα του πορτογαλικού ποδοσφαίρου, αφού στο μετέπειτα διάστημα ο ένας σύλλογος της Primeira Liga ωθούσε τον άλλο στο να εμπιστευτεί το ντόπιο στοιχείο. H περίοδος αυτή έτυχε (;) να συνδυαστεί με την πρόοδο του πορτογαλικού ποδοσφαίρου συνολικά, αφού Πόρτο και Μπενφίκα άρχισαν να αναδεικνύουν τον έναν ποδοσφαιριστή μετά τον άλλον, να βάζουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ στα ταμεία τους και να σηκώνουν το ανάστημά τους με σταθερή παρουσία στα υψηλά στρώματα των ευρωπαϊκών διοργανώσεων.

Μερικά χρόνια αργότερα, και μόνο το γεγονός ότι ένας προπονητής είναι Πορτογάλος, ανεξάρτητα από το ποιος είναι, έχει φτάσει να αποτελεί σημαντική παράμετρο σε κάθε ποδοσφαιρική γωνιά του πλανήτη. Αυτός ήταν και ένας εκ των λόγων που ώθησαν την ΑΕΚ να στραφεί στον -άπειρο από θέση πρώτου προπονητή- Ζοζέ Μοράις πριν από λίγους μήνες. Ο Λουίς Φρέιτας Λόμπο, διάσημος σχολιαστής στα πορτογαλικά ΜΜΕ, έχει ονομάσει το φαινόμενο "επίδραση του Ζοζέ Μουρίνιο", θέλοντας να καταδείξει τον καθοριστικό ρόλο του Special One. "Η σημασία της επιτυχίας του ξεπερνά το προσωπικό επίπεδο και φτάνει το εθνικό", είχε προσθέσει ο Γκιγέρμε (ο συνεργάτης του Φράντε, που αναφέρθηκε νωρίτερα).

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ

Είναι δύσκολο να χαρακτηρίσουμε την αντίληψη που έχουν διαμορφώσει οι Πορτογάλοι τεχνικοί ως επαναστατική, όπως θεωρείται μέχρι σήμερα εκείνη των Ρίνους Μίχελς και Γιόχαν Κρόιφ, οι οποίοι εφήρμοσαν το λεγόμενο "Total Football". Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι οι περισσότεροι είναι πραγματιστές, στηρίζουν έμπρακτα τη reactive μορφή του αθλήματος και δυσκολεύονται -άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο- όταν οι ομάδες τους αναλαμβάνουν ρόλο πρωτοβουλίας.

Άλλωστε είναι κάτι το οποίο έχουμε κατανοήσει και από τα πεπραγμένα όσων πέρασαν από την Ελλάδα (τουλάχιστον εκείνων που πρόλαβαν να οικοδομήσουν κάτι δικό τους), με ενδεικτικό παράδειγμα αυτό που βίωσε ο Ολυμπιακός τις τελευταίες δύο αγωνιστικές περιόδους, ως απόρροια της παραπλήσιας πρακτικής των Σίλβα και Μπέντο, των οποίων το σχέδιο παρουσιαζόταν ελλιπές απέναντι σε οργανωμένες άμυνες.

Μάρκο Σίλβα (AP Photo/Matthias Schrader)

Η "Τακτική Περιοδολόγηση" του Φράντε αποτέλεσε τη βάση. Όπως ήταν αναμενόμενο, κάθε προπονητής υιοθέτησε αυτή τη βάση για να χτίσει πάνω της τη δική του κατασκευή και οι φρέσκες ιδέες που εφαρμόζονται από μερίδα της νέας γενιάς, έχουν φέρει τους Πορτογάλους τεχνικούς σε ένα πρώιμο στάδιο μετεξέλιξης.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το έργο του Ζαρντίμ στη Μονακό. "Έφταναν διαρκώς με έξι ή επτά παίκτες στην περιοχή μας και ήταν δύσκολο να τους ελέγξεις στις αντεπιθέσεις. Θα ήθελα να ξέρω πόσες ομάδες είναι ικανές να μη δεχθούν γκολ με αντίπαλο τη Μονακό φέτος", είχε τονίσει ο Πεπ Γκουαρδιόλα, αναφερόμενος στη γαλλική ομάδα μετά την πρόσφατη συνάντηση ανάμεσα σε Μάντσεστερ Σίτι και Μονακό στο "Etihad". Ο Καταλανός τεχνικός, ουσιαστικά μίλησε για ένα ατού προερχόμενο από τα έγκατα της πορτογαλικής λογικής, την ταχεία μετάβαση της ομάδας από φάση άμυνας σε φάση επίθεσης και το αντίστροφο, κατά κόσμον την ανεπτυγμένη ικανότητα στο transition.

Όμως το έργο του Ζαρντίμ στη Μονακό δεν αποδεικνύει μόνο την ικανότητα των Πορτογάλων στο παιχνίδι της "αντίδρασης στη δράση του αντιπάλου", αλλά και εκείνη του να χτίσουν πιο πλουραλιστικά σύνολα, όταν τους δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος. Με τον 42χρονο στον πάγκο τους, τον πρώτο καιρό οι Μονεγάσκοι φημίζονταν για το συντηρητικό ποδόσφαιρο που παρήγαγαν και συνόδευαν με αντεπιθέσεις. Κατά βάση, σε αυτό όφειλαν και τις επιτυχίες των τελευταίων ετών. Φέτος, ωστόσο, έχουν καταφέρει να εξελιχθούν σε μια αξιοζήλευτη επιθετική μηχανή και να βρίσκουν λύσεις κόντρα σε οποιαδήποτε άμυνα, οργανωμένη ή μη, διατηρώντας παράλληλα σε υψηλό επίπεδο -και βελτιώνοντας περαιτέρω ίσως- το κομμάτι του transition.

Ζαρντίμ - Γκουαρδιόλα (AP Photo/Claude Paris)

Η μετεξέλιξη φαίνεται σ' ένα επιπλέον σημείο. Ο πρωτοπόρος Μουρίνιο στέριωσε τις ιδέες του στο 4-2-3-1 και στο 4-3-3. Πολλοί τον ακολούθησαν και κατ' επέκταση οι Πορτογάλοι ταυτίστηκαν με αυτά τα σχήματα. Εντούτοις, αυτό είναι κάτι που έχει αρχίσει να καταρρίπτεται από τη νέα γενιά.

Οι Ζαρντίμ, Βιτόρια, Ζεζούς και Κονσεϊσάο έχουν καθιερώσει το 4-4-2 στις ομάδες τους, σχήμα το οποίο κατά κανόνα ενθαρρύνει τη reactive λογική. Ο Σίλβα στη Χαλ προτίμησε για ένα διάστημα το 3-5-2 και ο Σόουζα στη Φιορεντίνα εφαρμόζει ένα 3-4-3. O τεχνικός των "βιόλα" εργάζεται στο "Artemio Franchi" τον τελευταίο ενάμιση χρόνο και επιλέγει αυτό το 3-4-3 σε μια ιδιαίτερα ευέλικτη μορφή του, τακτική προσέγγιση πολύ... ελεύθερη για τα δεδομένα των Πορτογάλων. Μπόλικες κοντινές μεταβιβάσεις, μεγάλο ποσοστό κατοχής και ένα στιλ που θυμίζει περισσότερο Γκουαρδιόλα, παρά Μουρίνιο.

Μία χώρα με ελαφρώς μικρότερο πληθυσμό της Ελλάδας, αποδεικνύει πως η μεθοδολογία και το ποντάρισμα σε κομμάτια που άλλοι υπονομεύουν, είναι στοιχεία ικανά να χτίσουν κάτι πραγματικά μεγάλο, δίχως υπέρογκες σπατάλες. Αρκεί η βούληση, η υπομονή και η επένδυση στους κατάλληλους ανθρώπους για να δώσουν το έναυσμα.

Πηγές: abola.pt, universidadedofutebol.com.br, politico.eu, theparisreview.org, portugoal.net, researchgate.net, diariovasco.com, tacticalperiodization4winners.com, martiperarnau.com, ledman.com, scielo.mec.pt

 
SHARE

BEST OF NETWORK

Μη δίνετε τη θέση σας σε ηλικιωμένους στα μέσα μεταφοράς

Ποιος ο λόγος που επιστήμονες μας συστήνουν να σκεφτούμε δύο φορές πριν σηκωθούμε σε τρένα και λεωφορεία για να καθίσουν άτομα μεγαλύτερης ηλικίας

Η Mikri Ollandeza δεν έχει τίποτα να κρύψει από την εφορία

Τη λένε Δανάη, προτιμά τα μπέργκερ απ' το modeling, κάνει ταξιδιωτικά vlogs παρέα με το Δημήτρη και πληρώνει κανονικά τους φόρους της ως Youtuber.

ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Έγκλημα στα Πατήσια: Στον κύκλο της 32χρονης ψάχνουν τον δολοφόνο

Δεν συσχετίζουν οι Αρχές το επάγγελμα της άτυχης 32χρονης με την δολοφονία. Δύο τα βασικά σενάρια που εξετάζονται. Τα κίνητρα της άγριας δολοφονίας ήταν είτε προσωπικά είτε η ληστεία

Όταν ο Κοσκωτάς έδωσε 600 εκατομμύρια στον Σαραβάκο

Μία κινηματογραφική ιστορία που αναστάτωσε όλη την Ελλάδα και ξεπερνούσε κάθε θρίλερ μυστηρίου. Με λεφτά σε βαλίτσες που θάφτηκαν κάτω από τα πλακάκια και τη θυρίδα '202 Α' να μιλάει ακόμα.

 
ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ
ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕ ΤΟ SPORT24